RSS Portal

Поиск на RSSportal: названию ленты текстам новостей   


Matbugat.ru RSS

RSS Matbugat.ru
  • 2016-08-31 01:02 "Ак чәчәкләр"дән Гөлшаһидә Доминиканада ял итеп кайткан (ФОТО)
    29.08.2016 Мәдәният Кәрим Тинчурин театрының йолдызлы гамләсе Резидә Сәлахова һәм Артем Пискунов җәйге ялларын күңелле үткәргән. Күптән түгел алар чемоданнарын асып Доминикана республикасыннан кайтып төштеләр. География дәресләренә йөрмәгәннәр өчен искәртеп узабыз, Доминикана Казаннан бик ерак, Урта Америкада урнашкан. Бу сиңа Төркия һәм Мисырны әйләнеп кайту түгел.  "Артем белән җәйге ялның соңгы көннәрен диңгездә үткәрергә булдык. 7 генә көнгә Доминикана Республикасына ялга киттек, - дип сөйләде "Матбугат.ру" хәбәрчесенә "Ак чәчәкләр" фильмында Гөлшаһидә ролен башкарган Резидә Сәлахова, - Бөтен нәрсәсе ошады, бигрәк тә халкы! Гел елмаеп, көлеп, күңел ачып яшиләр! Ә биюләре... Мин гашыйк булдым биюләренә! Бачата, сальса, ча-ча-ча элек тә Театр училищесында укыганда да бик ошый иде, ә җирле халык башкаруында бөтенләй башка, тагын да күңелгә ятты. Диңгезе дә шәп, пальмалары да, ап-ак комы да. Ял итеп, сәламәтлекне ныгытып, алга таба иҗат итәргә дәрт-дәрман туплап кайттык, Ходаема рәхмәт!"             --- --- | 29.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-31 01:02 “Рәсемле җәгърәфия” дәреслеге
    29.08.2016 ЯҢА КИТАПЛАР Татар телендә фәнни-популяр мәгълүмат чыганагы булган «Гыйлем» сайты 1914 елда “Өмид” нәшриятендә басылып чыккан “Рәсемле җәгърәфия” дәреслеген (авторы – Закир Шакиров) кириллицага күчереп, электрон китап рәвешендә нәшер итте. «Рәсемле җәгърәфия» дәреслеге чыннан да, иллюстрацияләргә бай, җиңел, укырга рәхәт телле уку әсбабы булган. Әлбәттә, анда китерелгән мәгълүмат бүген инде хакыйкатьтән бик ерак тора, әмма аның кадере, бәлки, шундадыр да: 100 ел элек кешеләр үз җәмгыятьләрен, илләрен ничек өйрәнгәннәр, күзаллаганнар, аңлаганнар? Русия империясенең никадәр зур булуын төшенер өчен туган ил географиясенә багышланган бүлекләрне укып чыгу да җитә.   Әлеге кыйммәтле фәнни-тарихи чыганак география белән кызыксынучыларга һәм, алардан битәр, тарих сөючеләргә юнәлтелгән. «Гыйлем» берләшмәсенең «Гыйльми мирас» проекты шундый фәнни мирасны яңарту һәм халыкка җиткерү максатын куя. «Рәсемле җәгърәфия» бу максатка яраклы рәвештә, хәзерге кирилл имласына күчерелеп, электрон басма итеп нәшер ителгән беренче китап. Бу эшне Казан федераль университетының Халыкара мөнәсәбәтләр, тарих һәм Шәрекъне өйрәнү институты талибәсе Рәхимә Шиһапова башкарып чыкты.     --- --- | 29.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-31 01:02 Фәридәне күршеләре шаккатырган!
    29.08.2016 Шоу-бизнес "Фәридә-Алсу" дуэты солисты Фәридә Әхмәтшинаның социаль ипотека программасы буенча Имәнлек урамында салынган йорттан фатир алуына 10 ел тулган. Бу йортта К.Тинчурин театрының Зөлфия Вәлиева, Гөлчәчәк һәм Ирек Хафизовлар кебек танылган артистлары да яши. Артистлар кайда да бәйрәм оештырырга сәләтле - йортларына 10 ел тулу уңаеннан ишегалдында бәйрәм үткәргәннәр. – Программаның режиссеры – Зөлфия Вәлиева. Бәйрәмгә Алсу да килде, бергә дуэт җырларыбызны башкардык. Без чыгыш ясаганда, 2 яшьлек кызым Әлфия дә сәхнәгә чыгып биеде. Бу аның сәхнәгә тәүге тапкыр чыгуы иде. Уртанчы улым Фәрхәд "эх, сәхнәдә фортепиано булмады, уйнар идем", - диде. Алай да төрле бәйгеләрдә катнашып матур бүләкләр отты, балаларны биетте, – дип сөйләде Intertat.ru хәбәрчесенә Фәридә Әхмәтшина. Бәйрәмдә Фәридә өчен көтелмәгән, әмма күңелле хәл булган: Фәридәнең 10 ел буе бергә яшәгән күршеләре, ниһаять, җырчы белән фотога төшкән! "Моңа кадәр фотога төшәргә җае чыкмады, әмма кызыгып йөри идек, дип шаккатырды күршеләрем. Гомумән, без зур гаилә кебек тату яшибез. Янәшәдә генә мәктәп, балалар бакчасы бар. Фатирыбыз да иркен – 3 бүлмәле. Шулай да үз йортым турында хыялланам", – диде Фәридә. Эльвира ШАКИРОВА --- | 28.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-31 01:02 Казандагы мәктәп директорына шантаж ясаганнар
    29.08.2016 Криминал Башкаладагы бер мәктәп директорына порнографик сурәтләре өчен шантаж ясаганнар. Гаепләнүче хатын-кыз җитәкчедән егерме биш мең евро акча бирүне таләп иткән. Әлеге эш Казанның Совет районы судында карала. Вакытлы матбугат чараларында хәбәр ителгәнчә, гаепләнүче компьютер төзәтүче булып эшләгән. Аның улы укыган мәктәпне исә зыян күргән ханым җитәкләгән. Директорның компьютеры ватылгач, ул төзәтеп бирүне сорап, әлге ир-атка мөрәҗәгать иткән. Ир-ат машинаны ясаган вакытта җенси характердагы фотосурәтләргә тап булган. Соңыннан мәктәп директорының абруена төп төшерә торган рәсемнәрне социаль челтәрләргә элү белән янап, аңардан егерме биш мең евро акча таләп иткән. Җитәкче югалып калмаган, шантаж юлы белән акча эшләргә уйлаган ирне судка биргән. --- --- | 28.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-31 01:02 Әлмәттә полиция автомобиле юл-транспорт һәлакәтенә эләккән (ФОТО)
    29.08.2016 Хәвеф-хәтәр Җомга кичендә Әлмәтнең Ленин һәм Фәхретдин урамнары киселешендә ЮХИДИ патруль автомобиле һәм чит ил машинасы бәрелешкән. Хокук саклау органнарында "Татар-информ" агентлыгына полицияле "Фиат Линеа"ның да, 19 яшьлек егет тарафыннан идарә ителгән "Рено Меган"ның да нык яньчелүен әйттеләр. Һәлакәттә "Рено Меган" автомобиле йөртүчесе гаепле, диелә хәбәрдә. Ул урамнар чатына светофорның кызыл утына чыккан. Корбаннар юк. Һәлакәтнең детальләре ачыклана. Алсу ИСМӘГЫЙЛЕВА --- | 28.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-31 01:02 Казанда узачак бәйрәм чараларының ПРОГРАММАСЫ
    29.08.2016 Бәйрәм Камал театры каршындагы мәйдан 10.00-14.00 «Уйнагыз, гармуннар» халык иҗаты фестивале. (6+) Горький исемендәге үзәк­  ял паркы 10.00 Спорт бәйрәме 11.00-15.00 «Иске парк хәзинәләре» – Балалар бәйрәме. (6+) Җиңү паркы күл буе 12.00-15.00 Авиа, судо-модель спорты бәйгесе. Иске Татар бистәсе 12. 00 «Иске Татар бистәсе кунаклар чакыра» (6+) «Казан» Гаилә үзәге янындагы яр буе 10.00-11.45 Казан хәрби гарнизонының хәрби тынлы оркестры катнашында хәрби-патриотик программа. (6+) 11.45-17.30 «Мәдәниятләр мозаикас­ы» Республика этноконфессия фестивале. (6+) 18.00-19.00 «Татар радиосы»ннан концерт программасы (6+) 19.00-22.00 Татарстан Республикасы һәм шәһәр көненә багышланган бәйрәм концерты. (12+) Меңьеллык мәйданы 13.00-16.00 «Kazan city racing» авто-мото шоу. «Казан» халыкара ат спорты комплексы 14.00 Ат спорты бәйрәме. (6+) Игенчеләр сарае каршындагы мәйдан 20.00-22.00 Татарстан Республикасы Дәүләт симфоник оркестрының Татарстан Республикасы һәм шәһәр көненә багышланган бәйрәм концерты. (12+) Казансу яр буе 22.00 Бәйрәм салюты (12+) --- --- | 29.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-31 01:02 Илнар Шәрәфетдинов: «Күңел спортка да, җырга да тарта» (ФОТО)
    29.08.2016 Мәдәният Күп кенә танылган җырчыларның интернет-сәхифәләрендә Илнар Шәрәфетдиновның акустик җырлары урын алган. Көчле, профессиональ тавыш белән танылган җырларны башкаручы егетнең популярлыгы интернет-канал аша арта гына. Гимнастик күнегүләре күпләрне гәҗәпләнеп карарга мәҗбүр итә. Башкортстан якларында  иҗат итүче  яшь җырчының гаиләсе дә моңлы: әтисе баянда оста уйный, әнисе дә, апасы да бию белән шөгыльләнгәннәр. Илнарның сүзләре буенча, гаилә мохите аны музыкаль яктан баетучы, рухи хәзинәсенә зур йогынты салучы көч. Өч яшендә үк Салават Фәтхетдинов репертуарыннан “Туган көн” җырын көйләп йөрүче Илнар Шәрәфетдинов бүгенге көндә Уфа сәнгать көллиятендә һәм Башкорт дәүләт университетында белем ала. — Илнар, синең интернетта үз каналың бар, видеоларыңны шунда урнаштырып барасың. Канал популярлаша, кулланучылар нинди фикерләр, нинди тәкъдимнәр язалар? Бәлки бик кызыклы очраклар да булгандыр? — Кулланучылар бары яхшы, нигезле фикерләр белән бүлешәләр һәм мин моңа бит шат. Тәкъдимнәргә килгәндә, һәрберсе үзенчәлекле. Мәсәлән, кемдер гитара белән генә чикләнеп калмаска, ә башка уен коралларын да үзләштерүне тели, кемдер үзләренең яраткан җырларын минем тарафтан башкаруны көтә. Фикерләр төрле, алар булганда иҗат итәсе килә. — Ни өчен бары видео форматын сайладың? Бәлки җырларны профессиональ студиядә яздырырга вакыт җиткәндер? — Иң беренче чиратта ул минем өчен уңайлы, чөнки төшерү вакытын үзем билгелим һәм халык белән үземне кызыксындырган шөгыльләр белән уртаклаша алам. Җырларны профессиональ студиядә яздыру турында уйлар бар, әмма укуым тыгыз булу сәбәпле җитешә алмыйм, чөнки һәр эш үзенә җитди караш таләп итә. — Кайбер җырларның синең башкаруыңдагы акустик версиясе күпкә яхшырак та килеп чыга. Алга таба бәлки җанлы музыкаль кичә оештырырсың? Андый формат популярлаша бара бит хәзер. — 2013 елда Нефтекама шәһәрендә халыкара «Дуслык моңы» бәйгесендә гран-при яулап автомобиль белән бүләкләндем. Шул уңайдан район мәдәният йорты белән берләшеп туган авылымда иҗади кичәм узды. Үземә дә, тамашачыларга да ошады. Киләчәктә тагын да шундый чараларның күбрәк булуын телим. Иҗади яктан үзеңне үстерүгә зур адым мондый очрашулар. — Гадәттә син гитара белән чыгыш ясыйсың. Кайчан беренче тапкыр гитараны кулыңа алдың? Башка уен коралларында уйныйсыңмы? — Гитарада уйнарга хыялым электән үк бар иде. Бигрәк тә бу уен коралының тере тавышын ишеткәч кызыксынуым артты. Минем сөенечкә, 16 яшь тулуга әтием гитара бүләк итте, шул вакыттан бу уен коралының уйнау ысулларына төшенә башладым, әле дә дәвам итәм. Гитарадан тыш баян һәм фортепианода уйнаштырып алам. — Син физик яктан үз өстеңдә ныгытып шөгыльләнәсең. Профессиональ спортчы булып китү теләге тумадымы? Гомүмән, каян башланды спорт белән мавыгуың? — Балачактан ук спортка кызыксынуым бар иде. Биш яшемдә апам белән бергә дзюдо түгәрәгенә йөрдек. Спортка тартылу шулай ук әтием аша килгән. Ул һәрвакыт үз өстендә эшли, спорт уеннарыннан читтә калмый, футбол, волейбол, көрәшне үз итә. Ә инде урам гимнастикасы белән шөгыльләнүгә этәргеч булып Youtube видеохостингы торды. 2011 елда Михаил Баратов бастырган видеоязмаларга юлыктым. Турникта ул эшләгән күнегүләр мине шаккаттырды. Үзем дә шуннан кызыксынып, физик яктан үз көчләремне үстерә башладым. — Синең видеодәресләргә таянып башкалар да спортка тартыла башлады дисәк була, чөнки кызыксынып язалар, сорыйлар. Үзеңнең берәр түгәрәк оештырасың килмиме, әйтик балалар белән? — Мәктәп ишегалдында турникта шөгыльләнүче малайлар саны арта. Мин моңа бик шат. Күнекмә вакытында сораулар туа һәм мин туплаган тәҗрибәм белән һәрвакыт бүлешергә әзер. — Музыка, спорттан кала сине ниләр кызыксындыра? — Спорт һәм музыка минем өчен мөһим. Алардан тыш әдәбият белән мавыгам. Алтынчы сыйныфта классташлар белән бергә мавыгып «Гарри Поттер һәм серле бүлмә» романын кулдан-кулга йөртеп укып чыктык. Джоан Роулингның «Гарри Поттер» романнар сериясы белән тулысынча таныштым. Татар әдәбиятына килгәндә, Габдулла Тукайның әсәрләрен яратып укыйм, өйрәнәм. 11 сыйныфта укыганда «Тукай моңнары» бәйгесендә «Шүрәле» әкиятен инглиз телендә укып 3 дәрәҗә лауреат исеменә лаек булдым. Рус әдәбиятыннән Лев Толстойның «Война и мир» роман-эпопеясын яратып укыдым. — Синең тавыш куелган, музыкаль яктан үз өстеңдә эшләгәнлеген күренә. Ничә яшьтән җырлыйсың? Кайсы укытучылар белән шөгыльләндең? — Өч яшьтән җырлый башлаганмын. Әнием кечкенә чагымнан ук матур җырлар сайлап, шуларны өйрәтеп бәйгеләргә әзерләп торды. Бүгенге көндә тәҗрибәле укытучыларым бар, академик вокал бүлегендә белем алам. — Әлегә, белүемчә, син бары танылган эстрада җырларын, ретро җырларны башкарасың. Бары үзең өчен җырлар яздыртмадыңмы? — Махсус үзем өчен яздырган җырлар әлеге вакытта юк. — Кайсы җырчының иҗатын хөрмәт итәсең? Бәлки өлге булырлык җырчылар да бардыр? — Мөслим Магамаев, Хәйдәр Бигичев, Юрий Антонов башкаруындагы җырларны бик яратып тыңлыйм. — Кайсы музыкаль бәйгеләрдә, фестивальләрдә катнаштың? — Бәйгеләрдә, җыр фестивальләрендә  актив катнашам. Республика күләмендә үткәрелгән «Язгы тамчылар», бөтенроссия «Сәләт канатларында», халыкара «Дуслык моңы» бәйгеләрендә гран-при яулап алдым. — Сәхнәдә сиңа игътибар итеп хезмәттәшлек тәкъдим итүче җырчылар, продюссерлар булдымы? Әллә зур сәхнәгә үз көчләрең белән күтәрелергә телисеңме? — Казанда урнашкан продюссерлык үзәкләреннән тәкъдимнәр килә, ләкин укуым тыгыз булу сәбәпле, продюссерлар белән эш алып бару мөмкинлеге әлеге юк. — Алга таба иҗади яктан нинди планнар?  Бәлки инде зур сәхнәгә чыгарга вакыт җиткәндер? — Каналымны үстерү өстендә эшлим, аны сыйфатлы, кызыклы һәм шул ук вакытта мәгънәле контент белән тулыландырып, караучыларымны шатландырырга телим. Иҗади яктан үземне ачарга күп көч куярга кирәк. Фотолар шәхси архивтан алынды.   Гөлшат МИНГАЗИЗОВА --- | 29.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-31 01:02 Каенанаң сине көндәш санаса, нишләргә?
    29.08.2016 Ир белән хатын Әнисеннән бик иртә ятим калып, үги әни кулында үскән Гөлгенә сайланмады, беренче гашыйк булган егете Иреккә кияүгә чыкты. Тик каенана гына киленне үз итмәде. «Булачак килен әнисе тәрбиясендә үсмәгән. Ашарга пешерә белмәгән, хәтта югары белем дә алмаган гади шәфкать туташы белән язмышын бәйләп, улы бик нык ялгышты. Аларны аерырга кирәк». Шулай уйлый каенана һәм чарасына керешә. Иң беренче итеп, каенана Гөлгенә пешергәнне авызына да алмый, янәсе   тәмсез.  Җитмәсә, Ирекне төшке ашка үзенә чакыра башлый. Килене моңа каршы килгәч, ачуланып ташлый. Гөлгенә китаплар ярдәмендә, акрынлап, ашарга пешерергә өйрәнә. Әмма каенана тынычланмый. Нәни улын карау мәшәкате белән, килене  Ирекнең күлмәген  үтүкләргә өлгерми.   Ирек моны әнисенә җиткергән. Каенана килеп, Ирекнең юылган киемнәрен алып китәчәген әйткәч, киленнең сабыр савыты тула: «Ирекнең күлмәкләре нигә сиңа? Эшең юкмени?»   Телефон  каенананың ачулы тавышын җиткерә: «Син аның күлмәкләрен үтүкләмисең ич. Син аңа көн күрсәтмисең. Хатын нәрсәгә? Алай эшләргә ярыймени, ул бит ир кеше». Гөлгенә дә  шашынып кычкыра: «Мин әле аны үзе ашаганнан соң савыт-сабасын   юарга да мәҗбүр итәм. Пычраган киемен тутырып, кер юу машинасын да кабызырга кушам. Килеп, читтән күзәтеп тор, ирләрнең башка эшен башкаруын да». Ике арадагы бу сөйләшүне   каенана, түкми-чәчми,  Иреккә җиткерә. Ире, «ул минем бердәнбер әнием бит», дип, хатынына үпкәли.   «Әни –  үз урынында, ә ир үз урынында булырга тиеш», дип, Гөлгенә аңлатмакчы була.  Хатынының юк-бар кимчелекләрен әнисенә җиткергәнче, башта уртага салып сөйләшү дөрес буласын әйтә.  Ире аңлый,  шулай итеп. каенана белән ике арадагы киеренкелекне чишү юлларын бергә эзлиләр. Улын бик яратканга, шулай кыланадыр дип, Гөлгенә  түзәргә тырыша.  «Үзем каенана     булгач, киленемне үз кызымдай  яратачакмын, шул вакытта гына улым да, аның хатыны да һәм мин үзем дә бәхетле булачакмын», дип, үз-үзенә сүз бирә. Каенана һич тә тынычланмый, бер бәйрәм табынында, Гөлгенә йөрәгенә кылыч белән кадагандай, «Улым, мин үлгәч, сиңа итле бәлешләр пешереп ашатучы да булмас», дип килде-китте сүз сөйләп утыра.  Килен дә сүзсез калмый, иренә борылып: «Киленем булгач, әниең мине кимсеткән, мине мәсхәрәләгән төсле, беркайчан да киленемне мәсхәрә итмәячәкмен. Без дуслар булырбыз», дип елмая, үзенең күзеннән яшь тамчылары тәгәри.  Хатынының,  «зинһар, әниеңә зарлануыңны туктата», дигән сүзләре, ниһаять, ирнең башына барып җитә. «Барыбер яшәтмим, аерам»,  дип тузынучы әнисенең Гөлгенәгә     кагылышлы сорауларына, Ирек бер-ике сүз белән җавап кайтара башлый. Әмма һич тә тынычлана алмый. Әгәр дә көчле авыру  урынга екмаса, ул нишләр иде икән?.. Хәрәкәтләнә алмый башлагач кына, каенана үзгәрә. Килен, гади шәфкать туташы буларак, каенанасын карый. Ирек хатынының тырышлыгын, эчкерсезлеген күреп, тоеп йөри.   Килен кеше каенанасын үз әниседәй тәрбияли. Әйтерсең,  арада бернинди   дошманлык булмаган. «Кулларың   бигрәк шифалы, йомшак...»  – хәлсез каенананың үз килененә әйтелгән  беренче яхшы  сүзләре.   Бер кичне: «Усал булдым, мине кичер, синең күңелең яхшы икән. Бәхил бул, бәхетле яшәгез, булачак киленгә минем кебек булма» , дип, каенана аның белән бәхилләшә... «Әнием синең яхшы күңелле, ярдәмчел һәм миһербанлы булуыңны аңлап китте.   Гөлгенә, сиңа рәхмәт, – ди Ирек. – Сезнең арадагы киеренкелеккә мин дә гаепле идем.  Сүзләрегезне бер-берегезгә җиткермичә, икебез арасындагы сөюнең  һич тә әниемне яратуыма киртә  булмавын вакытында ипләп кенә үзенә аңлата алмадым». Суфиян МИНҺАҖЕВ. Чыганак: Туган як --- --- | 29.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-31 01:02 Татарстанда 2,5 яшьлек бала канализациягә төшеп һәлак булган
    29.08.2016 Фаҗига Кичә Аксубайның 2 нче Яр буе урамындагы йортларның берсе янында фаҗига килеп чыга: 2,5 яшьлек кыз бала канализация чокырына төшеп китеп, һәлак була. Бу хакта “Татар-информ”га Гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Татарстан буенча идарәсе матбугат хезмәте җитәкчесе Андрей Родыгин хәбәр итте. Аксубайның полиция бүлекчәсендә хәбәр итүләренчә, канализация чокыры фаҗига булган йортның бакчасында урнашкан. Аны такталар белән генә каплап куйган булганнар. Җир убылып, бала шул чокырга төшеп киткән һәм һәлак булган. Бала тәрбияләнгән гаиләне авылдашлары бары яхшы яктан гына бәяли. Яшь гаиләдә тагын бер кечкенә сабый булуы мәгълүм. “Бу бәхетсезлек очрагы. Фаҗига килеп чыккан гаилә тәртипле, гап-гади яшь гаилә. Аларның әле тагын бер кечкенә балалары бар. Белүемчә, яңа туган, чөнки әле коляскада гына ята. Һәлак булган бала ишегалдында йөргән һәм әнисе аның артыннан карап өлгермәгән”, - диде исемен язмауны үтенгән ханым. Лилия ЛОКМАНОВА --- | 29.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-31 01:02 Чаллыда бер яшьлек бала комод астында калып үлгән
    29.08.2016 Фаҗига Фаҗига бүген Чаллының 17 нче комплексында булган. 1 яшь тә 5 айлык малай комод янәшәсендә уйнап, тартмасын үзенә тарткан. Шул вакытта өстенә комод ауган. "Челнинские известия" ачыклык кертүенчә, фатирда бала белән ул вакытта аның 29 яшьлек әнисе дә булган. Тулырак: Ребенка в Татарстане насмерть придавило упавшим комодом --- --- | 29.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-31 01:02 Рәсим Низамов ни өчен ял итәргә бара алмаган?
    29.08.2016 Шоу-бизнес Җәй фасылы ахырына якынлашса да, Татарстанның атказанган артисты Рәсим Низамов ял итәргә өлгермичә калган. Җырчы җәй көне нинди мәшәкатьләр белән мәшгуль булган икән? - 19 яшьлек олы улыбыз Рүзәл Россия хокук академиясе карамагындагы көллиятне тәмамлап, Казан дәүләт архитектура һәм төзелеш акдемиясенә укырга керде. Җәй имтиханнар һәм башка мәшәкатьләр белән узып та китте. Хәер, җәй көне үзебездә дә бик рәхәт, аеруча быелгы җәй матур көннәре белән куандырды. Ә чит илгә гаилә белән йөреп торабыз, быел да барырга исәп бар, әмма соңрак, - дип сөйләде Intertat.ru хәбәрчесенә Рәсим Низамов. Иҗаттагы яңалыкларына килгәндә, җырчы яңа җырлар яздыру, көз көне узачак концертына әзерләнү белән мәшгуль. Эльвира ШАКИРОВА --- | 29.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-31 01:02 Очраклылыкмы? Бер төркем татар каләм ияләренең бүген Фейсбукта аккаунтларын ватканнар
    29.08.2016 Интернет Очраклылыкмы, әллә юкмы, әмма бер төркем татар журалисты, иҗат әһеле һәм җәмәгать эшлеклесе бүген Фейсбукта һөҗүмгә дучар ителде. Рәмис Латыйпов, Ркаил Зәйдулла, Нәзифә Кәримова, Фәрит Мифтахов, Асаф Вәлиев, Ринат Әюповлардан сәер хатлар килсә, яки сезнең аккаунтны берәр фотода тамгалап куйсалар, ача күрмәгез!     --- --- | 29.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-31 01:02 Мөнирә Булатованың кызы әнисенең серләрен ачты
    29.08.2016 Мәдәният Танылган шәхесләрнең балалары белән һәркем кызыксына. Әти-әниләре турында алар күңелендә нинди хатирәләр саклануын, үзләре ниләр белән шөгыльләнгәнен белергә телиләр. Татарстанның һәм Россиянең халык артисты Мөнирә Булатованың кызы – фәлсәфә фәннәре кандидаты Дания Булатова белән очрашуыбыз да әнә шул максаттан. -Дания ханым, заманында әниегез күренекле артист булуы өстенә җәмәгать эшләрендә дә катнашкан шәхес. Тормышта нинди кеше иде ул? – Әни минем өчен һавадагы йолдыз кебек булды. Ул гастрольләрдә чагында хатлар язып торды. Мине ике айлык чагымда ук үзенең сеңлесендә калдырып, әти белән бергәләп ил буйлап гастрольләргә чыгып киткәннәр. Үсә төшкәч, ул кайткан чакта, яныннан да китми торган идем. Әнинең өйдә булмавы миңа бик авырга килде. Ул һәр эшкә бик җаваплы карады. «Мин сәхнәгә чыккач, тамашачыга нәрсәдер җиткерергә тиеш», – ди торган иде. – 97 яшькә кадәр яшәвенең сере нидә булды икән? – Ул гомер буе режим белән яшәде. Көн саен ­физзарядка ясый иде. Йокысы туйганчы йоклады. Әни йоклаганда без аяк очларында гына йөри идек. Ул тормыштагы авырлыкларны җиңә белде. Каты авырып үлемнән калган чагы да булды. Әни һәрвакыт үзен яшь дип санады, «картаю» сүзен яратмады. Концертлардан илһамланып кайтып керер иде. – Әтиегез белән әниегез яшь чакларында ук аерылышканнар. Әтиегезне хәтерлисезме? – Әтием Сергей Вейзе танылган режиссер иде. Аның бабасы немец булган. Әти Казанга опера һәм балет театрына спектакльләр кую өчен чакырылган режиссер. Алар башта әни белән Казанда, аннары Мәскәүдә яшиләр. Әти әнинең сәламәтлеген кайгырта, аның сәхнәгә матур киемнәрдән генә чыгуын тели. Әмма аларга гомер буе бер сукмактан атлау насыйп булмый, аерылышалар. Шулай да әти мине ташламады. Ул башка кеше белән яши башлагач та, гаиләсе белән тату булдык. Аның хатыны мине үз баласыдай якын күрде. Мәскәүгә баргач, әти мине нинди генә истәлек­ле урыннарга йөртми иде. Мин Мәскәүдә яшәгәндә, әтигә инсульт булгач, хастаханәгә көнаралаш янына йөрдем. Ул 78 яшендә вафат булды. – Балачактан йорт эшләренә өйрәнү ничек булды? – Мин кечкенәдән «үзем эш­лим» дип, бар нәрсәгә тотынырга яраттым. 6-7 яшемнән дәү әнигә ияреп ашлар пешерә башладым. Һәрвакыт мөстәкыйль булдым. Тегәргә, бәйләргә өйрәндем. Әнинең апасы Мәрьям Бикбулатова тамбур белән чигү остасы иде. Ул чигәргә өйрәтте. – Әниегезнең кайсы сыйфаты үзегезгә күчкән? – Җаваплылык хисен тоюдыр, мөгаен. Кайда гына эшләсәм дә, эшемне җиренә җиткереп башкару гадәте булды.   – Һөнәр сайлаганда кайбер ата-ана баласына үз таләпләрен куя. Мөнирә апа да үз юлыннан китәргә тәкъдим итмәдеме? Нинди һөнәрне үз иттегез? – Безнең гаиләдә беркайчан да көчләп тагу гадәте булмады. Шулай да музыка мәктәбендә укыгангамы, әнием мине дә җырчы булыр дип уйлаган иде. Ә мин яшьтән театр белгече булырга хыялландым. Башта Казан дәүләт университетының филология факультетын тәмамлап, аспирантурага кердем. Аннан Мәскәү университетының фәлсәфә факультетына күчтем. Анда Виталий исемле егет белән танышып, гаилә корып җибәрдек. Тулай торакта тәрбия­че булып эшләгәндә кандидатлык диссертациясе яздым. Аннары Мәскәү консерваториясендә, театрларда эстетика фәне укыттым. Ирем белән аерылышканнан соң Казанга кайтып, мәдәният һәм сәнгать институтында эшли башладым, утыз ел культурология фәне укыттым. – Әниегез белән бергә сәхнәдә чыгышлар ясарга туры килмәдеме? – Аның иҗат кичәләрендә бергәләп җырлаган чакларыбыз булды.   – Кызыгыз Алисәнең сәнгатькә мөнәсәбәте ничек? – Ул балачакта музыка мәктәбендә укый башлаган иде, ошатып җиткермәде. Мәктәптән соң Казан дәүләт университетын тәмамлады. Ул язарга ярата. Хәзерге вакытта банкта эшли. – Дания ханым, алдагы көнегездә үзегезгә терәк булырлык кешене дә очраткансыз. – Әйе, ул минем сыйныфташым булган Владимир Дубяга. Ул хәрби кеше иде. 1998 елда өйләнештек. Аның бабасы обсерваториягә нигез салучы иде. – Сез беркайчан да фамилиягезне алыштырмагансыз. Алисә дә Булатова фамилиясен йөртә. – Минем үз династиябезнең, әнинең фамилиясен саклыйсым килә. – Һәрвакыт яшь, матур булып калуыгызның берәр сере бармы? – Мин җәяү күп йөрим, йөзәргә яратам. Кышын ирем белән чаңгы шуабыз. – Кайсы театрларга йөрисез? – Әлбәттә инде, әнием эшләгән опера һәм балет театрында, аннары Камал театрында спектакльләр карарга яратам.   Люция ХӘБИБУЛЛИНА --- | 29.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-31 01:02 Рифат Зарипов ни өчен туйлар алып бармый башлаганын аңлатты
    30.08.2016 Шоу-бизнес Август-сентябрь туйлар сезоны булуга карамастан, бу чорны акча эшләп калырга омтылмаучы тамадалар да бар икән. Рифат Зарипов туйлардан баш тарткан. Ни өчен икәнен "Матбугат.ру" хәбәрчесенә аңлатты. - Сәбәбе гап-гади, вакыт юк... Сентябрь ахырында концертлар башлана, майга хәтле гостроль. Аена 22-26 концерт. Җәй вакытында 3 ай буе яңа программа әзерлибез. Туйга йөрергә вакыт та калмый. Дөресрәге, теләк тә юк. Студент вакытта биик әйбәт иде ул (көлә). Мин бит тамада түгел. Тамадалар хәзер биик күп. Ыжгырыыыып торучылар бар. Безнең концертлар туктамасын, халыкта күп итеп акча булсын! Концертларда күрешергә насыйп булсын! --- --- | 30.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-31 01:02 Илшат Сәетов "Gazeta.ru"га интервью бирде (ВИДЕО)
    30.08.2016 Сәясәт Казаннан Мәскәүгә яшәргә күчкән татар журналисты Илшат Сәетов хәзер Заманча Төркияне өйрәнү үзәге директоры булып эшли. Gazeta.ru сайтында аның шушы ил турында интервьюсы чыкты.                     --- --- | 30.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-31 01:02 Илсур Метшин "Мин сине шундый сагындым"ны җырлап бирде (ВИДЕО)
    30.08.2016 Бәйрәм Бәйрәм бүген, бәйрәм бүген! Җитәкчеләрнең дә күңелләре бәйрәмчә. Казан мэры Урицкий паркын ачу тантанасында татарча җырлап җибәрде. Вокалистны исә конферансье Рөстәм Миңнеханов тәкъдим итте.         --- --- | 30.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-29 03:43 Кайда корбан чалырга? (УРЫННАР)
    27.08.2016 Дин 12 сентябрь көнне мөселманнар иң зур бәйрәм – Корбан гаетен бәйрәм итәчәк. Корбан чалу – Аллаһка якынаю дигәнне аңлата, шуңа да һәрбер мөселман бу изге гамәлне дөрес итеп, барлык нечкәлекләрен исәпкә алып башкарырга тырыша. Вахитов районы:    Мәрҗани мәчете (293-36-86; 249-56-32),    Кабан арты мәчете (8-917-248-15-70; 8-960-045-29-73),   Әмәт бистәсендәге “Өмет” мәчете (мәчетнең үзенә барып сорарга мөмкин),   Әҗем мәчете (278-29-83). Идел буе районы:   Ризван мәчете (224-38-47),   Тынычлык бистәсендәге «Тынычлык» мәчете (8-937-613-51-37),   Гадел мәчете (269-50-37).   Яңа Савин районы:   «Казан нуры» мәчете (523-16-65; 523-16-56; 523-27-25).        Мәскәү районы:   Сөләйман мәчете (223-03-59; 512-03-77; 240-77-11).   Киров районы:   «Ярдәм» мәчете (223-03-59; 512-03-77; 240-77-11),   «Рамазан» мәчете (249-47-52),   Юдино бистәсенең «Җомга» мәчете (8-937-771-88-90).   Совет районы:   Таулы (Нагорный) бистәсендәге «Иман нуры» мәчете (234-84-07; 297-07-32; 296-32-89),   Дәрвишләр бистәсенең «Ислам» мәчете (234-65-23; 8-927-413-33-74),   Азино-2 микрорайонындагы «Дин Ислам» мәчете (262-30-88; 253-59-34; 8-903-305-59-34),   Азино-1 микрорайонындагы «Гаилә» мәчете (8-843-223-06-62).   Авиатөзелеш районы:   Салихҗан мәчете (513-66-50).   Әлеге исемлек бәйрәм якынлашкан көннәрдә тагы да киңәергә мөмкин, дип хәбәр итә Татарстан Диния нәзарәтендәгеләр.   Мөкатдәс Корбан бәйрәме көннәрендә ихлас күңелдән изге гамәл-гыйбадәтләр кылып, корбаннарыбызны чалып, барчабызга Аллаһы Тәгаләнең ризалыгына һәм рәхмәтенә ирешергә насыйп булсын! --- --- | 26.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-29 03:43 Яшь җырчы Илдар Насыровтан өр-яңа КЛИП
    27.08.2016 Мәдәният Атлы, автомобильле, шаян “Зәңгәр күзләр” җырына төшерелгән клип премьерасы. Әнвәр Бакиров көе, Рәхим Саттар сүзләренә иҗат ителгән ретро җырны заманча видеога салган Илдар белән интервью белән шулай ук GongTV каналы сайтында таныша алабыз. Илдар үзе клип турында болай ди: - Клип Love Story тибында эшләнгән, анда егет кызга гашыйк була, күңелле мизгелләр дә бар, карагач барысы да аңлашылыр. Клипта атларны да катнаштырдык. Бу минем күптәне хыялым. Теләк бар иде карета белән дә төшерергә, ләкин бу фикердән баш тарттык. Сюжет буенча егет кызга ярдәм итәргә тиеш һәм без бары автомобильне төзәтү версиясен генә калдырдык. Клип Ульянда төшерелде. Озакка сузганчы, бергәләп карыйбыз! Гөлшат МИНГАЗИЗОВА --- | 26.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-29 03:43 Совет Нурлатында - авыл бәйрәме (ФОТО)
    27.08.2016 Авыл Челно-Вершины районының Совет Нурлаты авылында туып-үскән, бүген Самарада яшәүче абыйлы-энеле Шәүкәт һәм Минҗәүдәт Ильмухиннар турында бик күп яздык инде. Алар туган авылларына җан өрергә тырышып, анда парк утыртырга һәм шунда Сабан туен үткәрүне гадәткә кертергә телиләр. Авыл уртасыннан агучы елга бөтенләй саекканга күрә, янгыннан саклану максатында булса да, буа буарга хыялланалар. Ә шушы көннәрдә булачак парк урынында үз куллары белән Совет Нурлатын булдырган фидакарь хезмәт ияләренең тир түгеп эшләгән эшенә һәйкәл куйдылар. 20 августта аны ачу  тантанасы үтте. Шул ук көнне авыл мәктәбенең 45 еллык юбилее да үткәрелде. Туган авылкаем мине каршы                                        алса, Кайтыр идем әллә                                кайлардан. Чирәменә ятып елар идем, Суын эчәр идем коелардан. Бәйрәм көнне Совет Нурлатына җыелган халык арасында карты да, яше дә, күптән авылга кайтмаган читтә яшәүче авылдашлар дә күп иде. Мөхтәрәм кунаклар арасында Самара татарларының Региональ Диния нәзарәте рәисе, мөфти Талиб хәзрәт Яруллин, Уфадан Бөтенроссия татар авыллары оешмасы советы әгъзасы Фәнир Гыйльметдин улы Галимов, Татарстанның һәм Башкортстанның халык артисты Фән Вәлиәхмәтов та бар иде. Кунаклар авылның ике мәчетен дә карап, аларның эшчәнлеге белән танышып үттеләр, аннан соң быел үзенең 45 еллык юбилеен билгеләп үтүче мәктәпкә юл тоттылар. Кунаклар чиста, пөхтә, күптән түгел генә ремонт эшләре тәмамланган уку йортын карап чыккач, аның директоры Марат Фәттах улы Мәүлетов мәктәпнең  тарихы һәм бүгенге көнкүреше турында сөйләп үтте: - Мәктәбебез 45 ел элек салынган иде. Ул чакларда авылда яшьләр күп иде. Балалар саны күбәеп, бер мәктәпкә генә сыймый башлагач, тагын бер бина  төзелде. Аллаһы боерып, уку йортын саклап кала алсак, биш елдан соң аның 50 еллыгын зурлап үткәрергә ниятлибез. Бүгенге бәйрәмгә мәктәпне төрле елларда тәмамлаган укучылар кайтты. Алар иртән-иртүк үзләренең сыйныф бүлмәләрендә укытучылары белән очраштылар Кызганычка, бүген биредә нибары 23 укучы гына белем ала. Районыбызда бердәнбер татар мәктәбе булганлыктан, балаларыбызны чит авылга җибәрмичә, бер бинада - башлангыч, икенчесендә урта сыйныф укучыларына белем бирәбез. Ә 10 - 11 сыйныф укучылары күрше Озерка авылына йөреп укыйлар. Үзегез күрәсез, мәктәбебезгә ремонт та ясала, компьютерлар һәм  җиһазлар белән дә тәэмин ителеп тора, интернет та кертелде, укучыларга китаплар да бушлай бирелә, - диде ул. - Мәктәбегез нур сибеп тора. Аның киләчәгенә балта чапмасыннар, сакланып калсын иде. Укучыларыгызның саны артып, 50 еллык юбилееегызны гөрләтеп үткәрергә язсын, — дип мөфти дә теләкләрен җиткерде. Шәүкәт әфәнде Ильмухин  мәктәп фондына һәм мөхтәрәм кунакларга җирле тарихчы Минсалих Әюповның «Түбән Норлат авылы сәхифәләре» дип аталган китабын бүләк итте. Совет Нурлаты авылын булдыручылар 13 чакрым ераклыктагы шушы Түбән Норлаттан (Татарстан Республикасына керә) килеп урнашканнар икән. Авыл атамасының үзенчәлеге шунда: күченүчеләр Совет дәүләте биргән җиргә үзләре аерылып чыккан авыл исемен дә ялгап, аны мәңгеләштерергә тырышканнар. Бәйрәм һәйкәл янында дәвам итте. Мөхтәрәм кунаклар һәм чараны оештыручылар сәхнәгә күтәрелеп, авыл халкын һәйкәл ачылуы һәм мәктәпнең 45 еллыгы белән тәбрикләделәр. Күбесе татар авылларының телебезне, гореф-гадәтләребезне, динебезне саклау учаклары, милли мирасыбыз чыганаклары булып торуын ассызыклап үттеләр, Совет Нурлаты авылын саклап калу буенча борчулары белән уртаклаштылар. Оештыручылар сәхнәгә бу көнне ачылган һәйкәл эскизын ясаучы мәктәп укучысы Рияз Маннаповны дәшеп алдылар һәм олы рәхмәтләрен белдерделәр. - Сабанга һәйкәл куеп, бабаларыбызның фидакарь хезмәте турында истәлек калдырасыбыз килде. Без мәктәп укучылары арасында һәйкәл эскизын ясау буенча бәйге игълан иткәч, нәкъ шушы Риязның рәсеме иң яхшысы дип табылды һәм шуңа таянып эш иттек. Шулай итеп Рияз Маннанов үзенең исемен дә мәңгеләштерде, чөнки һәйкәлгә безнең исемнәр белән беррәттән аның исем-фамилиясе дә язылды, — дип сөйләде Минҗәүдәт әфәнде Ильмухин. Рәсми чыгышлардан соң Башкортстан Республикасының Туймазы районы Төмәнәк авылыннан килгән данлыклы “Ахирәтләр” фольклор ансамбле  күңелле җырлары, фольклор күренешләре белән мәйданга җыелган халыкның алкышларын кабул итте. Ансамбльнең җитәкчесе Фәнир Гыйльметдин улы Галимов үзе дә җырлады, Фән Вәлиәхмәтовның чыгышын да халык бик яратып каршы алды. Бу көнне абыйлы-энеле Шәүкәт һәм Минҗәүдәт Ильмухиннарның әниләре Әминә апага - 73 яшь тулган икән. Башка бик күп авылдашларның туган көннәре-юбилейлары булуы да ачыкланды. Барсына да җылы сүзләр, изге теләкләр әйтелде, артистлар тарафыннан моңлы җырлар бүләк ителде. Бәйрәм тәмамланса да, халыкның тиз генә тараласы килмәде. Кочаклашып, сөйләшеп туя алмаган кешеләрнең күзләре шатлык яшьләре белән тулы иде. Авылдашлар сөйләшә-сөйләшә, оештыручыларга рәхмәтләр укый-укый бу шатлыклы мизгелләрне мөмкин кадәр озак дәвам итәргә тырыштылар. Авыл бәйрәме зиратка барып әрвахларга дога кылу белән тәмамланды. Ә кичен яшьләр һәйкәл янында дискотека да оештырдылар. Эскиз ясаучы Рияз МАННАПОВ (сулдан уңга), Шәүкәт ИЛЬМУХИН, Талиб хәзрәт ЯРУЛЛИН, мәктәп директоры Марат МӘҮЛЕТОВ һәм Минҗәүдәт ИЛЬМУХИН. Автор фотосурәтләре.   Римма НУРЕТДИНОВА --- | 26.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-29 03:43 Казанда сатучы кызны пычак белән чәнчеп үтергәннәр
    27.08.2016 Фаҗига Кичә Казанның Чуйков урамында урнашкан кибеттә сатучы кыз үтерелгән. Кичке 10нар тирәсендә бер ир-ат "Альпари" кибетенә кереп, 22 яшьлек сатучы кызга пычак белән кадаган. Ул алган яралардан фаҗига урынында үлгән. Әлеге коточкыч хәлнең шаһитлары полицейскийлар чакырткан, алар җинаятьчене тоткарлаган.  Әлегә аның үтерелгән кыз белән таныш булу-булмавы әйтелми. Әлеге очрак буенча бүген "Кеше үтерү" маддәсе буенча җинаять эше кузгатылган, аның буенча барлык материаллар Тикшерү комитетына тапшырылган. Фаҗиганең сәбәпләре ачыклана, дип хәбәр итте Россия Эчке эшләр министрлыгының Казан буенча идарәсе матбугат хезмәте җитәкчесе Рәшит Хәмидуллин. Гөлшат ГАНИЕВА --- | 27.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-29 03:43 "Мәдәният дөньясында" тапшыруы да ябыла
    27.08.2016 Матбугат ТНВ каналында бер-бер артлы тапшырулар ябыла. "Яшьләр Онлайн" ябылуы турында хәбәр булган иде. "Яңа гасыр" телеканалы эшли башлаганнан бирле чыгып килгән "Мәдәният дөньясында" тапшыруының иртәгә соңгы чыгарылышын күрәчәкбез. Бу хәбәрне тапшыруның алып баручысы Гүзәл Сәгыйтова җиткерде. Алга таба ул "Ком сәгате" дигән яңа тапшыруда редактор булып эшләячәк. "Тормышның бу этабына нокта куярга вакыт җитте. Хәерлесе! Тапшыруга ребрендинг кирәклеге күптән билгеле иде. Ләкин аның бөтенләй ябылуы, яңа сезонда сәнгать-әдәбиятка багышланган тапшыруның булмавы – бик үк дөрес түгел. Мәдәниятне болай да өченче сортлы өлкә итеп тәкъдим иткән, телгә кабат куркыныч янаган заманда милли каналыбызда мәдәни тапшырулар берничә булырга тиеш! Алар жанры буенча да, өслүбе буенча да төрле булсын! Безнең мәдәният зур, һәрбер өлкә аерым игътибарга лаек! ТНВ каналында бу вакытлыча күренештер, дигән ышанычта, алып баручы буларак, саубуллашам..." - ди Гүзәл. --- --- | 27.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-29 03:43 Сөмбел Билалованың әти-әнисе горурланырлык нинди сәбәп бар? (ФОТО)
    28.08.2016 Шоу-бизнес Мәскәүдә яшәп иҗат итүче җырчыбыз Сөмбел Билалованы Татарстан Президенты Рөстәм Миңнеханов Рәхмәт хаты белән бүләкләгән. Җырчы тормышындагы әлеге күңелле вакыйга Мәскәүдә Татарстанның мәдәният көннәре уңаеннан узган гала-концерт вакытында булган. Сөмбелне без дә тәбрикләп шалтыраттык. -Әлбәттә инде мин бу бүләккә бик шатмын, - диде җырчы хисләрен яшермичә. – Эше, тырышлыгы шулай зур бәяләнгән һәркем минем хисләрне аңлый торгандыр дип уйлыйм. Мәскәүнең иң матур залларының берсендә Президентыбыз Рөстәм Нургалиевич кулыннан мактаулы бүләк алуым белән чиксез бәхетлемен. Әлбәттә инде, Президентыбызга, Татарстанның Россиядагы тулы вәкаләтле вәкиллегенә, туганнарыма, дусларыма зур рәхмәтемне җиткерәм. Бу мактаулы бүләк сонгысы булмас дип ышанасы килә. Мин үземне бәхетле артист дип саныйм, чөнки Мәскәүдә дә, Татарстанда да эшләргә мөмкинчелегем бар. Шуны да әйтәсе килә, аеруча минем әти-әнием өчен бик кадерле бу бүләк. Аларны шатландырасым килгән иде. Иң кадерле кешеләрнең:  "Без синең белән горурланабыз" , - дип әйтүләре иң кыйммәтлеседер. -Сөмбел, әлеге вакытта нинди эшләр, нинди планнар белән янып-көеп йөрисең соң? -Җиң сызганып яңа сезонга әзерләнәбез. Сентябрь башында яңа клип төшерергә планлаштырам. Һәм әлбәттә инде, туйлар, юбилейлар алып бару эшен дә бик яратып башкарам.   Зөһрә САДЫЙКОВА --- | 27.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-29 03:43 Мәскәүнең бер типографиясендә чыккан янгында 17 хатын-кыз тереләй янып үлгән (ВИДЕО)
    28.08.2016 Фаҗига Мәскәүдә янгын вакытында һәлак булучыларны тану-ачыклау процедурасы бара. Әлеге котычкыч фаҗигада инде 17 кеше янып үлүе турында хәбәр ителә. Аларның барысы да Кыргызстаннан килгән 20-25 яшьтәге хатын-кыз. Мәрхүмнәр янган складта законлы рәвештә эшләгән, әмма аларның анда яшәү хокукы булмаган. Алдан хәбәр иткәнебезчә, Россиянең Тикшерү комитеты әлеге факт буенча җинаять эше кузгатты. Тикшерүчеләр фаразлавынча, янгын яктырткыч төзек булмау аркасында чыккан. --- --- | 27.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-29 03:43 Казанда бер ир-ат үз туган көнендә һәлак булган (ВИДЕО)
    28.08.2016 Фаҗига Кичә 20 сәгать 30 минутта Җиңү Проспекты 100нче йорт тирәсендә «Мерседес» автомобиле 28 яшьлек ир-атны бәрдергән, дип хәбәр итә Россия Эчке эшләр министрлыгының Казан буенча идарәсе ЮХИДИ бүлеге матбугат хезмәте. Җәяүле юлны рөхсәт ителмәгән урында йөгереп чыккан, «Мерседес» йөртүче автомобилен тиз генә туктата алмаган һәм аны бәрдергән. Ир-ат алынган җәрәхәтләрдән урында үлгән. Ачыкланганча, нәкъ шул көнне аңа 28 яшь тулган булган. Надия ШӘЙХЕТДИНОВА --- | 28.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-29 03:43 Йортыңа карап салым салалар
    28.08.2016 Җәмгыять Күпме салым түләргә кирәклеген беләсезме? Бу көннәрдә милек өчен түләү кәгазьләре килсә, аптырап калмагыз. Узган ел белән чагыштырганда ул артып килергә дә яки инде бөтенләй аз сумма булырга да мөмкин. Бөтенесе дә нинди йортта яшәвегезгә бәйле. 28 төбәк өчен Инде хәбәр итүебезчә, быелдан башлап салымны икенче төрле түли башладык. Шулай итеп 2015 ел өчен салым кадастр бәясеннән чыгып исәпләнәчәк. Ә моңа кадәр аны инвентаризация бәясеннән түли идек. Белгечләр инвентаризация бәясенең инде күптән искерүен, бүгенге бәя­ләр­гә туры килмәвен әйтә килде. Һәм менә салым түләүдә үзгәреш. Тик бу Россиядә яшәүче һәркемгә дә кагылмый. Закон бары пилот проект буларак 28 төбәктә эшләячәк. Исемлектә Татарстан да бар. Яңалыкны акрынлап керт­мәк­челәр. Беренче елларда салымны өлешләп кенә түләт­мәк­челәр. Быел салым суммасының коэффициенты 0,2 булса, алдагы елларда бу 0,4; 0,6; 0,8 булачак. Һәм нәтиҗәдә, бары 2020 елда гына тулысынча түли башлаячакбыз. Яңалыклар кертелгәндә, билгеле, сораулар күп була. Моны искә алып, без Федераль салым хезмәтенең Татарстан Республикасы буенча идарәсе белән элем­тәгә кереп, кайбер мәсьәләләргә ачыклык кертүләрен сорадык. – Без бу көннәрдә яңача салым исәпләү белән мәшгуль, – диделәр безгә идарәдә. – Ул формула нигезендә башкарыла. Кемнекедер бераз артты, киресенчә, кимегән яки инде бөтенләй тү­ләргә тиеш булмаган хуҗалыклар да бар. Ничекме? Яңа таләпләр буенча, хәзер салым түләүче һәркемгә ташлама бирелә. Аны белгечләр үз телләрендә “налоговый вычет” дип йөртә. Бүлмәләргә – 10, фатирларга – 20, йортларга 50 квадрат метр торак мәйданына салым түләргә туры килмәячәк. Мәсәлән, бер кешенең исеменә 15 квадрат метрлы бүлмә тер­кәлгән булса, хуҗасына 10 квадрат метр өчен ташлама бирелә, ул бары калган 5се өчен генә түли. 42 квадрат метрлы фатиры булган очракта, 20 квадрат метр чигерелә, димәк, калган 22се өчен түлисе була. 70 квадрат метрлы йортта яшәүчеләргә 20 квадрат метр өчен генә салым салыначак – 50се чигерелә. Әлегә кадәр мондый ташламалар каралмаган иде, диләр салым инспекция­сен­дә. – Базаны карап утырганда, шәхси йортларда яшәүче кайбер кешеләрнең йортлары бик кеч­кенә булуы, 50 квадрат метрга да тулмавы ачыклана. Билгеле, мәй­даннар чигерелгәч, ан­дыйлар­га салым бөтенләй исәп­ләнми. Ә моңа кадәр алар да түләде. Дөрес, хәзер авыл җирендә дә, шәһәрләрдә дә нинди генә йортлар юк. Зиннәтле йортларга, билгеле, кадастр бәясе дә зур. Салымы да күбрәк булачак. Гомумән алганда, узган ел белән чагыштырып карадык, үзгәрешне күп дип әйтеп булмый, – диләр салым хезмәткәрләре. Берничә милек булганда Заманалар авыр дисәк тә, бү­ген кайберәүләрнең әллә ничә милке бар. Андыйлар салымны ничек түләргә тиеш булачак соң? Барлык күчемсез объект мәйдан­нарына чигерелү (вычет) ясалачакмы? Мисалга, кешенең ике йорты бар икән, һәрберсенә 50 квадрат метр чигерелә. Бу фатирларга да, бүлмәләргә дә кагыла. Ә менә ташламалардан файдалана торган, ягъни салымнан азат ителүчеләр категориясенә кергән кеше булса (Федераль закон 15 категория гражданнарны салымнардан тулысынча азат итә), ул очракта, вычетлар һәр­бер­сенә чигерелә, ә ташлама бары милекнең берсенә генә ясала. Моңа кадәр, инвалид исемендә ничә милек булса да, салымнан азат ителә иде. Хәзер исә бер фатир, бер йорт, бер бүлмәсе өчен генә түләмәячәк. Мәсәлән, инвалид кеше исемендә ике йорт, ике фатир бар икән, быелдан башлап бер йортына, бер фатирына түләргә туры киләчәк. Исәпләп карыйк Шулай да салымны якынча чамалап карыйк. Узган ел инвентаризация бәясе 577 мең 187 сум 49 тиен булган йортка 1789 сум салым түләнгән, ди. Хәзер исә кадастр бәясе белән 136,40 квадрат метрлы йорт 1 миллион 812 мең 277 сум дип бәяләнгән. 50 квадрат метр чигерелгәч һәм 0,2 коэффициент белән йорт хуҗасы 1891 сум чамасы салым түләргә тиеш була. Үзегезнең күпме салым түләя­чәгегезне алдан беләсегез килсә, nalog.ru рәсми сайтына кереп, исәпләп карый аласыз. Тик мо­ның өчен милеккә кадастр номерын, нинди ташламаларга ия булуыгызны белү кирәк. Әгәр дә кул астыгызда әлеге мәгъ­лү­матлар булса, “физик затларга салым” дигән бүлеккә кереп, якынча исәпләп карарга була. P.S. Транспорт, җир, милек салымын 1 декабрьгә кадәр тү­ләргә кирәк. Бу хактагы бел­дерү кәгазе халыкка октябрь аенда өләшенеп бетәчәк. Ә салым идарәсенең рәсми сайтында шәхси бит ачучыларга исә бел­дерү кәгазьләре җибәрелми.  Лилия НУРМӨХӘММӘТОВА --- | 26.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-29 03:43 Илфак Шиһаповның узып барышлый ишеткән-күргәннәре
    28.08.2016 Юмор «Нурмы» Шәһәр автобусы. Иң артта яхшы гына «капкан» ике ир утырган. Икесенең дә мондый халәттә бүген генә булмаулары бер карауда чамалана: күзләр кысылган, йөзләр таушалган. Берсе кызып-кызып икенчесен сүгә: – Менә син, Гамир, нурмыны белмисең. Бер эчә башласаң, дивана кебек, бер ай эчәсең. Ә мин бер атна и бетте китте... ... Һәркемнең «нурмы» турында үз төшенчәсе шул... «Бабушка, здравствуй» Бер әби үзенең телевизорын ничек урлаганнарын сөйли: –Утырам шулай подъезд янындагы эскәмиядә, кем керә, кем чыга, дигәндәй, шуны карап. Килеп туктады бер җиңел машина. Машинадан таныш түгел ике-өч егет төштеләр дә, ягымлы гына итеп: «Бабушка, здравствуй», –дип исәнләшеп, безнең подъездга кереп киттеләр. Минәйтәм, берәрсенең туганнары-фәлән, күрәсең. Бераздан чыктылар болар. Берсе нәкъ минеке төсле телевизор күтәргән. Ремонтка-мазар алып баралардыр дим. Ипләп кенә машиналарына утырдылар да китеп тә бардылар. Бераздан керсә-әм... Фатир ишеге ачык, телевизор юк. Менә сиңа «бабушка, здравствуй» булды. Кичен каравылдан кайткач, картым «миңгерәү тәре» дип сүкте. Нишлисең, гомер буе шулай әрләде инде ул мине...   Илфак ШИҺАПОВ --- | 26.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-29 03:43 "Бер уч борчак" (ХИКӘЯ)
    28.08.2016 Әдәбият Шушы көннәрдә Татарстан китап нәшриятында Ләлә Сабированың "Бер уч борчак" дигән китабы дөнья күрде. Анда хикәяләр тупланган. Шуларның икесеннән өзекләрне сезгә дә тәкъдим итәбез. Укыгыз һәм фикерләрегезне языгыз. “МИН КАЙТТЫМ” әсәреннән өзек: “Бай кияү тапсаң гына...”   ...Үткән көннәр исенә төшкәндә өшеп киткәндәй була Альмира. Суд приставлары кешенең кайгысы барын аңлыймыни – кредитын түләргә кушып, “түләмәсәгез...” дип янап, көн аралаш килеп башын әйләндерделәр. Бөтен тулай торакка “даны” китте бугай инде – белгәне-белмәгәне борылып-борылып карап үтә. Училищега килеп утыргач кына бераз тынычлана кыз – Сәрия белән кайгылары уртак булгач, икәүләп елашып та алалар.   Менә шулай башын кая алып качарга белми йөргәндә тагын бер яңалык исен җибәрә язды Альмираның. Соңгы араларда кәефе чуалды, дәрескә торып китәргә дә хәле булмый башлады. Ул моны бүлмәдәшләренә “стресстан” дип аңлатты. Алай гына булмаган икән шул – бала көтә булып чыкты ул. Шул гына җитмәгән иде! Йортсыз-җирсез, ирсез-нисез, җилкәңдә тау чаклы бурычың өелеп торганда ул бала белән кая барып егылмак кирәк! Күтәренеп, әнисе янына кайтыргамы? Ю-ук! Бер баласын кеше шикелле үстерә алмаганны... Хәер, ул үзе дә аны бусагасыннан да атлатмаячак, әллә нигә бер күрешкәндә дә “ташлап киттең” дип җанын кыршый...   “Хәерче тәкәббер” дигән сүз Альмирага бик туры килә – ай-һай, кеше алдында сер бирергә яратмый да инде! Бөтен килеш-килбәте, күз карашларына кадәр “син кем дә, мин кем!” дип кычкырып тора... иде. Бу ят хәбәрдән сыгылды. Үз-үзен кочаклап, сәгатьләр буе караватында утырып тора башлады. Бер көнне бүлмәдәшләре Сәрияне ияртеп кайтты – “дустыңның хәле авыр, килеп күр әле” дигәннәрдер инде. Альмираның күңеле кузгалды. Юатучы кешең булганда үзеңне тагын да жәлләп җибәрәсең бит аны. Сәриянең иңенә башын куеп елады-елады да, түзмәде, бар хәсрәт-борчуларын бер сулышта сөйләп ташлады. Сәрия шаккатып тыңлап утырды. Китәр алдыннан:   – Тукта, алай ук бетеренмә әле, – диюдән башканы әйтә алмады. Альмира аны озатырга да чыкмады, юрганын башыннан ук бөркәнеп ятты. Ялгышты, аңа ачылып ташлап, тагын бер кат ялгышты. Байлар кеше хәлен аңлыймыни алар!   Дөрес уйламаган икән. Сәрия икенче көнне үк кабат килеп җитте.   – Әйдә, тор, үзеңне рәткә китер. Әни чакырды, – диде. Альмираның күзләре шар булды. Ник икән? Мораль укырга булса, кирәге бер тиен...   Ни гаҗәп, Рәзилә апасы аны бик җылы кабул итте. Юкса, куллары белән дә, күзләре белән дә ут уйната торган гайяр хатын ул. Бөтен туганнары аның янында биеп кенә йөри кебек. Фәнис белән килеп-китеп йөргән чакларында да Альмира суларга да курка, җайлы-җайсыз сүз ычкындырмагаем дип коты алына иде. Бу юлы әллә ничегрәк, йомшарганрак дип әйтергәме...   – Әйдә, утыр әле, акыллым... Бу кайгы бөтенебезнең акылын алды, юньләп күрешкән-сөйләшкән дә юк. Сиңа алай ташлап бетермәскә иде безне. Шатлыкта гына түгел, борчу килгәндә дә бергә булырга кирәк...   Альмира үзен бик киеренке тотты. Тик торганда гына кешедән яхшылык күргәне юк аның. “Монда ниндидер подвох бар”, дип уйлады. Тик нинди?   – Миңа Сәрия барысын да әйтте. Бик дөрес эшләде – син аңа ачуланма. Кредитларыңны капларга булышырмын. Курыкма, процент алмам, эшли башлагач, түләрсең. Теләсәң, эшле дә итәрмен... – Рәзилә сөйләде дә сөйләде. Альмираның башында томан иде, башта берни дә аңламады. Ничек булыша? Ник булыша? – Ә балаңа тимә. Тап син аны. Нурдидә апаларга да бер юаныч булыр. Бик әйбәт кешеләр алар. Күрсәң, үзең дә ышанырсың...   “БЕР УЧ БОРЧАК” әсәреннән өзек: Үзе белә!..   – Әтиең төрмәдә, әниең авыру, ә син оялмыйча трай тибеп йөрисең!   Зариф түзеп торып карады, аннары булмады, “псык” итеп елап җибәрде. Әллә авыртудан, әллә гарьләнүдән, әллә куркудан... Беренче сыйныфтагылар: “Сталин”, – дип йөрткән мәктәп директоры аның колагын бик шәп борып тоткан иде шул, сүзен әйтеп бетермичә җибәрмәде.   Әти төрмәдә булгач, ник чабып йөрергә ярамый икән соң? Ә авыру әнисе янында шыпырт кына йөри Зариф...   Әтисе сугыштан исән-имин кайткан аның. Ул чактагы шатлыкны Зариф бик аз гына хәтерли. Ә тамагы туйганчы ашый башлаганы исеннән бер дә чыкмый. Әтисе кайтканга бит инде ул! Тик ул рәхәт вакытлар күпкә бармады шул. Әтисен тагын алып киттеләр. Әнисе кергән бер кешегә “бер уч бодай өчен” дип елый-елый сөйли иде. Үзе озакламый түшәккә егылды. Күршеләр “кайгыдан” диде. Хөббениса түтиләре әллә нинди үләннәр белән дәвалап карады, өшкерде дә, төчкерде дә...   Әтисе кайтканчы бер рәхәт күрмәде инде Зариф. Алай дисәң... Булды аның рәхәт вакытлары. Җырларга яратты ул. Тик мәктәптә түгел – анда аны берәү дә кирәксенмәде. Әнисе авыл кырыендагы әрәмәлеккә чыбык-чабык җыярга җибәргәч җырлый иде. Бөтен әрәмәлек яңгырап тора иде инде, малай үз тавышына үзе шакката иде. Өй стеналарында кара төстәге радиоалгыч асылынып тора, шул көне буе сөйләп тора иде. Ара-тирә җырлар җибәрәләр, һушы китеп тыңлый шуларны Зариф. Сүзләрен дә шуннан отты, онытса, үзеннән чыгарып та җырлады.   Бервакыт әрәмәлек кырыеннан узып баручы бер атлы кеше ишетеп алган моны. Зариф үзе сизмәде, тырышып-тырышып “Рамай”ны суза иде. Үзе күңеле белән әллә кайларга китте. Кош булып очып йөрде, шаулы урманнар, зу-ур сулы күлләр өстеннән узгандай булды...   – Әй, малай! – дип дәшкән тавышка сискәнеп китте Зариф. Әтисен төрмәгә утыртканнан бирле шулай һәр нәрсәдән куркып китә ул. Тагын ниндидер хәтәр эш булыр дип шикләнә.   – Курыкма, апаем, Шәйдулла абзыең мин! Кил әле бире!   Зариф чыбыкларын ташлады, әүвәл сәерсенеп карап торды.   Абзый арбасыннан сикереп төште дә аңа таба турылап китте.   – Бик матур җырлыйсың, кем өйрәтте?   Малай җилкәләрен генә сикертте. Кем өйрәтсен инде, үзе белә!   – Җырчыларны яратам мин. Әй, үзәкләрем өзелеп тә китә инде!.. Тамагың ачтымы? Мә, капкалап ал!   Анысына сәерсенеп тормады малай, тоз сибелгән ипи телеменә ике куллап ябышты. Нишләп шулай гел ашыйсы килеп тора торгандыр инде аның...   Икенче тапкырында колхозның ындыр табагы кырыеннан узып барганда күрде ул Шәйдулла абзыйны. Киребеткән кәҗәләрен басу ягыннан алып кайтып килеше иде. Малайны күргәч, абзый кем беләндер сөйләшеп торган җиреннән тукталып калды.   – Әй, апаем, син икәнсең! Кил әле, кил, апаларыңны дәртләндер әле эшкә! Аларның да тыңлыйсы килә сине!   Зариф “ә” дә, “җә” дә димәде, туктап, аңа аптырап карап тора башлады. Кәҗәсе тартылды, ычкынмакчы булып бәргәләнде.   – Менә болай итәбез... – диде Шәйдулла абзый, кәҗәнең бавын Зариф кулыннан алып, баганага бәйләп куйды. – Әйдә, ялындырма! Хезмәт хакың – бер уч борчак!   Бер уч борчак... Малай абзыйга күтәрелеп карады. Аның әтисен дә шул бер уч... бер уч бодай өчен алып киткәннәр түгелме соң? Күзләре яшь белән тула башлады... --- --- | 28.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-26 10:53 Әлмәтнең бер йортында ир мәете табылган, башкасында әби кеше тәрәзәдән сикермәкче булган
    25.08.2016 Фаҗига Әлмәттә Белоглазов урамының 133 йортындагы фатирларының берсендә ир җәсәде табылган. Күршеләре, фатирда үле ир гәүдәсе ятарга мөмкин, дип хәбәр биргәч, к откаручыларга аның ишеген ватып керергә туры килгән. Шушы 59 яшьлек ирнең нилектән үлгәнен әлегә белмиләр. Хәзер тикшерү бара, дип хәбәр итә “Әлмәт таңнары” газетасы һәм тагын бер гадәттән тыш очракны сурәтли. Шушы көннәрдә Әлмәтнең Гафиатуллин урамында күп катлы йортның тәрәзәсеннән 89 яшьлек әби сикермәкче була. Әмма коткаручылар аның гомерен саклап кала: әбине тәрәзәдән читкә алып китеп, медицина хезмәткәрләре кулына тапшыралар. Хәзер бу хәлнең сәбәпләрен ачыклау буенча тикшерү үткәрелә. --- --- | 24.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-26 10:53 Мөнир Рахмаевны биетүче Динара Ряхимова белән интервью (ФОТО, ВИДЕО)
    25.08.2016 Мәдәният Латин Америкасы ритмнарын татар җырларына буйсындыручы Динара Ряхимова аерым бер зәвык белән эстрадага кереп китте. Һәрбер җырында лирик нечкәлек чагылыш тапкан яшь җырчының тамырлары Түбән Новгород өлкәсенә килеп тоташа. Үзе Мәскәүдә яши, иҗат итә. Динара җырга моңлы һәм баянда оста уйнаучы әтисе ягыннан тартылган, ул хәтта үз ансамблен дә булдырган. Бер көн дә музыкадан башка үтмәгән бу гаиләдә Динараны җыр нигезләренә апасы өйрәткән, призлы урыннар яулаган конкурсларга әзерләгән. Әкренләп гаилә ансамблендә чыгыш ясый башлаган Динара Ряхимова инде үз карьерасы өстендә эшли. - Динара, күптән түгел “Яшь гомер бер генә” җырына клибың чыкты. Клип җырны тулыландырып, баетып тора. Үзеңдә нинди тәэсирләр? Видео син теләгәнчә килеп чыктымы? - “Яшь гомер бер генә” җыры минем өчен башыннан ук үзенчәлекле булды.  Әлеге җыр белән тормышның һәр мизгеле дә кадерле икәнне искәртәсем, клип белән тамашачыларны илһамландырасым килде. Җырны тыңлаган һәркем теләгәнгә ирешә алуны аңларга тиеш. Барлык теләкләремне клип тулы мәгънәдә ачып бирә, мин нәтиҗә белән бик канәгать калдым, идеялар тормышка ашты. Дөресен әйткәндә, көткәннән яхшырак та килеп чыкты. - Клипта төп рольдә  Мөнир Рахмаев үз бию осталыкларын күрсәтә. Аның катнашуы ничек килеп чыкты? - Алдан ук әйтеп куясым килә, җыр татарча булуга карамастан үзендә берничә стильне берләштерә. Татар җыры Латин Америкасы ритмнары белән кушыла. Бу үзенчәлекне биюдә күрсәтергә шактый авыр. Төп геройны сайлау юкка гына Мөниргә төшмәде, аннан да яхшырак  бу вазыйфаны башкаручы булмас иде. Ул ярдәм итәргә ризалашты, моның өчен бик рәхмәтле Мөниргә. Хореографияне дә бик җиңел үзләштерде, биюне куйганда да киңәшләрен биреп торды. Мөнир Рахмаев кабатланмас образ тудыра алды һәм үз ролен профессиональ башкарып чыкты. - Инде икенче клибыңның эчтәлеге Латин Америкасы биюләре белән бәйләнгән? Бу төр биюләргә мәхәббәтме синең? Үзең бию белән шөгыльләнәсеңме? - Мин Латин Америкасы мәдәниятен бик яратам, бу илләрдә күп сәяхәт итәм. Татар эстрадасына да үзенчәлекле яңалык кертәсем килде. Кубада булганда  мин шунда яшәүче татарлар белән таныштым, алар туганнан бирле Кубаның башкаласы Гаванада яшиләр. Таныш булмаганнар белән туган телдә аралашу мөмкинлеге бик сирәк килеп чыга аларга, шулай да безнең сөйләшүдә алар татар җырларын латин ритмнары белән ишетергә теләүләрен әйттеләр. Шул мизгелдән минем бу идеяны тормышка ашыру теләге туды да. Биюләрне мин бик яратып башкарам һәм инде күптәннән шөгыльләнәм. - Яздырылган җырларыңның авторы әлегә бер. Кайсы авторлар белән эшләргә яратасың? Бер авторга гына бәйлелек бармы? - Авторлардан миңа Эльвира Сафина шигырьләре ошый . Ул бөтен уйларын шуның кадәрле ачык, чын күңелдән, тәэсирләнеп җиткерә ки, сокланмыйча мөмкин түгел. Көйләргә килгәндә, Владимир Федоров, Марат Мухин, Оскар Усманов, минемчә, яхшыларның яхшысы, аларның җырлары инде күп еллар барлык тыңлаучыларны сөендерә һәм лаеклы рәвештә популярлар рәтендә. - Яңа җырың әти-әниләргә багышлана. Бу кадерле кешеләреңә карата рәхмәт белдерелгән бүләк-җырмы? - Яңа җырым минем чыннан да әти-әниемә багышланган. Әтиемнең күптән түгел генә туган көне булып узган иде, бүләк буларак әлеге җырны башкардым. Минемчә, иҗади кешегә яхшырак бүләк булырга мөмкин дә түгел, җыр бит мәңгелек. - Әлеге җырны Марат Мухин белән бергәләп яздырдыгыз. Аның белән эшләү ничек барды? - Марат Мухин белән бик җиңел эшләргә. Җырны яздырыр алдыннан бик дулкынланам, ләкин нәкъ менә Марат белән бик уңайлы булды эшләргә, бүгенге көндә андый осталар сирәк очрый. Ул чыннан да музыка өлкәсендә профессионал.  Бергәләп шаярып, көлешеп, яхшы кәефтә җырны уңышлы яздырдык, ахырдан хәтта китәсе дә килмәде. - Син нык адымнар белән популярлаша барасың, концертларда, федераль Сабантуй сәхнәләрендә чыгыш ясыйсың. Продюссерлар әле тәкъдим ясамыймы? - Тәкъдимнәр килә башлады, ләкин барысы да әле нияттә. Планнар күп, аларны тормышка ашырырга тырышабыз. - Кайсы җырчы белән дуэт яздырырга теләр идең? - Җырчылардан миңа  Айдар Галимов бик ошый, мөмкинлек чыкса аның белән дуэт башкарыр идем. Айдар абыйның тавышы һәм җырлау манерасы күңелгә ята. - Җырлаудан кала Динара кайда эшли? Кайсы профессиональ өлкәдә хезмәт куясың? - Җырлаудан башка мин хореограф булып эшлим, биергә өйрәтәм, зур тамашаларга биюләр куям. Аннан кала сәнәгать төзелеше өлкәсендә дә эшлим. Төрле юнәлештә үсеш аласым килә. Мөмкинлек һәм теләк булганда барысын да өйрәнергә кирәк. - Сәяхәт итәргә яратасыңмы? - Мин бик яратам сәяхәт итәргә. Бу минем хобби. Яңа урыннар ачу, яңа кешеләр белән танышу минем өчен бик кызыклы. Испан телле илләр минем өчен беренче урында, алар минем күңелемә якын. - Мәскәүдә иҗат итү читен түгелме? Популяр автор-башкаручылар да Казан-Мәскәү арасында яши. Сиңа да Казанда еш булырга туры киләме? - Бик күп проектлар бүгенге көндә һәм алар барысы да Мәскәүдә түгел. Ара ераклыгында проблема күрмим. Җырчы тормышы йөреп торуны тәлап итә, һәрбер сәфәр үзенә күрә ямь өсти генә. Казанда эш буенча булам һәм бу миңа ошый гына. Шәһәрдә ял итеп йөрүне эш белән көйләү үзенә күрә күңелле. Фотолар шәхси архивтан алынды. Гөлшат МИНГАЗИЗОВА --- | 24.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-26 10:53 Ләйсән Гыймаева & Булат Бәйрәмов башкаруында "Соң мәртәбә" - "Матбугат.ру"да яңа КЛИП премьерасы
    25.08.2016 Шоу-бизнес Популяр җырчы Ләйсән Гыймаева белән "Татар радиосы" алып баручысы Булат Бәйрәмов тирләп-пешеп зур концертларына әзерләнәләр. 19 ноябрь көнне "Пирамида"да узачак тамашага билетлар инде сатуда. Бу көннәрдә өр-яңа клиплары да кайнар табадан төшкән. Хәмид Мәткәримов көе, Хәйдәр Әхмәтшин сүзләренә язылган "Соң мәртәбә" җыры сезнең игътибарга "Матбугат.ру"да премьера буларак тәкъдим ителә. --- --- | 25.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-26 10:53 Журналист Чулпан Шакирова кияүгә чыкты (ФОТО)
    25.08.2016 Матбугат Август - туйлар ае. Бер-бер артлы яшь парлар гаилә кора. Шушы көннәрдә журналист Чулпан Шакирова да ап-ак туй күлмәге кигән. Туй Апаста узган. Кияү дә, кәләш тә шушы яктан. Чулпан Кече Болгаер авылыннан, ә Рамил Апасның үзеннән. Яшь пар бер-берсенә туры килеп торалар, аларга бәхет, шатлык һәм мул тормыш теләп калыйк.    Фото: apastovo.ru, vk.com --- --- | 25.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-26 10:53 Татарстанда ике бала утырган машина дамба астына төшеп капланган
    25.08.2016 Хәвеф-хәтәр Балтач районында, Ушма чатына җитәрәк, бер гаилә утырган җиңел машина дамба астына төшеп капланган. Район үзәк хастаханәсенең ашыгыч ярдәм бүлегендә аларга беренче ярдәм күрсәтелгән. Гаилә башлыгы һәм ике баланың сынган җирләре юк, тормыш иптәшенең тәне җәрәхәтләнгән, әмма тормышына куркыныч янамый Нигезләмә буенча аларны тикшерү узарга Арчадагы махсус хастаханәгә озатканнар. Авариянең сәбәпләре ачыклана, дип хәбәр итә Балтачның “Хезмәт” басмасы. --- --- | 25.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-26 10:53 Сак булыгыз! Һава торышы кискен үзгәрә!
    25.08.2016 Экология Татарстан Гидрометеорология һәм әйләнә-тирә мохитне күзәтү идарәсе шундый кисәтү таратты. Татарстанда һава торышының бозылуы көтелә. Бүген, 25 августта, көндез һәм кичен республикада урыны белән яшен һәм давыллы җил чыгу ихтимал. Көчәйгән вакытта җилнең тизлеге секундына 17-22 метрга кадәр җитә. Аерым районнарда боз явачак. Казанда да яшен һәм тизлеге секундына 15-20 метрга җитеп, давыллы җил чыгарга мөмкин. --- --- | 25.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-26 10:53 Cәламәтлек өчен зарарсыз ризык сайларга өйрәнәбез
    25.08.2016 Җәмгыять «ГМОсыз». Мондый мөһер сугылган азык-төлекне кибет киштәләрендә еш очратырга мөмкин. Сәламәтлек өчен чынлап та куркынычмы соң ул ГМО дигәннәре? Ашамлыклар составындагы «Е»лардан куркырга кирәкме? Алар нәрсәне аңлата? Болар хакында без Республика клиник хастаханәсе табибы – гастроэнтеролог Миләүшә Фәтхиева белән сөйләштек. Сүз уңаеннан, Россия галимнәре Михаил Гельфанд белән Александр Панчин ГМО турындагы уйдырмаларга ышанмаска куша. Аның яман шеш барлыкка килүгә сәбәпче булуы да исбатланмаган, ГМОлы кайбер ашамлыклар, киресенчә, файдалы булырга да мөмкин, ди галимнәр. ­Россия биофизиклары съездында Михаил Гельфанд моңа мисал да китергән. Әйтик, галимнәр дөгенең үзлекләрен яхшырту өчен, ГМО файдаланганнар. Дөгедә күз күрүе өчен кирәкле А витамины аз икән, дөге ризыкларын күпләп кулланучы халык яшәгән кайбер илләрдә тиз сукырая­лар. Шуңа да галимнәр дөге генына каротин эшләп чыгарырга сәләтле көнбагыш генын өстәгәннәр, нәтиҗәдә «алтын дөге» сорты барлыкка килгән. – ГМО (Genetically mo­dified organism) – «геннар дәрәҗәсендә үзгәртелгән организмнар» дигәнне аңлата. Гади итеп әйткәндә, бу өстәмә кушылмалар. Алар, гадәттә, азыкка тәм, аромат, төс бирер өчен, продукт озаграк саклансынга һәм башка максатларда кушыла, бөтен дөньяда кулланыла. Әлеге өстәмә кушылмалар азык-төлек составында «Е» хәрефе белән күрсәтелә. Әгәр код 1 саныннан башланса, димәк, бу буягыч матдә, 2 икән – консервант, 3 – әчүдән, бозылудан саклый торган матдә, 4 – стабилизатор, 5 – эмульгатор, 6 – тәмне үзгәртергә сәләтле кушылма, – ди Миләүшә Фәтхиева. – Әти-әни балачакта еш кына, сагыз, шоколад күп ашарга ярамый, анда «Е»лар бар, әнә берәү «Е»лы ризык ашап, аяксыз калган, имеш, дип куркыта иде. Ул чыннан да шулай куркыныч нәрсәме? – Дөресен генә әйткәндә, «Е»лар белән файдалы матдәләрне дә билгеләргә мөмкиннәр. Әйтик, Е300 – ул пектин, Е440 – аскорбин кислотасы, Е260 – аш серкәсе, Е500 – сода, Е170 – акбур-кальций карбонаты. Күреп торасыз, сәламәтлек өчен куркыныч тудыра торган матдәләр турында сүз бармый. Шул ук вакытта тире авырулары, ашкайнату системасына зыян китерә торган, холестеринны арттыр­ган кушылмалар да җитәрлек. Аларның кайберләрен ризыкка бөтенләй кушарга рөхсәт ителми. (куркыныч «Е»лар исемлеге түбәндә) Азык-төлек составындагы «Е»лар исемлеге (исемлек даими үзгәреп, тикшерелеп тора): Тыелганнары: Е103, Е105, Е111, Е121, Е241, Е123, Е125, Е126, Е130, Е152, Е211, Е952. Бик куркыныч булганнары: Е123, Е510, Е513, Е527. Сәламәтлеккә зыян китерә торганнары: Е102, Е110, Е120, Е124, Е127, Е129, Е155, Е180, Е201, Е220, Е222, Е223, Е224, Е228, Е233, Е242, Е400, Е401, Е402, Е403, Е404, Е405, Е501, Е502, Е503, Е620, Е636, Е637. Канцероген матдәләр: Е131, Е142, Е153, Е210, Е212, Е213, Е214, Е215, Е216, Е219, Е230, Е290, Е20, Е249, Е280, Е281, Е282, Е283, Е310, Е954. – Азык-төлек сайлаганда нәрсәгә игътибар итәргә кирәк? – Сәламәтлеккә зыян китерми торган, экологик яктан чиста продукт сайлаганда, беренче чиратта, азыкның составына игътибар итәргә кирәк. Куркыныч «Е»лар исемлеген һәрчак үзегез белән йөртсәгез дә комачау итми. Зыянлы «Е»ларның күбесе азыкка төс бирү өчен файдаланыла. Шуңа да артык ачык төскә буялган ризык сайламаска киңәш ителә. Товарның составы күрсәтелмәгән икән, бу товардан баш тартсаң яхшырак, ул сыйфатсыз дигән шик бар. Танылган, билгеле җитештерүчеләрнең товарларына өстенлек бирергә тырышыгыз. Гомумән, сәламәтлек өчен зарарсыз – натураль продуктлар – бөртекле, сөт ризыклары, яшелчәләр, җиләк- җимешләр ашарга киңәш итәм. Июнь азагында Россия Дәүләт Думасы ГМО җитештерүне тыйган канун кабул иткән иде. Ашамлык кабының составында барлык кушылмалар күрсәтелергә тиеш дигән таләп куелды. Күп ризыкка «ГМОсыз» дип язылса да, бу дөреслеккә туры килеп бетми икән. Шуңа да азык сайлаганда, ризыкның составын җентекләп тикшерсәң, күпкә ышанычлырак, дип киңәш итә табиблар. Эльвира МОЗАФФАР --- | 25.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-26 10:53 Зур кызыксыну уяткан тарихи ФОТО
    25.08.2016 Мәдәният Социаль челтәрдә кызыклы гына бер фотога тап булдык. Бер төркем татар язучылары, җырчылары, сәнгать әһелләре зур-зур чемоданнарын, төенчекләрен күтәреп юлга җыеналар. Арткы фонда "Вокзал" дигән язу. Әлеге фото мәрхүм Туфан Миңнуллинның (урыны җәннәттә булсын) шәхси архивыннан булып чыкты.  Бер төркем татар зыялылары Мәскәүгә юл тота. Илнең башкаласында Татария көннәре узарга тиеш була. Бу фото кайсы елны төшерелгәне билгесез. Бәлки, укучыларыбыз әйтеп бирер? Бәлки, белүчеләр бардыр? Бу тарихи кадрны игътибар белән карагыз әле - кемнәрне таныйсыз - комментарийларда языгыз. Фотоны зурайту өчен аның өстенә басыгыз. --- --- | 25.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-26 10:53 Әлмәт укытучысы 15 яшьлек укучы белән җенси мөнәсәбәткә керүен таныган
    25.08.2016 Криминал Әлмәттәге бер мәктәптә рус теле һәм әдәбиятыннан белем бирүче 24 яшьлек хатын-кызның 15 яшьлек укучы кыз белән җенси мөнәсәбәткә кереп, кызның авыр хәлдә хастаханәгә эләгүе турындагы хәбәр җәмәгатьчелектә зур шау-шу куптарды. Россия Тикшерү комитетының Татарстан буенча идарәсе кичекмәстән тикшерү эше башлап җибәрде. Укытучы үзенең гаебен тулысынча таныган. Аңа карата җинаять эше кузгатылган. Хәзерге вакытта тиешле экспертизалар үткәру мәсьәләсе карала. Тулырак: Учительница в Альметьевске призналась в интиме с 15-летней ученицей Кичә язган идек: Әлмәт укытучысы 15 яшьлек укучы белән җенси мөнәсәбәттә булуда шикләнелә --- --- | 25.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-26 10:53 Закир Шаһбан: "Тамашачыма әйтәсе сүзем бар!"
    25.08.2016 Шоу-бизнес 2016 ел - Татарстанның атказанган артисты Закир Шаһбан өчен истәлекле вакыйгалар елы. Беренчедән, 6 сентябрьдә Закир Шаһбанга - 50 яшь, икенчедән, аның иҗатына 25 ел тула. Бу уңайдан 6 сентябрь көнне Казанның Филармония концертлар залында Закир Шаһбанның иҗат кичәсе узачак. - Концертта үзем генә түгел, иҗатташ дусларым да чыгыш ясаячак. Алар арасында Рәсим Низамов, Резеда Шәрәфиева, Айгөл Бариева, "ЗөЛәйЛә", Артур һәм Марат, ТР Дәүләт Фольклор ансамбле, "Казан" бию ансамбленең Илдар Хәмидуллин җитәкчелегендәге төркеме чыгыш ясаячак. Татарстанның халык артисты, остазым Миңгол Галиев, Екатеринбургтан Татарстанның атказанган артисты Хәйдәр Гыйльфанов киләчәк. Новосибирск өлкәсенең милли-мәдәни үзәге җитәкчесе, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре Рауза Тихомированың килүе көтелә. "Россия тимер юллары" ААҖ беренче вице-президенты Хәсән Шәрифҗан улы Зябировның килүе аеруча сөендерә. Дәрәҗәле кеше булуына карамастан, ул сәнгатьне бәяли торган, минем иҗатыма мөкиббән булган кеше, - дип белдерде Закир Шаһбан. Кичәнең икенче бүлегендә исә Закирның тормыш иптәше Гөлүсәнең "Кабатланмас безнең сөюләр" дип исемләнгән шигырьләр җыентыгы тәкъдим ителәчәк. Әлеге иҗат җимешләре арасында Закир Шаһбанга багышлап язылганнары да бар. "Концертта төрле бәйгеләрдә җиңү яулаган 7 яшьлек Рузанна Газизҗанова исемле кыз һәм 19 яшьлек күрмәүче кыз катнашачак. Безнең кебекләрне җәмгыять тиешенчә бәяләми, башка төрле караш сизелә. Мин беркайчан да кызгану хисенә мохтаҗ булмадым, миңа сау-сәламәт кешегә караган шикелле карауларын телим. Кеше күңеленә керү өчен хезмәтеңне берникадәр арттырып башкарырга кирәк. Әлеге күрмәүче кыз Курск шәһәрендә укый. Узган ел ул лаеклы рәвештә "Татар моңы" җыр бәйгесендә I премиягә ия булды", - диде Закир Шаһбан. 6 сентябрь көнне Закир Шаһбан үзенең иҗатына, җырлавына, баянда уйнавына битараф булмаучыларны иҗат кичәсенә чакыра. "Бәлки аннан соң эстрадада бөтенләй күренмәм? Иртәгә ни буласын Аллаһы Тәгалә генә белә. Ләкин бүген минем тамашачыма әйтәсе сүзем бар!" - дип белдерде җырчы. Юбилей концертын җырчы туган ягы Новосибирск өлкәсендә дә тәкъдим итәргә җыена. 1 октябрьдә Омск, 2 октябрьдә Новосибирск шәһәрләрендә Закир Шаһбанның концертлары узачак. Закир Шаһбан 1966 елның 6 сентябрендә Новосибирск өлкәсе Чаны районы Тармакүл авылында дөньяга килә. 1991 елдан ул Новосибирск Татар милли-мәдәни үзәгендә эшли. Закир Шаһбанның музыкага сәләтен Илһам Шакиров Себергә гастрольгә баргач күреп ала һәм Казанга чакыра. Шулай итеп, 1993 елда Закир Казанга күченә. 1994 елда Закир Шаһбанны Татарстанның халык артисты Миңгол Галиев белән таныштыралар. Һәм булачак җырчы Казан дәүләт педагогика институтына Миңгол абый классына укырга керә. Ә инде 1995 елда Закир Шаһбан "Татар җыры" бәйгесендә II премиягә ия була. Эльвира ШАКИРОВА --- | 25.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-26 10:53 Очрашу насыйп булмагач...
    25.08.2016 Язмыш Бу хәл 1945 елның 5 авгус­тында Чирмешән районында була. Ут-суларны кичеп, җиңү яулап, туган җиренә исән-имин кайтып җиткән Галимҗан Сөләймановны бандитлар атып үтерә. Галимҗан ага Чирмешән районының иң укымышлы, күренекле кешеләренең берсе була. Сугышка кадәр Казанда партия мәктәбендә укый. Чирмешән (ул вакытта Беренче Май районы) райкомында оештыручы-ин­структор, МТСта партия оешмасы секретаре, директор урынбасары була. Аннан колхозга рәис итеп билгелиләр. Илдә сугыш башлана. Ә Сөләймановта исә оештыру сәләте бик көчле була. Районда иң зур хуҗалыкларның берсе булган Орджоникидзе исемен­дәге колхоз рәисен бронь белән калдыралар. Хуҗалык белән идарә итү көннән-көн авырлаша. Халык тилмереп җан асрый. Хәлсез кешеләр­не эшләтергә кирәк. Уйлана да, сугышка китәргә карар кылып, гариза яза. “Әти киткәннән соң хуҗалыкны өч колхозга бүлделәр”, – дип искә ала бүген 92 яше белән баручы кызы Зөһрә апа. Сугышта да батыр була Сөләйманов. Шактый шә­һәр­ләрне азат итүдә катнаша. “Кызыл Йолдыз” орденына тәкъдим ителә. Өч тапкыр “Батырлык өчен” медале бирелә, Сталин әмере белән Рәхмәт хаты тапшырыла. – Бабай сугышка киткәч, әниләрнең йортлары яна, – ди оныгы Фоат Гатин. – Көч-хәл белән торырлык йорт салып, сыер җигеп, урманнан утын ташып көн күрә алар. Бик авыр тормышта яшиләр. Әби гомер буе авырган. Бар авырлык өлкән балаларга төшкән. Ниһаять, сугыш бетә. Әтиләренең кайту хәбәрен ала алар. 16 яшьлек Әнвәр, ат җигеп, әтисен каршы алырга Чирмешәнгә китә. Галимҗан аганың дәрәҗәсе зур була. Ул чактагы район башлыгы аны үзе каршылый. Төнлә юлга кузгалмас­ка, иртән китәргә киңәш итә. Әмма ничә ел гаиләсен күр­мәгән ир кайтырга була. Туган җирләр сагындырган шул. Төнгә таба улы Әнвәр белән авылга таба кузгалалар. Түбән Кәминкә авылына кайтып җитәргә 10 чакрым чамасы калгач, каршыларына ике кеше килеп чыга. Аттан төшүләрен сорыйлар. Әмма сугыш уты кичкән Га­лимҗан аларның бу әме­ре­нә буйсынмый. Баруын дә­вам итә. Бандитлар коралдан ата башлагач, хәлнең яхшыга бармавын бик тиз аңлап ала. Яраланган ата улына төн караңгы­лыгына кереп качарга куша. Әнвәр шулай итә дә. Бандитлар, ша­һит калмасын дип, аны эзли башлый. Бәрәңге буразнасы арасында качып яткан Әнвәр яныннан әллә ничә тапкыр әй­лә­неп үтсә­ләр дә, таба алмыйлар. Эне­кәшем Әнвәрне Ходай саклагандыр, дип искә ала бүген Зөһрә апа. Каршы алырга дип килгән ат һәм арбаны, сугыштан алып кайткан күчтәнәчләрне алып, бандитлар китеп бара. Бераз тынычлангач, Әнвәр әти­сенә ярдәмгә ашыга. Ул вакытта Галимҗан ага исән була, сөйләшеп алалар. “Әти, бу кешеләр кемнәр иде, нигә аттылар?” – дип сорый малай. “Начар кешеләр иде алар, шуңа аттылар”, – ди ата. Бераздан эчәргә су сорый. Ән­вәр су табып алып кил­гәндә, ул инде җан биргән була. Ә гаилә төн буе аларның кайтуын көтә. Кайтмыйлар да кайтмыйлар... Зөһрә апа йокымсырап китә. Шул вакыт төш күрә. Әтисе белән күре­шергә дип килә, каршыда калын пыяла барлыкка килә дә, күрешә алмыйлар. Иртән кайгылы хәбәр килеп ирешә... Өч елдан әлеге җинаять­не эшләгән кешеләрне тоталар. Җинаятьчеләр Чистай төрмәсеннән ат урлап качкан бер ир белән хатын була. Югары суд сугыштан исән-имин кайткан ветеран­ның гомерен өзгән әлеге адәмнәрне атарга дигән җәза билгели. Бу аларның беренче генә җинаятьләре булмый. “Без­нең әти алар һөҗүм иткән 19 нчы кеше булган”, – дип искә ала Зөһрә апа. – Алар ул елларда кеше талап, үтереп йөргәннәр, – ди оныгы Фоат. – Кем белә, бәлкем, алар аны да стан­ция­дән үк күзәткәннәрдер. Бабайны район җитәкчесе каршы алгач, бай дип тә уйлаганнардыр. Ә аны авылда авыр тормышта яшәүче хатыны, балалары көткәнлеге турында башларына да ки­тер­мәгәннәр. Нинди генә авыр тормышта калсалар да, Галим­җан аганың балалары Зөһ­рә, Әнвәр, Әсхәт, Флүр, Сания, Клара, Фаһирә бөтенесе дә белем алып, кайсы һөнә­ри уку йорты, кайсы ул чорда ук институт бетергән. Җи­тәкче дәрәҗәләренә иреш­кән­нәр. Шул вакытта үлем­нән чак кына исән калган Әнвәр, сәүдә системасына китеп, Васильевода директор булган. 1986 елда кисәк кенә авырый башлап, үлеп китә. “Энем бик башлы кеше иде. Әтинең фаҗигале үле­мен дә үз күзләре белән күр­де, тормышта башка хәсрәт­ләр дә башыннан узды”, – дип искә ала Зөһрә апа аның турында. Фоат абый бабасының үлеме турында бик озак уйланып йөри. Район җитәк­челәре белән киңәшләшеп, район үзәгендәге батырлар аллеясы янәшәсендә обелиск урнаштырырга теләге барлыгын җиткерә. Билгеле, бу яклау таба. Бөек Җиңүнең 70 еллыгы уңаеннан узган ел тантаналы шартларда Галим­җан Сөләйманов исеме мәң­геләштерелә. Атып үтерел­гән урынына бу көннәрдә истәлек ташы да куелган. Лилия НУРМӨХӘММӘТОВА --- | 25.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-26 10:53 Әлмәттәге укытучы һәм укучы арасында җенси мөнәсәбәт ел башыннан бирле дәвам иткән
    25.08.2016 Криминал Әлмәттәге бер мәктәптә рус теле һәм әдәбиятыннан белем бирүче 24 яшьлек хатын-кызның 15 яшьлек укучы кыз белән җенси мөнәсәбәттә булуы хакында хәбәр ителгән иде инде. Тикшерү органнары тулырак мәгълүмат белән чыкты. 22 август иртәсендә ашыгыч ярдәм күрсәтү бригадасы Әлмәт хастаханәсенең гинекология бүлегенә җенси органнары зыян күргән һәм канаган 15 яшьлек кыз кеше китерелә. Әлеге факт уңаеннан Россия тикшерү комитетының Татарстан буенча тикшерү органнары тарафыннан РФ Җинаять кодексының 134 нче маддәсе 2 нче бүлеге буенча эш кузгатылды. Тикшерү фаразлары буенча, 2016 елның гыйнварыннан кыз систематик рәвештә үз мәктәбенең рус теле һәм әдәбиятыннан белем бирүче, 24 яшьлек укытучы апасы белән җенси мөнәсәбәттә булган. 21 августта, берничә сәгатькә сузылган чираттагы якынлык кызның хастаханәгә китерелүе белән төгәлләнгән.   Җинаять кылуда катнашуын хатын-кыз тулысынча таныган. Якын арада психолог булышлыгында кыз баладан сорау алыначак.  Җинаять эшен тикшерү дәвам итә. Шулай ук укыгыз: Әлмәт укытучысы 15 яшьлек укучы белән җенси мөнәсәбәткә керүен таныган --- --- | 25.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-26 10:53 Венера Ганиева өчен август ае нәрсәсе белән аеруча истәлекле?
    26.08.2016 Шоу-бизнес Тиздән республика бәйрәм итәчәк. 30 август – Татарстан Республикасы көне. Бу көнне Татарстанның һәр районында бәйрәм чаралары планлаштырылган, шәһәр көннәре дә үтәчәк. Шулай да бәйрәмнең иң зурысы татар дөньясының үзәгендә – Казанда булачак. Балалар һәм яшьләр, урта яшьтәгеләр һәм өлкәннәр – һәркем үз күңеленә хуш килерлек чара табачак. Ә шулай да нинди бәйрәм соң бу? Бу – туган җиребез белән горурлануырга, ирешкән уңышларыбызга сөенү, патриотлык хисләрен арттыру өчен әһәмиятле, зур чара. Еллар узган саен ул көннәрнең кадере тагын да арта, тәмләнә. Татарстан – бүген федераль күләмдә күп өлкәләрдә лидер. Безне таныйлар, санлашалар, алай гына да түгел тиңләшергә омтылалар. Федераль һәм халыкара дәрәҗәдәге спорт чаралары, эшлекле киңәшмә-конференцияләрне уздыру урыны итеп Татарстан сайлану да тикмәгә түгел. Безнең республика – алгарылшы үсеш тарафдары, үрнәк. Алга таба да шулай булыр дип өметләник. Ил-көннәр тыныч, күкләр аяз булсын! Венера Ганиева, Татарстанның һәм Россиянең халык артисты: - Минем өчен Республика көне бик зур, мөһим бәйрәм. Бездә  яшәүче күп милләтләр әлеге бәйрәмдә  катнаша. Ул көнне күңелләр күтәренке. Үзенә күрә җәйгә нокта кую да ул. Безнең бәйрәм итәрлек уңышларыбыз бар. Игеннәр дә уңды, ә икмәк безнең төп ризыгыбыз. Бу бәйрәмдә без күп чараларда катнашабыз. Быел да концерт көтелә. Мин ул көнне  шәһәр мэрына чакырулы.  Быелгы август ае минем өчен аеруча истәлекле.  Ирем Камил белән бергә яшәвебезгә утыз ел тулуны билгеләп үттек. Яшьләргә үрнәк булсын дин “Казан” гаилә үзәгендә   никахыбызны яңарттык. Җәүдәт Ибраһимов,  Авиатөзелеш районы прокуроры, Татарстанның атказанган юристы: – Республика көне ул хәзер безнең канга сеңгән бәйрәм.  Чирмешән районы хакимиятендә эшләгәндә ул бәйрәмне үзем оештыра идем. Хәзер Казанда ел саен гаилә белән Камал театры янына, Бауман урамына чыгабыз. Бигрәк тә “Уйнагыз, гармуннар!” фествиале  ошый. Бөтен милләтләр дә аны үз бәйрәмнәре итеп саный. Ринат Таҗетдинов, Татарстанның һәм Россиянең халык артисты: – Республика көнен без ел саен көтеп алабыз. Ул көнне халык арасында йөрү күңелле. Таныш-белешләр белән очрашасың, аралашасың. Мин аны зур бәйрәм буларак кабул итәм. --- --- | 25.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-26 10:53 Укытучының сәламәтлеген кем кайгыртыр?
    26.08.2016 Мәгариф Бүгенге укытучының күп вакыты мәктәптә уза: дәресләр, класстан тыш чаралар, өй эшләрен тикшерү, педсоветлар һ.б. Аңа өйдә дә ял итәргә туры килми: иртәгәсе көн дәресләренә әзерләнергә кирәк.Моннан чыгып әйтәсем килә – укытучының эш вакыты ставкада каралган атналык йөкләнештән 2-3 тапкыр узып китә. Шулай булгач, 10-15 ел эшләгән укытучыда педагогик кризислар – үз хезмәтеңнән канәгать булмау күренеше күзәтелү бер дә гаҗәп түгел. Тикшеренүләр күрсәткәнчә, укытучыларның өчтән берендә психик тайпылышлар күзәтелә. Нык мәшгульлек белән бергә укытучының сәламәтлегенә тискәре йогынты ясаучы факторлардан түбәндәгеләрне әйтеп булыр иде: укыту сәгатьләренең артуы, ягъни артык йөк сулыш органнарында үзгәрешләргә, йөрәк-кан тамырлары системасы авыруларына китерә. Нерв системасының, психик халәтнең туктаусыз киеренкелеге йөрәк авыруларына, ашказаны һәм унике илле эчәк авыруына, неврозга, күзләрнең киеренкелеге күрүнең начарлануына, аз хәрәкәт итү остеохондрозга, озак басып тору аякларда варикозга, уку бүлмәләрендәге бактерия-микробларның күплеге эпидемик авыруларга китерә. 10-15 ел эшләгән укытучыда инде гипертония билгеләре күренә башлый. Укытучылардагы авыру билгеләре күренү нинди фәнне укытуына да бәйле. Физика-математика, иҗтимагый фәннәрне укытучылар авыруларга тизрәк бирешә. Статистика күрсәткәнчә, укытучы хатын-кызларның уртача гомер озынлыгы – 70 яшь, ә ирләрнеке – 60. Укытучының бүгенге хезмәт шартлары үз сәламәтлеге турында кайгыртырга мөмкинлек бирәме соң? Юк шул. Аның иң гади бушлай медицина хезмәтеннән файдаланырга да вакыты юк. Бүгенге хезмәт шартлары моннан мәхрүм итә аны. Бөтен цивилизацияле илләрдә укытучылар социаль пакет белән тәэмин ителгән заманда, безнең укытучыларга анысы да юк. Нинди пакет дисезме? Хезмәт хакына өстәмә социаль ташламалар хакында әйтүем. Мәсәлән, өстәмә пенсия һәм медицина иминиятләштерүе, тормышны иминиятләштерү, процентсыз кредитлар бирү, туклану өчен түләү, элемтә чаралары өчен түләү, яңа профильгә, белемен күтәрү буенча укыту, коммуналь түләүләр, балаларын мәктәпкәчә яшьтәге балалар учреждениеләрендә тоту һ.б. өчен өстенлекләр бирү. Бүген укытучы үзенең хезмәт хакыннан бетмәс-төкәнмәс дәреслек китаплар, оргтехника, кәгазьләр, оргтехникага буяулар, канцтоварлар алырга мәҗбүр. Соңгы елларда күп укытучылар үз исәпләренә түләүле курсларда укып, икенче югары белем алырга мәҗбүр. Җитмәсә белемне күтәрү курслары да түләүлегә әйләнә бара. Дәүләткә хезмәт итәр өчен, дәүләтнең социаль заказын үтәү өчен шулай чыгымлана бит ул. Җитмәсә төрле фондларга акча күчерергә дә мәҗбүр ителә укытучы. Конкурс-конференцияләргә дә укучысын җитәкләп үз акчасына йөри әле ул. Ярты хезмәт хакын кире суырып алалар түгелме соң мөгәллимнең? Сәламәтлекне ныгыту турында нинди сүз булырга мөмкин? «Газпром»да эшләп ялга чыккан танышымның пенсиягә киткәндә фатир алырлык акча белән, төп пенсиягә өстәмә икенче пенсия белән, ел саен ял йортына бушлай юллама белән озатылуын күреп, көнләшеп тә куйдым. Көнләшмәслек түгел шул. Безнең илдә укыту эшчәнлеген яхшырту буенча меңәрләгән методик эшләнмәләр бар, инде укытучының тормыш эшчәнлеген тәэмин итү өчен шартлар тудыру буенча уйланырга вакыт җиткәндер. Ринат ХӘЙРУЛЛИН, Мамадыш районы, Урта Кирмән урта мәктәбенең тарих укытучысы. Ринат ХӘЙРУЛЛИН --- | 25.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-26 10:53 Әле ярый бала исән
    26.08.2016 Җәмгыять Шушы көннәрдә Казандагы Декабристлар урамында урнашкан бер кибет төбеннән җиңел автомобильне эвакуатор алып китүе, ә аның эчендә 7 айлык сабый булуы хәбәре, җәмәгатьчелектә төрле фикерләр уятты. Автомобильгә ия булып, штраф­стоянканың ни икәнен яхшы бел­гәннәр, шул проблема белән туры­дан-туры очрашканнар, үзләре дә дөрес эшләп бетермиләр, дип инс­пекторларны гаепләргә тырышты. Янәсе, аларга акча гына булсын, калганы кызыксындырмый, бик теләсәләр, арткы утыргычлардагы баланы күрми калмаслар иде. Ә бала бар икәнен белсә, инспектор машинаны алып китә алмый. Бу очракта аның бары тик админис­тратив материал гына тутыру хокукы бар. “Арткы утыргыч тәрәзә пыяласы тоныкландырылган, шуңа бала күренмәгән, тавышлар ише­телмәгән”, – дип аңлатма бирде ЮХИДИнең Казандагы идарәсе пропаганда буенча баш инспекторы Иделия Шагова.   Машина штрафстоянкага ки­терелгәч, дежур частька, фәлән маркалы автомобильдә бала бар, дип шалтыраталар. Әнисе бер­ничә минуттан урамга чыгып, калдырган урында машина юклыгын күргәч, башта нишләргә белмичә аптырап калгандыр, мөгаен. Мондый чакта нәрсә уйларга белмәс­сең, әллә машинаны бәрдереп алып киткәннәр, әллә урлаганнар? Шушы уйлардан соң гына штрафстоянка искә төшә һәм 02гә шалтырата башлыйсың. Әлеге ханым да шул номерны җы­еп, хәлне аң­лата. Эвакуаторга озатылуын белгәч, анда бала булуын әйтә. Машина әле бу вакытта эвакуаторда була. Аны баланың анасы килеп җитмичә торып, платформадан төшермиләр. Машина эче кайнарланмасын өчен шулай иттек, ди­ләр. Бер үк вакытта “ашыгыч яр­дәм” һәм балигъ булмаган яшь­тәгеләр белән эшләүче хезмәт­кәрне (ПДН) чакырталар. Шөкер, сабый зыян күрмәгән, шул дәвердә ул изрәп йоклаган да йоклаган. Ата-анасы килеп, алып киткәннәр. Машинаны вакытлыча кую кагый­дәсен бозган өчен хатынга адми­нис­тратив материал тутырыла, ПДН хезмәткәре дә беркетмә төзи. Бу хакта ишеткәч, иң әүвәл сабыйның анасын, кара инде нинди күңелсез хәлгә тарыган бит, дип борчылып куясың. Кем белән нинди генә ситуация булмас, кешенең тамагы кибеп, су эчәсе килергә мөмкин, кысталып бәдрәф эзләп китүең дә ихтимал. Аны җинаять җаваплылыгына тартырга мөм­кин дип сүз катучылар булгач, кызгану хисе тагын да көчәйде. Шулай да монда салкын акыл белән уйлау дөресрәк булыр, ягъни сабыйны машинада үзен генә калдырырга һич ярамый. Җәйге эсседә дә, кышкы салкында да, бик әйбәт һава торышы вакытында да. Бичара ана башта ике генә минутка бәдрәфкә киткән идем, дип акланган. “Ике минут эчендә бернинди эвакуатор да машинаны төяп китәргә өлгерми. Телевидение килгәч, даруханәгә дару һәм су алырга гына кереп чыктым дип тә әйткән ул, – ди Иделия Шагова. – Ма­шина кибет янындагы тротуарда калдырылган, шундагы видеотасманы карадык. Ханым бәдрәф­кә дә, даруханәгә дә сугылмаган, кибеткә кереп, кием-салым киеп, карап йөргән. Анда 17 минут торып чыккан. Кибеттәге кассир да шуны раслый”. Татарстандагы бала хокукларын яклау буенча вәкаләтле вәкил Гүзәл Удачина, баланы автомо­биль­дә калдырып киткән ананы “Ата-ана тарафыннан балигъ булмаган балаларны карау һәм тәр­бияләү вазыйфаларын үтәмә­гән өчен” мад­дәсе буенча административ җа­ваплылыкка тарту гына аз, ул РФ Җинаять кодексының “Куркыныч хәлдә калдыру” һәм “Балигъ булмаган баланы тәрбия­ләү вазыйфасын үтәмәү” мәддәсе буенча да җавап тотарга тиеш, дип белдерде. Вәкаләтле вәкил бу уңайдан, махсус мөрәҗәгать әзерләп, аны балигъ булмаганнар эшләре комиссиясенә һәм хокук органнарына юллаган. Менә бөтен гаеп анада булып чыкты. Әйе, ханым, берни булмас әле дип, бала гомере һәм сә­ламәтлеге хакында тирәннән уйлап бетермәгән. Ә эвакуатор машинасында сабый җан-тәслим кылган булса, ЮХИДИ хезмәткәре дә җавап тотар идеме икән? Бу четерекле мәсь­әләгә Россия автомобиль ху­җа­лары федерациясе төбәк вәкиле Рамил Хәйруллин да бер төрле генә җавап бирә алмады. “Юридик ягына тукталырга батырчылык итмим, – ди Рамил Рөстәм улы. – Теоретик яктан караганда, машина эчендәге баланы инспектор күрергә тиеш иде. Шуңа күрә аны да бөтенләй үк гаепсез дип әйтеп булмый. Ә икенче яктан караганда, нишләп әле хезмәткәр, бала калмады микән, дип автомобиль тәрәзәсе буйлап каранып йөрергә тиеш? Машинаны штрафстоянкага алып кит­мәсеннәр өчен балаларны махсус утыртып калдыру очраклары да аз түгел. Ата-ана үз гамәле өчен үзе җавап бирергә тиеш. Бу очракта да ананың гаебе зуррак дип саныйм”. Фәния АРСЛАНОВА --- | 24.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-26 10:53 Pokemon Go уены үлемгә китергән
    26.08.2016 Фаҗига Япониянең Токусима шәһәрендә яшәүче руль артында Pokemon Go уенын уйнаганда ике җәяүлене бәрдергән, аларның берсе алган тән җәрәхәтләреннән үлгән. Бу хакта "Интерфакс" хәбәр итә. Япониянең Asahi Shimbun басмасы хәбәр иткәнчә, бу Pokemon Go белән бәйле беренче үлем очрагы. 39 яшьлек машина йөртүче фермер Кэйдзи Гоу юл-транспорт һәлакәте урынында кулга алынган. Башта ул смартфонда вакытны гына карадым дип расласа, соңрак Pokemon Go уйнавын һәм юлга карамавын таныган. Җәй дөнья күргән реаль тормыш элементлары белән тулыландырылган Pokemon Go мобиль уены күп кенә илләрдә популярлашты. Pokemon Go актив кулланучылар саны буенча Twitter һәм Tinderны да куып җиткән. Уенның максаты - реаль дөньяда покемоннарны табу һәм күнекмәләр үткәрү, башка уенчылар покемоннары белән көрәштә катнашу. Күбрәк покемон тоту өчен күбрәк йөрү һәм сәяхәт кылу зарур.   Гөлүзә ВАСИЛОВА --- | 26.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-26 10:53 Башкортстанда 900 000 сум акча белән килгән авыл почтальонын үтергәннәр
    26.08.2016 Криминал Башкорстанда Тикшерү комитеты Кырмыскалы районында почтальонны үтерүче җинаятьчене табарга булышуларын сорап, гражданнарга мөрәҗәгать итә. Җәзалап үтерелгән хатын-кыз турында хәбәр комитетка 20 август көнне килеп ирешә. РФ Тикшерү комитетының Башкортстан буенча идарәсе "Талау" һәм "Үтерү" матдәләре буенча җинаять эше ача. Бу хакта "Башинформ" хәбәр итә. Тикшерү фаразы буенча, 20 август көнне 48 яшьлек почтальон Ибраһим разъезы авылына пенсия таратырга чыгып китә. Әмма акчаны халыкка таратмыйча, юкка чыга. Хезмәттәшләре хатын-кызның гәүдәсен авыл янәшәсендә табып ала, аның башы яраланган була. Хезмәттәшләре аның сумкасыннан 900 мең сум акча югалуын ачыклый. "Җинаятьнең кайбер детальләре билгеле түгел, шуңа тикшерү гражданнардан ярдәм сорый. Нәрсәнедер ачыкларга ярдәм итә алучылар, шулай ук 20 август көнне 7дән 10га кадәр Олы Күл - Кабаково автомобиль юлыннан узучылар безгә мөрәҗәгать итсен иде", - диелә Тикшерү комитеты тараткан хәбәрдә. Телефоннар 8(347) 251-75-07 (Тикшерү идарәсенең дежур часте), яисә 02 (полиция).   "Башинформ" хәбәр иткәнчә, җәзалап үтерелгән почтальонның балигъ булмаган кызы калган. Ул 18 яшенә кадәр Федераль почта хезмәтенең Башкорстан буенча идарәсе тарафыннан материаль ярдәм алачак. Алсу ИСМӘГЫЙЛЕВА --- | 26.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-26 10:53 Бүген төнлә «БИЗНЕС Online» журналистының машинасын яндырганнар (ФОТО)
    26.08.2016 Хәвеф-хәтәр Бүген төнлә «БИЗНЕС Online» спорт редакциясе шеф-редакторы Айрат Шамиловның машинасы янган. Төнге икеләр тирәсендә сигнализация эшли башлаган. «Соңгы өч ай эчендә янаулар булды. Төнлә 2.30 сәгатьтә мин чыкканда машина яна иде. Янгын сүндерүчеләр ут төрткән дип фаразлады», - ди Айрат Шамилов.   Полиция бүлекчәсендә җинаять эше кузгату турында сүз бара, дип хәбәр итә «БИЗНЕС Online».   Соңрак Татарстан Президенты матбугат хезмәте җитәкчесе Эдуард Хәйруллин "Фейсбук" челтәрендә Рөстәм Миңнехановның тикшерүне үз контроленә алачагын хәбәр итте.               --- --- | 26.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-26 10:53 Казанда яңа туган баланы пакетка салып калдырганнар
    26.08.2016 Хәвеф-хәтәр Кичә 18.30 сәгатьтә Сафиуллин урамында 10 нчы йорт янында очраклы узып баручылар сары пакетка салынган яңа туган бала тапкан, дип хәбәр итә Россия Эчке эшләр министрлыгының Казан буенча идарәсе матбугат хезмәте җитәкчесе Рәшит Хәмидуллин. Һәлакәт урынына тикшерү-оператив төркеме килгән. Яңа туган балага ашыгыч ярдәм чакыртылган. Якынча мәгълүматларга караганда, кыз бала 3-4 көнлек, сәламәт. Аны Казанның бала тудыру йортларының берсенә китергәннәр. Хәзер полиция табылган кызның әнисе кем булуын һәм бу хәлнең бөтен сәбәпләрен ачыклый. Светлана БЕЛОВА, Гөлүзә ВАСИЛОВА --- | 26.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-26 10:53 Балалар шуклыгы: авылда ике йорт, мунча һәм сарай янган
    26.08.2016 Фаҗига Янгын Балтач районы Борбаш Сәрдегәне авылында булган. Кичә, 25 августта, 13:43 сәгатьтә авылдагы янгын турында коткару хезмәтенә хәбәр керә. Ике йорт, ике мунча һәм өченче хуҗалыкның сарае яна. Коткаручылар килгәндә аларның барысын да ут камап алган була инде. 198 квадрат метр мәйданга таралган янгын 14:25 сәгатьтә сүндерелә. Ике йорт биләмәсе тулысынча янып бетә. Өченче хуҗалык сарайсыз кала.   Янгын аркасында 1965 елгы ир-атның сәламәтлегенә зыян килә. Аның ике кулы, беләкләре, муен һәм колаклары пешкән. Ир-ат хастаханәгә озатыла. Янгын балалар шуклыгы аркасында чыккан, дип фараз кылына. --- --- | 26.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-26 10:53 Казан урамында яңа туган баланы ташлап калдыруның ВИДЕОсы пәйда булды
    26.08.2016 Криминал Бүген Татарстанның Тикшерү комитеты тарафыннан Казанның Сафиуллин урамы 10 йорт янында ташландык сабый табылу факты буенча җинаять эше ачып җибәрелде. Хокук саклау органнары күзәтү камералары төшереп өлгергән видеокадрларга ия булган. Хәзер әлеге сабыйның әнисе кем булуын ачыклау эшләре бара. Туганына 3-4 көн булган кыз баланы Казанның бала тудыру йортларының берсенә урнаштырганнар. Тулырак: В Казани изъяли ВИДЕО, как женщина бросает пакет с новорожденной дочкой --- --- | 26.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-26 10:53 Камал театры Мәскәүгә гастрольгә чыгачак (АФИША)
    26.08.2016 Мәдәният 12-18 гыйнварда Россия Дәүләт академия Малый театры бинасында (Мәскәү ш.) Г.Камал исемендәге Татар дәүләт Академия театрының (Казан ш.) зур гастрольләре үтә. Театр сайтының “Афиша” бүлегендә билетлар инде бүгеннән сатуда. Камал театры белән Малый театрның алмаш гастрольләре, матур традиция буларак, 2006 елдан бирле дәвам итә. Яңа 111нче сезонда татар театры Мәскәүгә соңгы елларның 7 премьерасын алып бара. Гастрольләр 12 гыйнварда 19.00 сәгатьтә 109 сезон премьерасы - режиссер Фәрит Бикчәнтәевнең Нәкый Исәнбәт һәм Саадалла Ваннус әсәрләре буенча куелган “Хуҗа Насретдин” спектакле белән ачыла. Төп рольдә – Татарстанның атказанган артисты Фәнис Җиһанша. Гастрольләр афишасындагы спектакльләр: 13 гыйнварда 19.00 сәгатьтә драматург һәм режиссер Илгиз Зәйниевнең “Көтәм сине...” спектакле. Спектакльдә вакыйгалар шәһәр хастаханәсендә бара.  Автор һәм режиссер бала көтүче берничә пар үрнәгендә безнең җәмгыятьтәге бозыклык һәм гаделлек үрнәкләрен ачып бирә; “нәселебезне, халкыбызны, кешелекне дәвам итү хокукына ия булыр өчен кулыбыздан килгәнне эшләдекме без?” - дигән сорауга җавап эзли. 14 гыйнварда 12.00 сәгатьтә балалар өчен Илгиз Зәйниевнең “Кәҗә, Сарык һ.б.” спектакле. Режиссерлары -  Сәлимә Әминова һәм Илдус Габдрахманов. Мәңгелек әкиятләр искерми, еллар үткән саен алар яңача укыла. Камал театрының “Кәҗә, сарык һ.б.” спектаклендә дә нәкъ шулай ук. Пьесаның авторы Илгиз Зәйниев Г.Тукайның “Кәҗә белән сарык” һәм башка әкиятләренә мөрәҗәгать итә. Әгәр хуҗалары Карт белән Карчык Кәҗә белән Сарыкны өйләреннән куып чыгаргач, алар Су анасын очратса ни булыр? Яки Шүрәлене? Ә Кызыклы шәкерт - Акбай белән дуслашсалар?... Энергияләре ташып торган яшь артистлар башкаруындагы җырлы, биюле, музыкаль әкият балаларны да, аларның әти-әниләрен дә битараф калдырмас. 14 гыйнварда 18.00 сәгатьтә М.Фәйзинең «Галиябану» спектакле. Режиссеры – Илгиз Зәйниев. «Галиябану» – бай куелыш тарихына ия пьеса. Ул күп кенә татар театры сәхнәләрендә дә, үзешчән театрларда да куелган һәм куелып килә. Пьесаның эчтәлеге һәркемгә балачактан таныш булган халык җырлары белән үрелгән мәхәббәт өчпочмагына нигезләнгән. 15 гыйнварда 18.00 сәгатьтә драматург һәм режиссер Илгиз Зәйниевнең «Мәхәббәт FM” спектакле. Алар радиода эшлиләр. Берсе ди - джей, икенчесе тавыш режиссеры. Бер - берсен яраталар, әмма берсе дә үз хисләрен аңларга теләми. Ә вакыт бик аз, чөнки вакыйгалар бер - берсен яшен тизлеге белән алыштыра.Спектакльнең башка геройлары да мәхәббәтләрен эзлиләр. Кайда һәм ничек табарлар? Моны бары тик яңа эстрада - джаз комедиясен карарга килгән тамашачы гына белә алачак. Спектакль яшьләр аудиториясенә адресланган. Ул бүгенге яшь буынга хас юмор, пародияләр, яшәү һәм аралашу рәвеше белән сугарылган... 16 гыйнварда 19.00 сәгатьтә З.Хәкимнең “Бармы ришвәткә дәва?” спектакле. Режиссеры – Илгиз Зәйниев. Эшеннән куылган химия укытучысы Сәйфи ришвәткә каршы дару уйлап таба һәм аны үзе яшәгән районда гына түгел, бөтен дөнья буйлап таратырга уйлый. Әлеге яңалык район җитәкчеләренә аяз көндә яшен суккандай тәэсир итә... Спектакльнең премьерасы 2016 елның 7 ноябрендә. 17 гыйнварда 19.00 сәгатьтә «Хуҗа Насретдин” спектакле». 18 гыйнварда 19.00 сәгатьтә К.Тинчуринның «Җилкәнсезләр» спектакле. Режиссеры - Г.Цхвирава. Кәрим Тинчуринның әлеге пьесасы татар классик драматургиясендә иң мөһим әсәрләрнең берсе. 1926 елда иҗат ителгән бу сатирик комедия бүгенге көнгә аваздаш трагик гәүдәләнеш ала. Әсәрдә сүз татар милләтенең инкыйлаб алды һәм инкыйлабтан соң сайлаган юлы хакында бара. Спектакльнең премьерасы 2016 елның 8 октябрендә. ИГЪТИБАР!!! Малый театрның төп бинасында ремонт эшләре бару сәбәпле, гастрольләр театр филиалы бинасында – Большая Ордынка, 69 йорт адресы буенча (Добрынинская метро тукталышы) үтә. Кассалар телефоны: (495) 624 40 46, (499) 237 31 81. Г.Камал исемендәге Татар дәүләт Академия театрының Мәскәү гастрольләренә билетлар театр сайтының “Афиша” бүлегендә инде бүгеннән сатуда.  --- --- | 26.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-26 10:53 Орхидея үстерү буенча 5 КИҢӘШ
    26.08.2016 Киңәш-табыш Орхидеяның тамырлары чери башлаган булса, аларны кисеп алып, фунгицид белән эшкәртегез. Туфрагын исә алыштырыгыз. Орхидеяга кайнаган су сибәргә тырышыгыз. Суга аз гына лисон кислотасы салсагыз да була. Гөлне аш бүлмәсендә тотыгыз, анда дымлылык күбрәк. Орхидеяга яктылык кирәк, җәен исә күләгәлерәк урынга утыртыгыз. Язгы-җәйге чорда ул туры кояш нурларын яратып бетерми. Гөлгә суны туфрагы тулысынча кипкәч кенә сибегез. --- --- | 26.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-26 10:53 Венер Сәлимов гаиләсендә зур югалту...
    26.08.2016 Шоу-бизнес Татар эстрадасы җырчысы Венер Сәлимов гаиләсендә зур югалту. 22 август көнне җырчының әнисе мәңгегә күзләрен йомды. Алмазия ханымга нибары 53 яшь иде. Ул Әгерҗе районы Кырынды авылында яшәде. Кызганыч, каты авыруы аркасында якыннарын кара кайгыга салып, Алмазия ханым якты дөнья белән вакытсыз хушлашты. Венер Сәлимовның һәм якыннарының кайгысын, авыр югалту ачысын уртаклашабыз. Сезгә көч һәм сабырлык телибез. Мәрхүмнең авыр туфрагы җиңел булсын, урыны оҗмахта булсын. "Мөлаем ачык йөзле, гел елмаеп кына йөри торган Алмазия апа күз алдында тора", "Алмазия апаның җаны тыныч, урыны оҗмахта булсын", "Венер балам, барыгызга да сабырлыклар телибез, әниеңнең урыны оҗмахта булсын, авыр кайгы, сабыр итәргә генә кала, бер нишләп тә булмый..." дип кайгы уртаклаша җырчының туганнары һәм дуслары интернет челтәрендә. --- --- | 26.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-26 10:53 Районның атаклы җитәкчесе
    26.08.2016 Авыл Нәкъ бүген, 26 августта, чын мәгънәсендә Нижгар татар җәмәгатьчелегенең аксакалы булган Гаяр Абдрахман улы Хәсәнов үзенең олуг бәйрәмен, олы игътибарга һәм хөрмәткә лаек булган юбилеен – 70 нче туган көнен билгеләп үтә. Ул 1979 елдан алып, 2010 елга кадәр туган авылы Мәдәнә колхозы белән уңышлы җитәкчелек итә. Аннары 2005 елдан алып, биш ел дәвамында Кызыл Октябрь районының Земство җыены рәисе булып тора. Бүген Гаяр Абдрахманович Нижгар татарлары конгрессы белән идарә итә. Ул кайда гына эшләсә дә, нинди генә иҗтимагый тормышта кайнаса да, үтә катлаулы милли хәрәкәткә алынса да, үзен уңышлы җитәкче, оста оештыручы итеп күрсәтә ала. Әле яңа гасырда, яңа тарихта бер төркем Нижгар татар җәмәгатьчелеге активистлары Уразавылда тагын бер иҗтимагый милли оешма оештыру кирәклеген күтәреп чыктылар. Бу инициатив төркем әгъзалары исбатлавынча, өлкә үзәгендә урнашкан һәм эшләп килгән иҗтимагый вә мәдәни оешмаларыбызның эшчәнлеге авылларыбызга кадәр җәелми, шуңа күрә милли хәрәкәтне урыннарда җанландырыр өчен, кичектерми милли районның үзәгендә милли оешма булдыру сорала, дигән дәлилләр белән чыккан иде ул чакта шушы инициатив төркем. Ә инде булачак оешманы кем кулына тапшырасы турында сорау тугач, инициатив төркем бертавыштан әлеге иҗтимагый вазифага Гаяр Абдрахманович Хәсәновны тәкъдим итте. Бу хәлләр 2012 елда иде. Шуннан башлап, Гаяр Абдрахманович өлкәбездә яңа милли иҗтимагый оешмабызны оештыру эшләре белән кайнап йөрде, кирәкле документларны кайгыртты, төрле инстанцияләрне узды һәм 2013 елны Нижгар татарлары Конгрессының оештыру конференциясе булып үтте. Уразавыл мәдәният йортына җыелган күп санлы делегатлар Конгресс советына татарлар яшәгән һәр районнан әгъзалар сайладылар, ә советның рәисе итеп, әйткәнебезчә, Гаяр Абдрахманович Хәсәнов сайланды. Бөтен хезмәт юлын авыл хуҗалыгына багышлаган, крестьян тормышын яхшырту, аның авыр хезмәтен җиңеләйтү максаты белән бихисап эшләр башкарган, колхозга һәм туган авылы Мәдәнәгә заманына карата яңарыш алымнар китергән аксакалыбыз аңа йөкләнгән бу иҗтимагый вазифаны да намус белән үтәүгә керешә һәм уңышларга ирешә. Шуларның иң зурысы, әлбәттә, бөек якташларыбыз, татар сәнгатендә тирән эз калдырган җырчыларыбыз Рәшит Ваһапов белән Хайдәр Бигичевның Уразавыл үзәгендә бюстларын булдыру, аларның исемнәрен туган якларында мәңгеләштерү. - Бу изге хезмәтне башкаруда безгә нык булышкан, тарихи идея тәкъдим иткән Рәшит Ваһапов фонды рәисе Рифат фаттаховка, җирле район администрациясе башлыгы Халит Сөләймановка, ярдәм кулы сузган Татарстан президенты Рөстәм Миңнехановка, өлкә губернаторы Валерий Шанцевка зур рәхмәтләр әйтәсем килә. Урында сыйфатлы итеп һәм чикләнгән срокта әзерлек эшләрен башкарган “Универсал” төзү компаниясе җитәкчесе Равил Садековның да оештыру сәләтен һәм профессиональлеген билгеләп үтәсе кирәк, - диде Гаяр Абдрахманович, халкыбыз файдасына башкарган мөһим эшләре турында сорашкач. Билгеле, хөрмәтле юбилярыбызның иҗтимагый эшчәнлегендә, Нижгар татарлары Конгрессы рәисе вазифасында кылган игелекле эшләре шуның белән генә чикләнми. Сүз уңаеннан әйтергә кирәк, рухи тормышыбызны күз алда тотып, төбәгебез имамнары белән бер өстәл артында дини-агарту эшләре турында сөйләшү дә, Уразавыл сабан туена Татарстаннан артистлар чакырту да, милли районның мәдәни тормышы тарихында беренче тапкыр зур иттереп “Битва хоров” фестивале оештыру да, Уразавыл паркында “Батырлар аллеясе” булдыру да, районда яшәүче мохтаҗларга ярдәм итү дә, мәркәзебез Казан белән элемтәләрне ныгыту да, өлкә автономиясе, “Туган як” үзәге һәм Диния нәзарәте белән дустанә мөнәсәбәттә тору да Гаяр Абдрахмановичның иҗтимагый тормышыбызга эчкерсез куйган хезмәт нәтиҗәсе. Безнең бүгенге кадерле юбилярыбызның төп хезмәт юлы, билгеләп үткәнебезчә, туган авылы Мәдәнә колхозында узган. Ул 31 ел дәвамында аның алыштыргысыз рәисе булып торган. Шул дәвердә авыл халкы өчен зур эшләр башкарган, колхозның материаль базасын шактый ныгыткан, халыкка яңа йортлар төзергә нык булышкан. Нәкъ Гаяр Абдрахманович инициативасы белән һәм аның җитәкчелегендә авылда иң беренчеләрдән булып үзәк суүткәргеч төзелә, балалар бакчасы булдырыла, мәктәпкә капиталь ремонт ясала, урамнарга асфальт юллар салына, районда табигый газ ярдәмендә эшли торган бердәнбер иген киптергеч кайгыртыла, авыл халкы радиоэлемтә белән куллана башлый. Ул чактагы шушы замана казанышын карарга өлкә губернаторы Иван Скляров шәхсән үзе Мәдәнәгә килә. - Ул вакытта колхозларга хөкүмәттән зур ярдәм күрсәтелә иде. Хуҗалык һәм халык файдасына аны дөрес кулланган очракта, колхозларыбызда һәм авылларыбызда тормыш тулы куәтенә кайнады, җир кешесенең яшәү шартлары һәм көнкүреш уңайлыклары шактый үсте. Яшьләр, бүгенгедәй, эш эзләп Мәскәүгә чапмады, ә туган җирендә хезмәт итеп, гаилә корды, нәсел тамырын ныгытты. Теләгән кеше колхозда эш тапты, лаеклы хезмәт хакы алды. Бүгенге чынбарлыктан чыгып карасаң, искитмәле хәл бит: узган гасырның 1980 нче елларында Мәдәнә колхозында мөгезле эре терлек саны 2200 баш иде, шуларның 650сен савым көтүе тәшкил итте. Һәр сыердан тәүлегенә уртача 4000 килограмм сөт алдык. Игенне 6-8 мең тонна күләмендә җитештерә идек. Техник паркыбызда 40 берәмлек трактор, 30 автомобиль һәм 18 комбайн сафта торды, - дип сөйләде авыл хуҗалыгы фәннәре кандидаты Гаяр ага Хәсәнов. Әйтергә кирәк, авыл хуҗалыгына куйган изге һәм намуслы хезмәте өчен “Хөрмәт билгесе” орденына да лаек була безнең юбилярыбыз, Кызыл Октябрь районының хөрмәтле гражданины исеме дә аңа бирелә, милли район хакимияте тарафыннан өлкәбезнең атказанган ветераны исеменә дә тәкъдим ителгән. Ә Татарстан президенты Рөстәм Миңнеханов үзкуллап Гаяр Абдрахмановичка Рәхмәт хаты тапшырды һәм халкыбыз файдасына куйган хезмәтен югары бәяләде. Хөрмәтле юбилярыбызның үткән хезмәт юлы, чынлап та, сокланырлык һәм горурланырлык. Ул бит дәүләт һәм иҗтимагый хезмәтне берләштереп, көнне төнгә ялгап озак еллар эшләсә дә, гаиләсен дә онытып куймаган. Бүген аның өч улы да югары белемле белгечләр буларак, Мәскәүдә җаваплы урыннарда әтиләре төсле намус белән хезмәт итеп киләләр, үрнәк гаилә башлыклары булып торалар. Бу көнне Гаяр ага Хәсәновка бала-оныкларыннан, туган-тумачаларыннан, таныш-белешләреннән һәм дә рәсми түрәләрдән бик күп котлау-теләкләр агылып торачак. Без дә җылы сүзләр белән сугарылган шушы агымга кушылабыз, Гаяр Абдрахмановичка хәерле озын гомер, гаилә бәхете һәм мәхәббәте, саулыклы һәм иминле киләчәк телибез. Гаяр абый, 70 яшьлек юбилеегыз мөбарәк булсын! Газиз халкыбыз файдасына башкарып килгән иҗтимагый тормышыбызда кайнарга һәрвакыт көчегез дә, теләгегез дә булып торсын иде. Сезнең белән алга таба да тыгыз хезмәттәшлектә торырга Аллаһы Тәгалә насыйплардан әйләсен. ФОТОДА: Гаяр Абдрахмановичны Россия мөселманнары Диния нәзарәте рәисе шәех Равил хәзрәт Гайнетдин Рәхмәт хаты белән бүләкли. Олег ӘНДӘРҖАНОВ --- | 26.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-26 10:53 Рөстәм Миңнеханов Марат Әхмәтовның Дәүләт думасына китүен раслады
    26.08.2016 Сәясәт Вице-премьер һәм Татарстанның авыл хуҗалыгы министры Марат Әхмәтов Россия Федерациясенең Дәүләт думасына депутат булып китәргә карар кылган. Бу хакта республика журналистлары белән үткән очрашуда Татарстан Президенты Рөстәм Миңнеханов хәбәр иткән. Президент Марат Әхмәтовның тәҗрибәле җитәкче булуын һәм Дәүләт думасында мондый җаваплы кешенең республика өчен бик зур ярдәм күрсәтә алачагын ассызыклаган. "Бу аның карары", - дигән Рөстәм Миңнеханов. Марат Әхмәтов вазыйфасында кем калачак дигән сорауга Президент конкрет кешенең әлегә билгеләнмәвен, һәм бу урынга 5-6 кандидатура каралуын әйтеп үткән. Тулырак: Рустам Минниханов подтвердил уход Марата Ахметова в Госдуму --- --- | 26.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-24 11:09 Татарстанда 17 яшьлек егетнең үлеме белән бәйле җинаять эше ачылган
    23.08.2016 Криминал Быелның 4 нче гыйнварында Әлмәтнең 1 гимназиясе укучысы «Юбилейный» спорткомплексында тренировкалар вакытында баш сөяге һәм баш миенә зыян килеп, хастаханәгә китерелә. Аңа гематомасын алу өчен операция ясала. Операциядән соң егет, аңына килмичә, комага китә һәм 8 көннән соң гомере өзелә. Хәзер тиешле һәм дөрес медицина ярдәме күрсәтмәгән өчен табибларга карата җинаять эше ачылган. Әгәр аларны гаепле дип тапсалар, табибларны 3 елга ирекләреннән мәхрүм итәргә мөмкиннәр. --- --- | 22.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-24 11:09 Дин матурлыкны тыймый (ӘҢГӘМӘ)
    23.08.2016 Дин Аны сәхнәдә күрү – үзе бер җан азыгы. Ап-ак яулык бәйләп, үзенә килешле озын күлмәк киеп чыга да, халкыбызның үткәненнән, тирәннән килгән моңын табып, тамашачысына өләшә, хәтта беркадәр җанын дәвалыйдыр да әле. Флейта, курай кебек тынлы уен кораллар остасы Фәридә Диярова – әнә шундый зат. Өстәвенә укытучы да әле ул. Укуларында артта калган, шук, тыңламый торганрак балаларны Фәридә Габделхәй кызы сыйныфына бирергә тырышалар икән. Ярты елдан бу балаларның өлгерешләре яхшыра, үз-үзен тотышлары үзгәрә, ди музыка мәктәбе җитәкчелеге. – Фәридә ханым, Сезнең өчен музыка нәрсә ул?   – Нинди генә эшкә алынсаң да, җиңеллек бирә, илһамландыра, авырлыкны җиңеләйтә торган көч ул. Минем өчен бөтен нәрсәнең үз аһәңе, көе бар. Ишетү сәләте үткенрәк кеше гап-гади чәй ясаганда да  аһәң ишетә. Бу аһәң кешенең холкы, кәефенә карап салмаклана, хәтта ки тупасланырга да мөмкин. Кечкенәдән әнә шундый нәрсәләрне тойганны әти-әнием дә белә иде, шуңа күрә яшем җитү белән музыка мәктәбенә илттеләр. Аңа кадәр төрле түгәрәкләргә йөреп карадым, музыка белән шөгыльләнә башлагач, көчемне бер юнәлешкә генә бирергә булдым. Укытучыларым да мөлаем, кайгыртучан булды. Бүген укытучы буларак, мин алар кебек үк, белем бирү белән генә шөгыльләнмим, игътибарлы булырга, бала күңелен аңларга тырышам.   – Сездән ислам дине һәм музыка ничек яраша ала дип еш сорыйлардыр, мөгаен.   – Бу сорауны иң әүвәл мин үз-үземә бирдем. Һәм дин юлына басуымда, шул ук вакытта музыканы яратуымда каршылык күрмәдем. Болар икесе дә – минем калебемне пакьләтә торган юнәлешләр. Шунысы да бар: теләсә нәрсәдән яхшылык та табып була, яманлык та. Мин Раббымның һәрбер күренешеннән яхшылык эзләргә тырышам. Күңелемә моң салган икән, бу начар булырга тиеш түгел. Дөрес, кешене ярсыта торган музыка да бар. Шул ук вакытта әти-әни, табигать, туган ил турындагы музыка, сабыйларны юатып көйләгән бишек җырлары берничек тә начар була алмый. Яулык япканда мин музыка училищесының өченче курсында укый идем. Шәрык кечкенәдән үзенә тартты. Мәктәптә өлкәнрәк сыйныфларда факультатив рәвештә гарәп теле укытыла иде. Мин аны өйрәнергә шулкадәр кызыгып йөрдем, гарәп графикасы серле дөньяга ачкыч кебек тоелды. Ләкин минем яшем җиткәндә ул дәрес бетерелде. Бик нәүмиз калдым. Укытучы, мәчетләрдә дә гарәп теленә өйрәтәләр бит, шунда барып кара, диде. Мәчеткә әни белән бергә йөри башладык. Әти белән әни дә минем белән дин юлына бастылар.   – Яулыклы кызга музыка белән шөгыльләнү килешми, дигәннәргә ничек җавап бирәсез?   – Дөнья бик кызык бит ул, дин әһелләре үзләре миннән музыка уйнавымны сорап килделәр. Ул вакытта Казан педагогия университетының музыка факультетында укый идем инде. Гөлчәчәк Шәрипҗанова Мәрҗани мәчете имам-хатыйбының ансамбль төземәссезме дип мөрәҗәгать итүе турында сөйләде. Ул мөнәҗәтләр көйли икән, халык инструментларына кушылып башкарсаң, үтемлерәк булыр иде, ди. Шулай итеп мөнәҗәтләр төрле уен коралларына яраклаштырылып, милли моңнар белән баетылып эшкәртелде. “Мәрҗән” ансамбле әнә шулай оешты. Мәчеттә барган бөтен чаралар – дини бәйрәм булсынмы ул, никах, туй мәҗлесеме – безнең ансамбль чыгышы белән баетыла иде. Тора-бара ансамбль мәчет эченә генә сыеша алмыйча, зур сәхнәләрдә чыгыш ясый, төрле бәйгеләрдә катнаша башлады. Мәсәлән, Санкт-Петербург шәһәрендә узган “Золотая лира” бәйгесендә гран-при отып кайттык. Ә инде яулык ябу белән музыканы һич тә килештерә алмаган кешеләргә мин мөнәҗәтләрне көйләп, халыкның бәгыреннән чыккан борынгы көйләрне курайда уйнап күрсәтәм.   – Кытайда узган Сабан туенда курай уйнап милләттәшләрнең күзләрен яшьләндергәнсез икән.   – Анда мин килен буларак бардым. Без “Мәрҗән”нән соң “Бәрәкәт” дигән ансамбльгә нигез салган идек. Ансамбль чыгышларын тыңларга Кытайдан укырга килгән студентлар да йөри башлады. Алар арасында минем булачак ирем Исмеәгъзам да бар иде. Ул КАИга укырга кергән, әмма русча начар белүе аркасында укуында кыенлыклар килеп чыккан. Алар Татарстанда дәүләт теле булган татар теленең уку йортларында бөтенләй файдаланылмавына, татарча җавап бирәм дисәң, аңламауларына бик гаҗиз калганнар иде. Туган телен камилләштергәннән соң һәм тарих белән бик кызыксынганга, хәзер ул гуманитар юнәлештә югары белем ала башлады. Шулай итеп без танышып киттек һәм мин килен буларак Кытайга аяк бастым. Сабан туенда татар көйләрен уйнап, кыскача милли уен коралы тарихын сөйләп, уйнаган көйләремнең асылын аңлатып чыгыш ясаган идем. Халыкка бик ошады. Мин исә андагы татар авылына, халкының тырышлыгына сокланып кайттым.   – Кытай авылы безнекеннән нык аерыламы?   – Беренче чиратта масштабы белән аерыла. Чишмә авылы әле күптән түгел генә, 1989 елда дәүләт тарафыннан татар авылы статусын алган. Анда татар, казах, кытай, төңгән, уйгур милләтләре яши. Җәмгысы 4 меңләп кеше исәпкә алынган. Шуларның 1500е – татар. Халык нигездә игенчелек, терлекчелек белән шөгыльләнә. Татарларның язмышлары бер төрлерәк. Күпчелекнеке кебек үк Исмеәгъзамның бабалары да 1830 елда Казаннан Казахстан аркылы Кытайга күченеп киткән. Алар биредә сәүдә иткәннәр һәм белем бирү эшләрен алып барганнар. Зыялы татарларның күпчелеге мөселман булган башка милләт кызларына өйләнгән. Исмеәгъзам нәселнең алтынчы буыны булып исәпләнә. Аның әтисенең исеме – Ильяс, әнисенең исеме – Гөльязига.   Хәзер алар Чишмә авылында дөя фермасы тота һәм дөя сөте белән сату итә. Бездән тырыш булулары, татарлыкларын саклауга малын да, җанын да кызганмаулары белән аерылып торалар дип әйтер идем. Ике елга бер тапкыр Казанга укырга студентлар җибәрүләре дә шул максаттан эшләнелгән. Чөнки ничек кенә сакларга тырышсалар да, телләре казах һәм башка төрки халыклар сүзләре белән чуарланган, беренче мәлләрдә аларны аңлавы читен иде. Ир-егетләр Татарстанга килеп, тел, тарихны өйрәнүгә тартылса, кызлар боларга өстәп, татар ашларын пешерү буенча да дәресләр ала, милли кием тегәргә өйрәнә. Чишмә авылында үткәрелгән Сабантуйда исә Казанда укып кайткан студентлар мастер-класслар күрсәтә. Татарларның тарихи ватаннарына кайту теләге шундый көчле. Һәр елны Татарстан Сабан туена килүчеләр дә бар. Канатланып киләләр һәм монда рус теле кирәклекне, кайтуның документаль яктан никадәр авыр булуын күреп теләкләре сүрелә.   – Кытайда кунак булганда тагын нинди аерымлыклар күзгә ташланды?   – Аерымлыклар адым саен очрады. Иң әүвәл чәйләренең тозлы булуы гаҗәпкә калдырды. Тора-бара күндем инде. Анда арыш ипие, карабодай юк. Мин бик тансыклагач, ирем белән рус кафесын эзләп киттек. Таптык, карабодай боткасын ашап кайттык, арыш ипие генә булмады. Тагын шунысы кызык: алар Татарстаннан алып кайткан һәрбер көйне татарныкы дип кабул итә. Шул  ук “Маруся”ны да үзебезнеке дип җырларга мөмкиннәр. Анда белемле фольклорчылар, тарихчылар кирәк. Бөтендөнья татар конгрессы аша студентлар алмашын көйләп, бу проблеманы хәл итә башлаганнар инде.   Аерымлыкның иң зурысы – гаиләгә мөнәсәбәттә. Анда туйны берничә көн буе, меңәрләгән кунак җыеп, зурлап үткәрәләр. Мәҗлес вакытында килен төшерүнең әһәмиятен думбраларда көйләп, җыр аша әйтеп бирәләр. Кыз үстергән әти-әнине бик зурлыйлар, гаиләнең нигезе тотрыклы булуның серләрен аңлаталар. Беренче көннәрдәге тирән ихтирам, миңа калса, гомерлек ул.   – Фәридә ханым, балаларның күңеленә ачкычны ничек яратасыз? Сезнең сыйныфтагы бердәмлеккә бик күп әти-әниләр кызыга.   – Әти-әни музыка мәктәбенә баласын, беренче чиратта, тәртәгә кертер, тәртипкә өйрәтер өчен алып килә. Яшерен-батырын түгел, бала классик музыка уйнарга атлыгып тормый. Мин эшне укучымның нәрсәләр белән кызыксынуын белешүдән башлыйм. Баланы түбәнсетмичә, үзем белән бер дәрәҗәгә куеп сөйләшәм, холкын өйрәнәм. Балалар әйтәсе килгән сүзләрен музыка аша белдереп булганын аңлап сөенәләр, кызыксынулары барлыкка килә. Тыныч балага салмаграк музыка бирүдән башлыйм. Чөнки кызу темптан ул курка, булдыра алмыйм дип каушый. Аннан акрынлап темпны кызулата төшәбез. Кемгә нинди жанр ошавын белешәм. Бер балам, джаз уйныйсым килә, дигән иде. Ә бу – бик катлаулы жанр. Шулай да аңа фортепиано өчен язылган әсәрне флейтага яраклаштырып тәкъдим итеп карадым. Сабый шундый яратып уйнады! Киләчәктә ул, музыка юнәлешеннән китмәсә дә, мәктәптә укыган елларын бер җылылык белән искә алыр дип ышанам. Балалар музыка ярдәмендә матурлыкны күрә белергә, рәхмәтле булырга өйрәнәләр, шөкер. Гөлинә ГЫЙМАДОВА --- | 20.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-24 11:09 Симерү баш миенең "кибүенә" китерә
    23.08.2016 Медицина Симерү баш миенең картаюына китерергә мөмкин. Галимнәр ябык һәм симез кешеләрнең нерв системасын өйрәнү нәтиҗәсендә симезләрнең баш миенең 10 яшькә картрак булуын ачыклаган. Бу хакта Neurobiology of Aging фәнни журналы яза. "Картайган саен, кешенең баш миенең күләме азая, әмма симез кешеләрдә әлеге процесс ябык кешеләрдәгегә караганда тизрәк бара. Ник алай булганын аңлата алмыйбыз, симерү баш миенең "кибүенә" китерәме яисә баш миенең тизрәк картаюы аркасында симерү барлыкка киләме дип, фараз гына кыла алабыз", - дигән Бөекбританиянең Кембридж университеты галиме Лиза Ронан. Ронан һәм аның коллегалары Кембриджта яшәүче 20-87 яшьтәге 500 кешенең баш миенең магнит-резонанс томографына төшерелгән сүрәтләрен тикшергәннәр. Галимнәрнең симерү һәм диабетның баш миенә йогынтысын өйрәнәсе килгән. МРТ нәтиҗәләрен кулланып, алар тикшеренүчеләрнең баш миенең күләмен, кабыгының калынлыгын өйрәнгәннәр. Шуннан соң симез кешеләрдән алынган нәтиҗәләрне ябык кешеләрнеке белән чагыштырганнар. Анализ баш мие структурасындагы аермалыкларны күрсәткән. Галимнәр шулай ук аермалыкларның 40 яшьтән соң аеруча көчле күзәтелүен ачыклаган. 40 яшьтән соң симез кешеләрнең баш мие котычкыч тизлек белән картая башлый икән, 50 яшькә симез кешеләрнең баш мие үзенчәлекләре буенча ябык кешеләрнең 60 яшьтә булган баш мие белән тәңгәлләшә. Әлегә галимнәр бу процессларның сәбәбен һәм нәтиҗәсен ачыкламаган. Ронан фикеренчә, аны ачыклау мөһим, чөнки Җир шарында кешеләрнең котычкыч тизлек белән картаюы һәм симерүе күзәтелә. Бу алдагы 10 елда медицинаның төп бурычы булып тора, дигән Ронан. Алсу ИСМӘГЫЙЛЕВА --- | 23.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-24 11:09 Татарстанда ир-ат машинасы белән суга батып үлгән (ФОТО)
    23.08.2016 Фаҗига Кичә – 22 августта Казан – Атабай автомобиль юлында "Лада" машинасы күлгә төшкән. Коткаручылар автомобильне судан чыгарган вакытта салонда аның йөртүчесе булуы ачыклана. Столбище кешесе, 52 яшьлек ир-ат үлгән була инде. Кайбер мәгълүматлар буенча, машина йөртүче аек булмаган. Тикшерү эше бара. Тулырак: В Татарстане водитель утонул вместе с машиной (ФОТО) МЧС хезмәте фотосы. --- --- | 23.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-24 11:09 Көрәшнең башы бар. Ахыры булырмы?
    23.08.2016 Җәмгыять Бу язма өлкәбездә зур тираж белән нәшер ителүче “Социальная газета”да 4 июньдә дөнья күргән иде. Аны без нәкъ бер ай үткәннән соң “Бердәмлек”нең 4 июльдә чыккан санында татарчага тәрҗемә итеп бастырдык. Анда сүз Камышлы районы фермерларының аһ-зарлары һәм аларның ихтыяҗларын аңламаган, язмыш ирегенә ташлаган җирле район хакимияте турында бара иде. Бу аңлашылмаучанлыкны хәл  итү, арадашчы булу өчен Камышлы районы фермерлары Гомүмроссия “Россия өчен” халык фронты иҗтимагый хәрәкәтенең регион бүлеге вәкилләрен дә чакырган булганнар. Очрашу вакытында да, “Социальная газета”да басылган язмада да Усман авылы фермеры Минсәгыйть Гыйниятов, Рус Байтуганыннан - Сергей Микин, Камышлыдан - Булат Сәлахов, Балыклыдан Рәфгать Хәмзин һәм башкалар яңа эш башлаучы фермерларның җирләрен рәсмиләштерә алмыйча интегүләре, ә җирле хакимиятнең моны тормышка ашырмас өчен төрле сәбәпләр табуы турыда борчылып сөйләгәннәр. Әйтүләренчә, әгәр хакимияттән ярдәм булса, алар чәчү җирләрен икеләтә, өчләтә арттыра алырлар иде. Кайсыбер фермер хуҗалыкларында көндәлек тормышта кирәкле гап-гади нәрсәләр, мәсәлән, электр энергиясе булмагач, авыл хуҗалыгы техникасы җитешмәгәч, дәүләттән тиешле субсидияләр бирелмәгәч, нинди эшкуарлык, бигрәк тә, терлекчелек тармагының үсеше турында сүз алып барырга мөмкин? “Социальная газета”да басылган язма ахырында өлкә авыл хуҗалыгы министрлыгының кыскача гына белешмәсе дә бирелгән иде. Анда Камышлы районының мөгезле эре терлекләр, кош-корт саны, ит, сөт җитештерү күрсәткечләре буенча өлкәдә иң соңгы урында торуы, 47 процент сөрү җирләренең бөтенләй кулланылмавы, шул үк вакытта 2015 елда районга авыл хуҗалыгын үстерү өчен 32 миллион сумлык субсидия бүлеп бирелүе турында әйтелгән иде. Тик бу акчалар никтер фермер хуҗалыкларына барып җитмәгән. Халык фронты иҗтимагый хәрәкәтенең Самара өлкәсендәге региональ бүлеге штабы әгъзасы Вадим Нуждин фикеренчә, район администрациясе һәм фермерлар арасындагы аңлашылмаучанлык җирдә эшләүчеләргә тиешле ярдәмнең үз вакытында күрсәтелмәве сәбәпле килеп чыккан. Җирле түрәләр фермерлар белән даими очрашып торырга, аңлату эшләре алып барырга, проблемаларны чишү юлларын бергәләп эзләргә тиешләр. Ә бу Камышлы районында эшләнми, бөтенләй  юк дәрәҗәдә. Шуңа да фермер хуҗалыклары җитәкчеләре үзләрен читләштерелгән, яклаучысыз калдырылган кебек тоялар. Шуңа да халык ихтыяҗларына гамьсез карашта булган район хакимиятенә ышаныч түбән дәрәҗәдә дә инде. “Бу очрашудан соң үзара низагка кергән ике як арасында күпер салыныр һәм вәзгыять яхшыга таба үзгәрә башлар, район белгечләре саннар белән генә түгел, халык белән дә эшләргә өйрәнерләр дип өметләнәсе килә”, - дип тәмамлаган үзенең сүзен Вадим Нуждин. “Бердәмлек”тә бу турыда язма басылып чыкканнан соң (ул шулай ук “Самара татарлары” сайтында да урнаштырылды), низагка кергән ике яктан да бернинди дә фикер әйтүче, каршылык белдерүче булмады. Без инде, күрәсең, аңлашылмаучанлык уңай хәл ителгәндер дип, шатланып та куйган идек. Тик без уйлаганча түгел икән шул. 14 июньдә Камышлы районының “Камышлы хәбәрләре” газетасында аның мөхәррире Рөстәм Бәдретдиновның язмасы басылып чыкты. Анда ул әле март урталарында ук Фәтхетдинов, Гыйниятов, Гыйләҗев, Кәримов, Сәлахов, Минһаҗев составындагы инициатив төркемнең (алар арасында берничә фермерның да исемнәре бар) Камышлы районы администрациясенә район башлыгын отставкага җибәрүне һәм авыл хуҗалыгы идарәсе җитәкчесен алыштыруны таләп итүләре турында язган. Ә бу хакта моңа кадәр бер генә мәгълүмат чарасында да хәбәр юк иде әле. Соңрак инициатив төркем фермерлар исеменнән Халык фронты иҗтимагый хәрәкәтенең региональ бүле¬генә мөрәҗәгать иткән һәм май ахырларында район территориясендә бу оешманың утырышы үткәрелгән дә инде. Язмада әлегә кадәр бу утырышның нәтиҗәләре, һәм нинди карар кабул ителүе турында билгеле түгеллеге дә әйтелә. Ә инициатив төркем “Район башлыгына ышанмау белдерү турында” референдум үткәрүне таләп итеп, территориаль сайлау комиссиясенә мөрәҗәгать иткән икән. Тик, мөрәҗәгатьнең һәм тиешле документларның федераль һәм региональ законнарга туры килмәвенә сылтап, комиссия инициатив төркемне теркәүдән баш тарткан. Бер үк вакытта тиз арада районның ветеран оешмаларын җыеп, инициатив төркемгә каршы резолюция кабул ителә. Районның Вәкилләр җыелышы депутатлары, иҗтимагый совет әгъзалары һәм әле тагын күп оешмалар, партияләр моны хуплауларын белдерәләр. Әгәр аларның тулы исемлеген язарга тотынсаң, газетабызда урын да җитмәс иде. Тагын ике атна үтте дигәндә, “Камышлы хәбәрләре”нең 14 июльдә дөнья күргән санында районның Вәкилләр җыелышында кабул ителгән резолюцияне хуплаган, район хакимиятенә каршы сүз әйтергә җөрьәт иткән инициатив төркем әгъзаларын хурлаган язмалар басылып чыга. Аларның барсы да бер калыпта язылган булып, ашык-пошык оештырылган икәнлеге күренеп тора. Авторлар исемлегендә күбрәк хезмәт ветераннары, районның мактаулы гражданнары урын алган. 90 яшьлек ветеран-табиб Хаҗәр апа Акчурина, мәсәлән, район администрациясе башлыгы Рафаэль Баһаутдиновның халыкка, аеруча өлкән яшьтәгеләргә, ветераннарга игътибарлы булуы, соңгы вакытта авылларның матурлануы, чүп үләннәреннән арындырылуы турында әйтә. Иске Ярмәк авылы мәктәбе укытучысы Малик Мөхәммәтҗанов та районда мәгариф, мәдәният мәсьәләләренә зур игътибар бирелүенә басым ясый. Хезмәт ветераны Дилбәр Шиһапова да районда яхшы якка булган үзгәрешләрне санап үтә. Бу кешеләрнең сүзләренә каршы нәрсә әйтәсең инде? Тик бу сүзләр фермерлар күтәргән темага туры килеп бетми кебек. Хәер, язмаларның берсендә бу мәсьәләгә дә урын табылган икән. Иске Ярмәк авылында яшәүче районның Мактаулы гражданины Мәҗит Йосыпов үзенең язмасында, инициатив  төркемгә кергән кешеләрнең күбесенең фермер булмауларына һәм аларның күбрәк үз шәхси ихтыяҗларын кайгыртуларына, кайберләренең район җитәкчелегендә үзләренә яхшы җылы урыннар дәгъваларга җыенуларына игътибар итәргә тырышкан. Аның фикеренчә, кайбер эшлексез фермерлар урынына “Синко” компаниясе кебек көчле, зур инвестор килгәч, районга, биредә яшәүчеләргә, җир пайлары хуҗаларына яхшы гына булачак. Әнә, һәр җир паена “Синко” (бу 7 гектар дигән сүз) аренда өчен елына 5әр мең сум, яисә 5әр центнер ашлык бирергә вәгъдә итә. Әгәр кем дә кем үз паен сатарга теләсә, рәхим ит. Моның өчен аңа 50 мең сум түләнәчәк. Ә менә мескен фермерлардан нәрсә алып булсын? Элеккеге елларда район белән җитәкчелек иткән Саҗит Галимуллинның да фикерләре Мәҗит Йосыповныкына тәңгәл килә. Ул шулай ук җирләрне көчле, зур инвесторларга бирүне яклый, фермер хуҗалыкларының киләчәгенә ышанып бетмәвен белдерә. “Әгәр аларга гына ышанып ятсак, эшкәртелмәгән мәйданнар тора-бара бөтенләй әйләнештән төшеп калачаклар, ә элеккеге чәчүлек җирләре урманнар белән капланачак”, - ди ул. Ә бит Халык фронты иҗтимагый хәрәкәнең региональ бүлеге “Социальная газета”да басылган язмада, киресенчә, фермерларның таләпләрен яклавын белдерә. “Бердәмлек”кә фермерлардан һәм аларны яклаучылардан да хатлар килә башлагач, без Гомумроссия халык фронты хәрәкәтенең Самара өлкәсе буенча региональ бүлеге координаторы Светлана Спиченок белән элемтәгә кереп, бу хакта фикерләрен әйтүен соралдык. Ул Камышлыда үткәрелгән утырыш йомгаклары буенча әле 25 майда ук нәтиҗәләр һәм тәкъдимнәр ясалып, аларның 11 июньдә Камышлы районы башлыгы Рафаэль Баһаутдиновка һәм вице-губернатор, өлкә губернаторы администрациясе җитәкчесе Дмитрий Овчинниковка, өлкә хөкүмәте рәисе урынбасары, өлкәнең авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министры Алексей Поповка җибәрелүе турында белдерде. Димәк, “фетнәче”ләргә каршы резолюцияләр кабул ителгәндә, аларны хурлаучы хатлар “Камышлы хәбәрләре”ндә басылганда, утырыш нәтиҗәләре һәм тәкъдимнәр өлкәдән район администрациясенә килгән булган инде. Тик аларны, белмим, күрергә теләмәгәннәрме, күрмәмешкә салышканнармы? Ә Камышлы районында үткәрелгән шул утырыш нәтиҗәләре буенча Халык фронты әгъзалары һәм экспертлары түбәндәге тәкъдимнәр ясаганнар: - Район башлыгы, өлкәнең авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгы белән берлектә, район авыл хуҗалыгы идарәсенең эффектлы эшләвен булдыру буенча тиешле карарлар кабул итәргә, районда потребкооперацияне үстерү өчен чаралар комплексын эшләп чыгарырга, фермер һәм шәхси хуҗалыкларда җитештерелгән продукцияне кабул итү, эшкәртү һәм сатуны оештырырга тиеш; - Район администрациясенә региональ, муниципаль хакимиятләрнең, җирле авыл хуҗалыгы продукциясе җитештерүчеләрнең инвесторлар белән хезмәттәшлек итүләрен булдыруга юнәлтелгән тырышлыкларын берләштерү өстендә эшләргә кирәк. Районның крестьян-фермер хуҗалыкларына дәүләт тарафыннан бирелергә тиешле бөтен субсидияләрне алу өчен эффектлы методик, юридик һәм административ ярдәм күрсәтелергә тиеш; “Бердәмлек”кә килгән хатларда аерым фермерлар үзләренең ничек эшләүләре, район хакимиятеннән тиешле ярдәм күрсәтелсә, тагын да яхшырак эшләргә мөмкин булуы турында язалар. Шулар арасыннан Иске Ярмәк авылы крестьян-фермер хуҗалыгы җитәкчесе Резидә ханым Кәлимуллинаның хаты аеруча игътибарга лаек. Аның сүзләре җан авазы булып яңгырый. Ул бигрәк тә авылдашы, элек колхоз рәисе булып торган Мактаулы хезмәт ветераны Мәҗит ага Йосыповның бу җирдә эшләп, бернәрсә дә майтарырга өлгермәгән инвесторларны мактап, көнне-төнгә ялгап эшләгән фермерларны хурлап, түрәләр алдында куштанлануына рәнҗи. Әгәр мөмкинлек табылса, без аның бу хатын “Бердәмлек”нең киләсе саннарының берсендә тулысынча урнаштырырга уйлыйбыз. Ә менә Дәүләткол авылы фермеры Фәрит Гыйләҗевның Камышлы районы башлыгына һәм районда яшәүчеләргә юлланган хатында әйткән фикерләренә бу язмада тулырак кагыласы килә: “Бу хатны язарга безнең райондагы күңелсез хәлләр (ә алар бездә инде беренче мәртәбә генә түгел) сәбәпче булды. Без хәзер юл чатында торабыз. Кая таба барырга да белмибез. Нигә гади хезмәткәрләрне түрәләр аңларга да теләмиләр, ярдәм дә итмиләр? Монда үзебезнең дә гаебебез бардыр, мөгаен. Кайсыларыбыз түрәләргә ярар өчен аларга тик яхшы сүзләр генә әйтәбез, мактыйбыз. Тик бәйрәмнәрдән, тантаналардан соң кабат гади көннәр килә бит. Әнә “Камышлы хәбәр¬ләре”ндә безне, район җитәкчелегенә тәнкыйть сүзләре әйтүчеләрне, хурлап язганнар: “Көймәне чайкалдырырга ярамый” дип аталган язмада: “Районда тормыш көннән-көн яхшыра бара, бәйрәмнәр, фестивальләр үткәрелә, авыллар матурая, ә “фетнәче” фермерлар боларны күрергә теләмиләр”, - дип язалар. Янәсе, үзегезнең кирәксез таләпләрегез белән калганнарга яшәргә комачаулыйсыз. Ә без тату, дус булып яшәргә каршымени? Тик җирләр эшкәртелмичә, кысыр килеш ятканда, фермер хуҗалыкларына икмәк үстерү, мал үрчетү өчен тиешле ярдәм күрсәтелмәгәндә ничек тыныч кына яшәп булсын икән? Ел буена күпме соралсак та, район башлыгы фермерлар белән очрашырга теләмәде. Ниһаять, мондый киңәшмәгә җыелгач, ярты сәгать чамасы үткәннән соң ул, ашыгыч эшләре барлыгына сылтап, безне проблемаларыбыз белән күзгә-күз калдырып, киңәшмәне ташлап чыгып китте. Районның авыл хуҗалыгы идарәсе җитәкчесе Сергей Яхимовичның да фермерлар белән элемтәсе дә, безнең белән эшләп, ярдәм итү теләге дә юк дәрәҗәсендә. Фермерлар белән аның өч ел инде бернинди җыелыш та үткәргәне булмады. Без хөкүмәттән нинди ярдәм бирелүе турында да бер нәрсә дә белмибез. Үзен зур белгеч дип санаучы бу адәм киңәш сорап килүчеләр белән сөйләшеп тә тормыйча, бүлмәсеннән куарга ук тотына. Кайберәүләр: фермерлар ташландык җирләрне эшкәртергә теләүче инвесторларга каршы чыгалар, дип тә сөйлиләр. Бу дөрес түгел. Әгәр алар яхшылап эшләп китсәләр, безгә начар булыр идемени? Тик дөньяда җирле фермерларның булуын да онытмасыннар иде. Район җитәкчелеген урынлы тәнкыйтьләгән өчен безгә, фермерларга каршы көрәш башлап җибәрү, район газетасында төрле мөрәҗәгатьләр бастыру һич тә ярый торган эш түгел. Район халкына: “Түрәләр сүзенә карап, аларга ярарга тырышып, бер-беребезгә начар сүзләр әйтеп рәнҗетмик”, - дияр идем. Вакыт үтә ул, ә менә яралар озак төзәлми. Рафаэль Камиловичка әйтер сүзем шул: “Әгәр хатагызны аңлап, яхшы якка үзгәрсәгез һәм җирдә эшләүчеләргә ярдәм итәргә теләсәгез, төрле резолюцияләр яздырып халыкны бер-берсенә каршы куймагыз, җитәкче вазифасыннан китү ул әле тормыш тәмамлана дигән сүз түгел. Сез бит элеккеге фермер. Бәлки яңадан безнең белән эшләргә туры килер, һәм әле бергәләшеп үз җиребездә хезмәт итәрбез. Фермер булу, җирдә икмәк үстерү белән горурланырга кирәк, минемчә. Район халкына әле тагын шуны әйтәсем килә: “Әйдәгез, тормышны җимерү урынына бергәләшеп иҗат итү юлына басыйк. Ә район башлыгын алыштыру-алмаштырмауны өлкә губернаторы хәл итсен!” Менә шундый мөрәҗәгать белән чыккан Дәүләткол авылы фермеры Фәрит Ирек улы Гыйләҗев. Низагның тизрәк уңай хәл ителүен, җирдә эшләүчеләргә тизрәк тиешле ярдәм күрсәтелүен теләп, бу язманы аның шушы сүзләре белән тәмамларга да булыр иде. Тик фермерлар һәм хакимият түрәләре арасындагы аңлашылмаучанлык тагын да киңрәк җәелә бара бит. Район түрәләренә фермерларның башбаштаклыгына каршы район депутатлары кабул иткән резолюцияләр аз тоелган, күрәсең. Аларга тел-теш тидергән “фетнә”челәрне бөтенләй җиңү теләге беләндер инде, авыл җирлекләрендә дә җыелышлар үткәреп, җирле депутатлар тарафыннан да баш күтәрергә, җәнҗал оештырырга маташучыларга карата тәнкыйть сүзләре әйттерергә булганнар. Кайбер авыл җирлекләрендә бу эш барып чыккан: күндәм депутатлар берсүзсез район түрәләрен яклап, “юньсез” фермерларны хурлап, тиешле карарлар кабул иткәннәр. Тик моңа каршы чыгучылар да булган, диләр. Бу турыда әлегә тулы мәгълүмат юк. Ә менә Иске Ярмәк авылы җирлеге администрациясендә җирле җитәкчеләр һәм аерым депутатлар уртак карарга килә алмыйча, үзара якалашуга, кыйнашуга кадәр барып җиткәннәр. Депутатлардан яше¬реп, имзалар җыю юлы белән генә тиешле карар кабул итәргә җыенган түрәләргә каршы чыккан депутат, фермер Илдар Шәрәфетдиновны Ярмәк авылы җирлеге башлыгы Расих Гыйбадуллин, озак-озын сөйләшеп, аңлашып тормыйча, бүлмәдән куып чыгарган да, башы белән диварга илтеп бәргән. Тән җәрәхәтләре алган депутатны ашыгыч ярдәм машинасы Похвистнево районара хастаханәсенә алып киткән һәм “баш мие селкенгән” дигән диагноз куелган диләр. Бу турыда интернет сайтларында да, телевидение хәбәрләрендә дә күп әйтелде инде. Мин дә хастаханәдә дәваланучы Илдар Шәрәфетдинов белән телефон аша сөйләшеп, хәлен сораштым. Ул башының көн дә авыртуы, кан басымының бер төшеп, бер күтәрелеп уйнавы турыда белдерде. Аллаһы сакласын, дүрт бала атасына сәламәтлек телик. Без, әлбәттә, җинаять тикшерү комитеты әгъзалары да, депутатлар, хакимият түрәләре арасында килеп чыккан низагларны тикшерүчеләр дә түгел. Шулай да, гаеп кемдә генә булмасын, ә ул атта да, тәртәдә дә бардыр, барысын да тыныч юл белән хәл итәргә кирәктер, дип уйлыйбыз. Бер-береңә каршы резолюцияләр, каршы фикерләр оештырып кына дөрөслекне табып булмаячак. Дөреслек кайдадыр урталыкта йөри. Җирдә эшләүчеләрнең фикерләренә, тәкъдимнәренә, Халык фронты хәрәкәте әгъзалары әйткенчә, район түрәләре колак салырга тиешләрдер. Халык арасында абруеңны бер югалтсаң, аны кабат табу да, кире кайтару да ансат булмаячак. Шуны онытмасак иде. Рәфгать ӘҺЛИУЛЛИН, “Бердәмлек” өлкә татар газетасының баш мөхәррире. Камышлы районы администрациясе башлыгы Рафаэль БАҺАУТДИНОВ һәм Вәкилләр җыелышы рәисе Фәрит ШӘЙМӘРДАНОВ. Иске Ярмәктә яшәүче Мактаулы гражданин Мәҗит ага ЙОСЫПОВ. Дәүләткол авылы фермеры Фәрит ГЫЙЛӘҖЕВ. Иске Ярмәк авылы җирлеге башлыгы Расих ГЫЙБАДУЛЛИН. Кыйналган авыл җирлеге депутаты, фермер Илдар ШӘРӘФЕТДИНОВ. Рәфгать ӘҺЛИУЛЛИН --- | 23.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-24 11:09 Кызлар 56 елдан соң очрашты
    23.08.2016 Җәмгыять Әлмәт районында яшәүче Изольда Лотфуллина-Әбсәләмова өч ел элек “Жди меня” тапшыруына дустын, хезмәттәшен эзләп хат язган. Алар Татарстанның Кызыл Йолдыз районында (бүгенге Мамадыш һәм Балык Бистәсе районнары) бер чорда эшләгәннәр. Берсе – укытучы, икенчесе комсомол райкомы секретаре була. “1960 елда Мәдинә Казанга укырга китте. Шуннан юллар аерылды”, – дип яза Изольда ханым. Үзен эзләүләрен белгәч, Мәдинә апа бик сөенә. Шунда ук Әлмәт якларына юл тота. “Озак еллар Уфада яшәдем. Ә Әлмәттә минем бертуган сеңлем торды (хәзер вафат инде). Шуңа да бу шәһәрдә еш була идем. Изоль­даның шунда икәнен белгән булсам, күптән очрашкан булыр идек. 1960 елдан бирле күреш­кәнебез юк бит. Изольда хәзер Әлмәтнең үзендә түгел, ә Нәдер авылында яши икән. Укытучы булып та, газета редакциясендә дә эшләгән ул. Гаилә хәлләрен сөйләштек, үткәннәрне искә төшердек. Ике көн, ике төн сөйләшеп тә сүзләр бетмәде”, – дип сөйли Мәдинә апа.   Мәдинә апа исә “Жди меня” тапшыруының ярдәмчесе Ил­гизәр Шәрәфетдиновка бик рәхмәтле. Ул аны классташлар сайтыннан эзләп тапкан. Мәдинә апа чыннан да бик җитез кеше булып чыкты. Шунда ук редак­циянең электрон адресын язып алды, берничә минут та үтмәстән фотоларны да җибәрде. Интернетны, “ватсап”ны яхшы кулланган ападан җитезлеге турында сорашмыйча кала алмадым. Хатын-кыз­ның яшен сорамыйлар, дисәләр дә, Мәдинә апага 80 яшь бит. Хезмәт юлын башта өлкә комитетында инструктор булып эшләү­дән башлый ул. Соңыннан авиация институтында өлкән укытучы булып эшли. Шунда ул информатика фәнен укыта.   “Изольда белән аерылышып Казанга китүемнең сәбәбе дә югары белем алу – университетка укырга керү иде. Шунда мехмат тәмамлап кайттым мин, – дип сөйли Мәдинә апа. – Тапшыруга, Илгизәргә зур рәхмәт. Яшьлек белән кабат очрашу бит бу. Яшь чактагы фотоларга карыйм да үткәннәрне искә төшерәм. Юллар безне кемнәр белән генә очраштырмый. Күбесе белән кабат очрашып та булмый. Хәзер Изольданың үзен Уфада көтәм. Кунакка чакырдым. Ә интернетны информатика укытканда өй­рәндем. Бер генә фикерем бар: ике әби ярты гасырдан соң оч­рашып йөриләр икән дип гаҗәп­ләнмәгез. Безгә бик күңелле булды”. Рәсимә МУЛЛАЯНОВА --- | 23.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-24 11:09 Илдар Насыров: “Иркә белән мишәр дуэты эшләмәкче» (ИНТЕРВЬЮ)
    23.08.2016 Мәдәният Үзен усал мишәр егете дип санаса да, Илдар Насыров бик сөйкемле, ачык, көләргә генә ашкынып тора. Экраннарда күренә башлаган яшь җырчы Ульян шәһәрендә иҗат итеп татар эстрадасын яулап алмакчы. — Илдар, Ульян-Казан арасын сиңа еш үтәргә туры килә. Иҗат итү өчен Казанда мөмкинлекләр күп, күченергә уйлыйсыңмы? — Казанны яратып, хөрмәт итеп киләм. Киләчәктә, якынча 2 елдан соң күченергә ният бар. Башкалага беренче тапкыр мәктәптә укыган чакта экскурсиягә килдем, бик ошаттым. Монда милли татар рухы чагыла. Казанда минем туганым, сеңлем Дәринә Фәхретдинова җырлый, концертларда чыгыш ясый. Аның белән дә аралашып торабыз. — Җыр өлкәсенә кайчаннан кереп киттең? — Минем музыкаль белемем юк. Бишенче сыйныфтан тугызынчы сыйныфка кадәр аккордеонда уйнадым, махсус укытучы белән шөгыльләндем, ләкин күңелгә ошамады, ахырдан йөрергә дә теләк калмады, шулай ташладым. Җырларга бәләкәйдән өйрәндем. Татарча җырларны машинада барган чакта да тыңлый идем.  Беренче чыгышым 9 сыйныфта булды. Бездә рус мәктәбе, ә мин Әлфинә Әзһәмова җырын башкардым. Барысы да аңладылар мәгънәсен үзе. — Профессиональ рәвештә җырларны кайчаннар яздыра башладың? Синең бит инде җырлардан кала клипларың да чыга, альбом да әзер. Зур сәхнәгә кереп китәргә кайдан идея туды? — Мин татар эстрадасын карыйм, кызыксынам. Башка яшь башкаручыларга карап торгач, “Ник мин җырламаска тиеш?!” дигән сорау туды да, тәвәкәлләп үземне җырчы буларак таныту өстендә эшли башладым. Башта кирәк үз стильне табарга һәм аны үстерергә. Барлык чыгымнар үз өстемдә, ярдәм итүче юк. — Син музыкаль белемем юк дидең, югары белемне кайсы юнәлеш буенча алдың? — Хыялым бар иде 9 сыйныфтан соң музыкаль көллияткә керергә, тик әтием каршы килде. Чулпан Фиргали исемле җырчы үзенә  филология юнәлеше буенча укырга чакырды. Мин бүгенге көндә һөнәрем буенча рус теле укытучысы. — Укытучылык өлкәсендә эшлисеңме? Иҗат белән ничек бәйлисең мәктәптәге эшне? — Мин мәктәптә эшлим, укытып караганым бар, практикаларны үттем. Үзләре үк чакырдылар, чөнки укытучылар җитми. Укытучы булу миңа ошый, балалар белән эшләве рәхәт. Алар минем иҗатыма карый да, ничектер үзгә хөрмәт белән аралашалар, мөнәсәбәтләре башка. Җырларым миңа алар алдында билгеле бер статус өсти, ләкин мине әллә кемгә санамауларың сорыйм, йолдыз итеп карамасыннар, чөнки мәктәптә мин беренче чиратта укытучы. — Балалар белән эшләү авыр диләр бит, җитмәсә имтиханнарга да бик ныклап әзерләргә туры килә. Син ничек курыкмыйча алындың бу эшкә? — Укыткан вакытта ук имтиханнарны бирү турында борчу бар иде үземдә, бик җаваплы, ләкин барысы да яхшы булды, имтиханны бирмичә калган укучым булмады. — Иркә белән шактый фотолар бар интернет челтәрендә. Сез аның белән дуслармы? Бергә иҗат итәсезме? — Безне туганнар диючеләр дә бар хәтта. Иркәнең иҗаты белән “Карлыгач” җырын тыңлагач кызыксына башладым. Без таныштык 2010 елда,  Ульянда үткән концертта. Ул тамашада Иркәгә зур сурәтен бүләк иттем, шуннан дуслашып киттек. Узган елны ул безнең шәһәргә үз концерты белән килгән иде, һәм әлеге концертта мин чыгыш ясадым. Шулай ук оештыру эшләрен дә алып бардым. Курку бар иде халык җыелмас дип, әмма, Аллага шөкер, зал тулы булды. — Иркә белән шундый дуслык булгач алга таба берәр дуэт көтәседер бәлки? Яшь җырчыга бик яхшы этәргеч булыр иде. — Бу бары Иркәдән генә тора, аның ризалыгыннан. Тәкъдим белән чыктым, Иркә: “Карарбыз” – дип калды, шуңа бу әлегә теләк булып кала. — Татар эстрадасы белән күптәннән кызыксынам дисең, сәхнәдә төрле башкаручылар бар, төрле образда чыгалар. Синеңчә татар сәхнәсенә нәрсә җитми? — Миңа калса, татар халык җырлары җитми. Сәхнәгә күтәрелә эпатаж, скандаль образдагы җырчылар, аларны мин бөтенләй аңламыйм. Милли, халыкка якын җырларны сайларга тырышам. Ничек кенә яңалык кертергә, үзгәртергә тырышмасыннар, ул барыбер үзебезнең милли көйләргә әйләнеп кайта. Миңа калса, җырны яхшылап сайларга кирәк, сәхнәдә үзеңне тота белергә, үз тавышың белән җырларга, үзеңне чын итеп күрсәтергә кирәк, ә ниндидер шау-шу куптарам дип кенә шаккаттыргыч номерлар уйлап  табу урынсыз. — Үзеңә нинди образ сайладың? — Минем “Зәңгәр күзләр” дигән  яңа җырым чыкты. Әлеге җыр – ретро җыр, Әнвәр Бакиров көе, Рәхим Саттар сүзләренә, ул Миңгол абый Галиев репертуарыннан. Бу җыр күңелле, дәртле булганга ошады. Аранжировка ясаткач беркем дә ретро җыр итеп танымады аны. Шундый җырларны яңадан сәхнәгә чыгарасы килә минем. — Миңгол Галиевтан мастер-класслар аласың. Аны үз остазың итеп саныйсыңмы? Кайдан таныштыгыз? — Барысы да Иркә концертыннан башланды. 7 декабрьдә, Казанда, шул тамашада  алар бергә “Илкәем” җырын башкардылар. Ул Иркәнең дә укытучысы бит. Аның көчле тавышы белән кызыксынып интернетта барлык җырларын тыңлап чыктым. “Татар моңы” яшь башкаручылар  конкурсында  мин дә нәкъ шул “Илкәем” җырын башкарып чыктым. Миңгол абый жюрида иде. Ул шулай ук Чүпрәледә Дәринә Фәхретдинованың концертында чакырылган кунак булды, мин дә шулай ук чыгыш ясадым, аралашу шуннан  китте инде. Миңгол абый миңа үзе  үк “шәкертем” дип эндәшә. Ара ерак булганга, еш күрешеп булмый, ләкин аннан дәресләр алырга ашкынам. — Илдар, син кастингларда, бәйгеләрдә катнашып торасың. Бармы хезмәттәшлек итәргә теләгән продюссерың? — Юк, андый кеше юк. Хәзер барыбер күбесенчә акча ягын кайгырталар, минем андый бәйлелектә буласым килми. Үземнең тырышлыгым белән, үз теләгем белән эшлисе килә. Дөрес, беренче этапта продюссерның ярдәме зур, барысына да өлгереп булмый. — Альбом чыгару  җыр өлкәсендә билгеле бер баскычка күчү. Син иҗатыңа тәүге альбом чыгарып билгеле бер нәтиҗә ясадың. Бу альбомның язмышы нинди? — Анда 14 җыр керде. Гүзәлия иҗат иткән, ретро җырлар да бар. Продюссерлык үзәге белән хезмәттәшлек итмәгәч сату нокталарында әлегә юк. Альбомны күбрәк үзем өчен чыгардым. Беренче адым, беренче сынау булды. — Җырларыңның сүзләрен үзең иҗат итәсең. Авырмы егет кешегә хисләргә бирелеп шигырьләр иҗат итәргә? — Гадәттә, язылган шигырьгә көй иҗат итәләр, безнеке исә киресенчә килеп чыга. Башта миңа композитор дустым көй тәкъдим итә, мин шуңа сүзләр иҗат итәм. Авыр туры килгән җырлар да бар, айлар буе языла торганнары, бар бик  җиңел иҗат ителгән җырлар. — Сәхнәгә син оригиналь, кызыклы костюмнар белән чыгасың. Үзең бу образларны тудырасыңмы яисә стилист белән эшлисең? Халык ничек кабул итә? Гадәттә, егет җырчыларны костюмнан, ак күлмәктән күзаллый тамашачы. — Миңа образны дус дизайнерым Айгөл Шәйхәттәрова бүләк итте, аның белән бергәләшеп эшләдек. Чыгарылыш кичәсендә чыгыш ясар өчен костюмны истә калырлык итеп булдырасым килде. “Тормыш бүләге” исемле җырны бию белән сәхнәгә куйдык, ул костюм бу чыгышка туры килеп тора иде. Фотографияләрдән күрәләр, язучылар да бар Филипп Киркоровка охшатып, күпчелек тыныч кабул итә. Мин артык игътибар бирмәскә тырышам, чөнки үземә ошый, сәхнәдә мондый кием кияргә мөмкин дип саныйм. — Әйтеп узган “Зәңгәр күзләр” җырына клип тиздән экраннарга чыгачак. Бераз эчтәлеге турында да сөйләшеп үтик. — Клип Love Story тибында эшләнгән, анда егет кызга гашыйк була, күңелле мизгелләр дә бар, карагач барысы да аңлашылыр. Клипта атларны да катнаштырдык. Бу минем күптәнге хыялым. Теләк бар иде карета белән дә төшерергә, ләкин бу фикердән баш тарттык. Сюжет буенча егет кызга ярдәм итәргә тиеш һәм без бары автомобильне төзәтү версиясен генә калдырдык. Клип Ульянда төшерелде. — Алдагы планнар нинди? Сентябрьдән синең мәктәптә дә укыту башлана, иҗат ягыннан нинди максатлар куйдың? — Июль аенда 7 җыр яздырдым, бу үземә дә көтелмәгән булды. Икенче альбом туплыйм әкренләп. Башка авторлар белән эшләргә тырышам, минем иҗатым барыбер профессиональ авторлардан аерыла. Теләгем бар бик зур эстрада концертында чыгыш ясарга. “Татар моңы” конкурсына әзерләнәм бүгенге көндә.   Фотолар шәхси архивтан алынды. Гөлшат МИНГАЗИЗОВА --- | 23.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-24 11:09 Бүген туган көнен билгеләп үтүче Сәкинә Шәймиева нинди хатирәләр барлый? (ФОТО)
    23.08.2016 Сәясәт Бүген Татарстанның беренче Президенты, Татарстан Дәүләт Киңәшчесе Минтимер Шәймиевнең хәләл җефете Сәкинә ханым туган көнен билгеләп үтә, дип хәбәр итә Татарстан Дәүләт Киңәшчесе ярдәмчесе Нурсөя Шәйдуллина. Сәкинә Шәймиева 1939 елның 23 августында Казанда туган. 2016 елның апрелендә "Татар китап нәшрияты" Сәкинә Шәймиеваның "Минтимер күләгәсендә" китабына яңа өстәмә басма чыгарды. Беренче тапкыр бу китап 2007 елда нәшер ителде һәм укучылар арасында зур кызыксыну уятты. Китап бик тиз таралып беткән, шул вакыттан бирле нәшриятка китапны яңадан бастыру турында күпсанлы үтенечләр белән мөрәҗәгать иткәннәр. "Татар китап нәшрияты" Сәкинә Шәймиевага шундый тәкъдим белән мөрәҗәгать иткән. Ул элеккеге басмага Шәймиевләрнең бүгенге тормышы турында берничә бүлек өстәргә ризалаша. Китап шулай ук гаилә архивыннан яңа фотографияләр белән тулыландырылган. “Минтимер күләгәсендә” китабы 2008 елда басылып чыккан иде. Китап сатылып беткән, Татарстан китап нәшрияте 2016 елда китапны яңадан бастырып чыгара. Китап нәшрияте директоры Илдар Сәгъдәтшин әйтүенчә, яңартылган басманың тиражының яртысы укылып беткән. Китапка өч яңа бүлек – “2016 елдан караш”, “Өйдәге “оппозициясенең” җиңүе”, “Безнең бәхет” бүлекләре өстәлгән. Бу бүлекләрдә Сәкинә Шәймиева тормыш иптәшенең Республика Президенты вазифасыннан китүе хакында, үзләренең бүген ничек яшәүләре, гаилә бәхетләре хакында яза. “Өй “оппозициясенең” җиңүе” бүлегендә Сәкинә Шәймиева, мөмкин кадәр иртәрәк республика Президенты вазифасын калдыруын сораганы өчен Минтимер Шәймиев тарафыннан “өйдәге оппозиция” дип аталуын яза. Сәкинә Шакировна язуынча, Татарстанның беренче Президенты вазифасыннан 2005 елда ук китәргә теләгән, әмма Россия Президенты Владимир Путин аны бу фикереннән кире кайтырга үгетләгән. “Аның 2010 елда, вәкаләтләрен Рөстәм Миңнехановка тапшырып китәчәген алдан белә идегезме дип еш сорыйлар” , - дип яза Сәкинә Шәймиева. Һәм бу вакыйганың ничек булганын да сурәтли. “Безнең гаиләдә, ул үзе әйтмәсә, беркем дә аннан берни турында да сораштырмый. Билгеле, мин аның бу турыда уйланганын сизенә идем. Бу хакта анык фикергә килер өчен миңа... көчек баласы ярдәм итте. Эш шунда ки, аның һәрвакыт эт аласы килгән иде, аңа берничә тапкыр көчек бирделәр, әмма ул, үтә җаваплы кеше буларак, җан ияләренә кешечә карарга , кирәкле игътибар бирергә кирәк дип, һәрвакыт аларны яхшы кулларга тапшыра иде. Үзе, республика җитәкчесе буларак, бу вазифаны үзенә алырга мөмкинлеге юк иде... 2009 елда аңа туган көненә эт баласы – көнбатыш себер лайкасы токымлы көчек бүләк иттеләр. Көчек аңа ошады. Ул аны без яшәгән бакчада калдырды, аңа оя, урын ясауны сорады. Шунда ук Тукайча исем – Маэмай дип кушты, татарлар этләрне яратып шулай дип атый. Шуңа күрә, үзенең карары турында әйткәндә, бу миңа яңалык булмады. ” Китапның яңа бүлегеннән фотолар: Минтимер Шәймиев Маэмай белән Татарстан Президентының Рөстәм Миңнехановның инаугурациясендә. 2010 елның 25 марты "Безнең бөтен гаилә җыелгач". 2015 елның 31 декабре. Гөлүзә ВАСИЛОВА --- | 23.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-24 11:09 Сүгенү дә геннардан?!
    23.08.2016 Җәмгыять Бик дини бер абзый бар иде авылда. Ул безнең ише бала-чага өчен инде абзый түгел, әллә ничә тапкыр бабай булырга тиеш. Тик бөтен халык аны абзый дип йөрткәч, без дә шулай ди торган идек. Вәт шул Абзый бер мәлне безнең йорт янындагы тыкрыктан узып бара. Мин абзар артында тирес өеп маташам. Өлкәннәрнең тәрбиясе яхшы булгандыр инде. Аны күргәч, бераз тыныбрак калдым да: «Бу якка борылып караса, исәнлек-саулык сорашырмын», – диебрәк торам. Абзый ич инде – ул борылганда күрмәмешкә салышу килешми. Үзең башлап эндәшсәң дә кыен – бик мөһим нәрсә турында уйланып барган булса, бүлдерүең бар. Бик хөрмәт итәләр иде аны авылда, ни өчен икәнен белмәсәм дә, башкаларга ияреп, мин дә хөрмәт итә идем. Һәм аз гына ятсыну да бар. «Бу – бүтән, бераз гына икенче төрле кеше, моның янында үзеңне аз гына бүтәнчәрәк тотарга кирәк», – дип караумы соң инде ул, төгәл генә әйтүе дә кыен. Мәктәп директорына, колхоз председателенә, парторгка һәм мулла бабайга без шулайрак карый идек бугай. Вәт шул Абзый тыкрык буйлап узып бара иде, кинәт нәрсәгәдер абынып китте дә мәтәлеп барып төште. – Тфу, анаңны сатыйм!.. Минем беренче ишеткән сүз шул булды. Катырак, авылча табигыйрәк варианты, әлбәттә. Аннан соң Абзый бөтен сүгенү сүзләрен барлый-барлый торып басты. – Безнең кеше ич бу, безнең кебек ич, – дип уйлап куйдым мин, сүгенү сүзләре арасында хәтта мин белмәгәннәре дә барлыгына беркадәр аптырап. Дөресен әйткәндә, мин аның сүгенүен көтмәгән идем. Динирәк берәр нәрсә әйтер дип уйлаган идем. Абынып егылган кеше: «Сөбханалла машалла» димәс инде диюен, «Иншалла» яки «Аллага шөкер» дип тә әйтмәс. Андый кешеләрнең абынып яки таеп егылганда әйтә торган берәр тылсымлы сүзе бардыр ич инде. Юк икән. Соңыннан инде ул вакытта бик югары «афтаритет» булып тоелган колхоз рәисе, парторг, мәктәп директоры һәм мулла абзыйдан абруй ягыннан да, дәрәҗә буенча да берничә тапкыр­га югарырак торган затлар белән очрашканым, аралашканым булды. Егылганда, машина тәгәрмәче тишелгәндә, дустыңның сатлык икәне ачыкланганда... көтелмәгән хәлләрдә әйтелә торган махсус сүзләре юк икән. Кайчагында: «Әстәгыфирулла!» – диләр. Тик бу көтелмәгән хәлләрнең бераз йомшаграгына юлыкканда яки кешегә килгән бәлане каршылаганда әйтелә. Ә калган очракларда, нигездә, сүгенәләр. Кемнең кем булуына карамастан. Нимесләр турында кинолар бар. Без яшьрәк чакта чыккан фильмнарда геройлар: «За Родину! За Сталина!» – дип атакага ташланалар иде. Бу күренеш миңа бәләкәй чакта ук бераз сәер тоела иде. Фермада, маллар һәм терлекчеләр арасында үскәнгә микән. Уҗымга ияләшкән сыер көтүен куганда берәү дә: «За Брежнев!» – дип кычкырмый бит инде, ә кемнеңдер анасын искә төшерә. Югыйсә малларны басудан чыгару да бик ансат нәрсә түгел. Яисә үзара сугышканда... Беркем дә бер матур сүз дә әйтми, барысы да: «Шулай итим, болай итим», – дип тотына. Сүгенү кешенең канына сеңгән. Иркен тәрбия алучылар моны ачыктан-ачык башкарса, кырыс тәрбия алып кылган һәр гамәлен контрольдә тотарга өйрәнүчеләр алдын-артын карап башкара. Соңгылары, нигездә, кеше арасында сүгенми, матур сүзләр белән аралашырга омтыла. Яхшы күренеш. Ләкин кинәт тырмага китереп басса, бу тәрбия шундук онытыла. Иң тәрбияле кеше дә сүгенеп җибәрә, аннан соң тирә-ягына каранып ала – берәрсе ишетмәде микән? Кеше сүгенергә тиеш түгел. Хәтта гади кеше сүгенгән очракта да, мулла-мунтаганың бу очракларда кулланыла торган үз сүзе булырга тиеш. Әйтик, көтмәгәндә абынып егылды, ул моны Ходайның кисәтүе дип кабул итеп, аңа рәхмәт укып, үз гамәленә тәүбә кылып, ары китәргә тиеш. Кадак какканда бармагына чүкеч белән сукты – монысы да Ходайның кисәтүе яки берәр гөнаһы өчен җәза бирүе. Ике меңьеллык тәрбия үз эшен эшләргә тиеш ич инде. Ләкин бу очракта дини тәрбия шундук онытыла, кеше, кем булуына карамастан, сүгенүгә керешә. Күрәсең, тагы да борынгырак булып, кешенең канына ныграк сеңгән бүтән тәрбия бар. Борынгы халыклар арасында кешенең җенси әгъзасына табынучылар булган, төрле символларны муеннарына тагып йөргәннәр дигәнрәк мәгълүмат бар. Бу хакта Ибн Фадлан да искә алып уза. Кайчагында мин моңа ышанып куям. Алай гына да түгел, бөтен кешелекнең башлангыч чоры әнә шундый дин белән бәйледер дим. Һәм бу ике-өч кенә түгел, ә берничә меңьеллык буена дәвам иткәндер, әнә шул дин белән бәйле төшенчәләр кешенең генына (канына) сеңеп калгандыр кебек. Вәт. Кеше абынып егылгач яки тырмага баскач... Һәрбер көтелмәгән хәвефле хәлдә борынгыдан калган шул геннар уяна да үз диннәрендәге Алланы искә төшерәдер... дога укырга керешәдер... Ә безгә, тарихны белмәгән кешеләргә, бу сүгенү сыман ишетеләдер. Нибары шул гына. Марат КӘБИРОВ --- | 23.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-24 11:09 Айгөл Бариеваның туган көнендә яңа клибы дөнья күрде! (ВИДЕО)
    23.08.2016 Шоу-бизнес 22 августта Айгөл Бариеваның туган көне булып узды. Җырчыны иртүк торуга берсеннән-берсе күңелле сюрпризлар көткән. Тормыш иптәше белән балалары бүлмәләрне шарлап белән бизәп, Айгөлне зур чәчәк бәйләме һәм бүләк белән сөендергән. Махсус Айгөл өчен туган көн торты да әзерләгәннәр. – Быел туган көнемне үткәрергә исәп юк иде. Ләкин көтмәгәндә җырчы Фәридә һәм башка якын дусларым килеп керде. Үзләре теләк белдереп килгәч, мин рәхәтләнеп күңел тулып каршы алдым, – дип сөйләде Intertat.ru хәбәрчесенә Айгөл Бариева. Моннан тыш, Айгөлнең туган көненә тагын бер көтелмәгән бүләк булган – "Яши, яши..." җырына төшерелгән клибы табадан төшкән. Клипның режиссеры – Замирә Рәҗәпова, операторы – Илдар Әхмәтов. Сюжеты бик кызыклы. Айгөл күптәнге хыялларын тормышка ашыра: дельфиннар белән йөзә, сыер сава, атта һәм велосипедта йөрергә өйрәнә. Эльвира ШАКИРОВА --- | 23.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-24 11:09 Татарстанда 15 яшьлек кызны мылтыктан атып яралаганнар
    23.08.2016 Хәвеф-хәтәр Татарстанга Башкортстаннан килгән 59 яшьлек аучы 15 яшьлек кызны мылтыктан атып яралаган. Бу хакта Россия Тикшерү комитетының Татарстан буенча Тикшерү идарәсе җитәкчесе өлкән ярдәмчесе Андрей Шептицкий хәбәр итә. Фаҗига Ютазы районында булган. Кызның беләге яраланган. Аңа беренче ярдәм күрсәтелгән. Хәзер кыз хастаханәдә. Хәзерге вакытта тикшерүчеләр фаҗиганең сәбәпләрен ачыклый. Тулырак: В Татарстане башкирский охотник ранил девочку, приняв ее за дикое животное --- --- | 23.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-24 11:09 Чаллыда ир-ат үзе ут төрткән фатирда һәлак булган (ФОТО)
    24.08.2016 Фаҗига Автомобиль төзелеше бульварында 12 йортта икенче катта янгын чыгу турында хәбәр килгән, дип белдерә Россия Гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Татарстан буенча Баш идарәсе матбугат хезмәте. Янгын сүндерүчеләрне фатирның 56 яшьлек хуҗабикәсе каршы алган, анда 31 яшьлек улы калуын әйткән. Хатын-кыз сүзләренчә, янгын чыкканчы малае "Хәзер мин сезгә күрсәтәм әле!" дип, йокы бүлмәсенә кереп бикләнгән, берничә минуттан төтен исе чыккан. Хатын-кыз урамга йөгереп чыккан, күршеләр янгын сүндерүчеләргә хәбәр иткән. Коткаручылар килгәндә кара төтен чыккан, хуҗабикәнең  улының мәетен подъезд мәйданчыгыннан табып алганнар. Башлангыч мәгълүматларга караганда, хуҗаның малае парфюмерия сыеклыгы сипкән һәм фатирына ут төрткән. Светлана БЕЛОВА, Гөлүзә ВАСИЛОВА --- | 23.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-24 11:09 Казан дары заводында янгын чыккан (ФОТО)
    24.08.2016 Хәвеф-хәтәр Бүген төнлә Казан дары заводында гадәттән тыш хәл булган. Бер катлы кирпеч бинада янгын чыккан. Коткаручылар әйтүенчә, алар килгәндә тәрәзә уемнарына ут капкан була. 100 квадрат метр мәйданга таралган янгын кичекмәстән сүндерелә. Зыян күрүчеләр юк. Тикшерү эше дәвам итә. Тулырак: Пожар случился сегодня ночью на пороховом заводе в Казани (ФОТО)       --- --- | 24.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-24 11:09 5 кеше гомере өзелгән һәлакәтнең ВИДЕОсы гаепнең кемдә икәнлеген ачыкларга ярдәм иткән
    24.08.2016 Фаҗига М7 трассасында Scania авыр йөк машинасы белән Volvo машинасы бәрелешкән иде. Һәлакәт 5 кешенең гомерен өзде. 19 яшьлек Volvo җиңел автомобиле йөртүчесе руль артында йоклап киткән, дип фаразлана. --- --- | 23.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-24 11:09 Зөфәр Билалов, Ленар Сәйфиев, Рөстәм Закиров армиядәге "ватник-сырма"ларны калдыру яклы (ФОТО)
    24.08.2016 Шоу-бизнес Армиядә “ватниклар” бетәчәк – Саклану министрлыгы сырма-телогрейкалардан баш тарта һәм бу запасларны аукционда сатачак. “Татар-информ” мәгълүмат агенлыгы хәбәрчесе татар эстрадасының популяр һәм хәрби хезмәттә булган артистларыннан бу уңайдан фикерләрен белеште. Яшь җырчы Ленар Сәйфиев армия сафларында 1 ел булган. Ул 2008-2009 елларда хезмәт иткән. “Мин хезмәт иткән елларда кышлар бик салкын килде. Казармада хәтта икешәр юрган ябынып ята идек. Армия шуның өчен дә армия инде ул, бер әйбер дә җиңел генә бирелми. Минем уйлавымча, армиядә җылы кием кирәк. Вакытның күп өлешен кайчагында урамда үткәрәсең. Атарга йөргәндә безгә мамыктан сырылган киемнәр бирәләр иде, алар бик авыр инде. Әмма әйтүемчә, шуның өчен дә армия инде ул, җиңел генә булмый. Элек шинельләр тагын да авыррак булган. Әмма җылылыкны әйбәт саклый, элеккеге формалар җылырак алар. Хәзер яңа технологияләр белән тексәләр, күпкә әйбәтрәк булыр иде”, - дигән фикердә җырчы. Ленар Сәйфиев хезмәт иткәндә, солдатлар кирза итекләрдән йөргән. “Соңрак хезмәт итүчеләргә берцалар бирелде. Ул җиңел инде, билгеле. Кирза исә көнозын үзе үк дымны сеңдерә. Аяк чолгауларына (портянка) алмаш уйлап тапсалар, бик әйбәт булыр иде, билгеле. Аны дөрес чолгамасаң, ул аяк киеме эчендә төерләнә, йөргәндә авыр. Тик моның да бер хикмәте бар. Чолгауны дөрес итеп чолгый белергә кирәк. Чолгый белмәгән солдат — әйбәт солдат түгел инде ул". Татарстанның атказанган артисты Рөстәм Закиров фикеренчә, сырган чалбар белән сырмадан тулысынча баш тарту бик үк дөрес түгел. “Безнең Россия зур, нинди хезмәттә булуың да мөһим. Елның кайсы вакытында файдаланудан да тора. Минемчә, запас булып бераз булса да сакланырга тиеш, дөнья хәлен белеп булмый. Бездә киссәләр — төптән үк кисәләр, бөтенләй 100 процент бетерергә кирәкмидер, дип саныйм. Нинди көчләрдә хезмәт итүчеләр санына карап, сырган киемнәрнең күләмен билгеләргә мөмкин.Мин үзем Германиядә хезмәт иттем, анда бушлатлар киеп йөрдек, йөрүен. Бик салкын җирләрдә хезмәт итәргә туры килмәде. Җирлегенә, климатына карап эшләргә кирәк бу эшне”, - диде Рөстәм әфәнде. Татарстанның атказанган һәм халык артисты Зөфәр Билалов юл-комендант гаскәрләрендә хезмәт иткән. “Безгә ул сырган киемнәрнең кирәге булдымы икән, хәзер хәтерләмим дә. Әмма минемчә бу ихтыяҗ климат зонасына карап билгеләнәдер. Армиядә тулысынча монардан баш тарту, миңа калса, дөрес түгел. Чөнки Себер якларында, төньякта солдатлар хезмәт итә. Салкын якларда хезмәт итүчеләргә бу бик кирәк һәм аны бетерү дөрес әйбер түгел, дип саныйм. Чөнки бу сәламәтлек өчен мөһим. Авыру солдат хезмәт итә алмый. Мисал өчен, инженер-төзелеш гаскәрләре өчен алыштыргысыз кием бу”, - диде Зөфәр әфәнде. Хәрби хезмәттә ул 1984-1986 нчы елларда булган. Татарстанның атказанган артисты Рәсим Низамов хәрби хезмәттә булмаган. Шуңадырмы, аның фикере армиядә булган хезмәттәшләреннән бераз аерыла. “Әгәр дә яңа форма уңайлырак икән, бәлки аны алыштыру кирәктер дә. Хәзер армиягә караш икенче төрле. Шуңа да яңа форма кертүдә, искесенә караганда, күпкә яхшырактыр, дип саныйм. Сырган чалбар белән телогрейкаларны башка киемгә алыштыралар икән, бу тикмәгә генә түгелдер. Хәзер бит технологияләр заманы. Җиңелрәк, уңайлырак кием тәкъдим итәләрдер”, - диде ул.  Лилия ЛОКМАНОВА --- | 24.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-24 11:09 Эсселек беренче нәтиҗәләрен күрсәтә башлады
    24.08.2016 Экология Русиядә эсселек дәвам итә. Соңгы атналарда синоптиклар һәр дүшәмбе саен: “Киләсе атнадан суыта башлый, яңгырлар китә”, – дип ышандырсалар да, ул “киләсе атна” һаман да килеп җитә алмый. Шулай итеп, бу атнада да Русиянең кайбер төбәкләрендә 40 градуска кадәр эсселек хакимлек итә. Мәсәлән, Чиләбе, Свердловск өлкәләрендә, Курган, Оренбург төбәкләрендә 38-39 градус җылы тора. Башкортстанның далалы төбәкләрендә һәм Татарстанның көнчыгыш районнарында эсселек 38 градуска кадәр җитәчәк, ди һава торышы белгечләре. Шул ук вакытта Татарстанда урыны-урыны белән яңгыр явуы да ихтимал икән. Моннан тыш, атнага бер диярлек МЧСтан смс-кисәтүләр килгәләп тора. Йә җил-давыл, йә яшенле яңгыр, яки боз яварга мөмкин дип кисәтәләр. Бик кызу булса да, Татарстанның кайбер районнарында яңгыр яугалап тора. Бу яктан бигрәк тә Яшел Үзән районы “бәхетле” – атнага бер булса да яңгыр явып китә. Шуңа күрә агач-куаклар, үләннәр хәзергә яшеллеген җуймаган ди. Мөслим якларында да яңгыр ярыйсы гына яугалаган диделәр. Әтнәнең кайбер авылларында соңгы яңгыр 24 июльдә яуган. “Шуннан бирле тамчы да тамганы юк, бөтен нәрсә корый, яфраклар саргая, җир кибә”, – диделәр ул якларга кайтып йөрүчеләр. Апаста шулай ук корылык. “Бәрәңге сабакларының 70 проценты корыган. Бәрәңгене казый башласаң, җирдән яртылаш пешкән бәрәңге чыга”, – дип сөйләде Апас кызы. Быел күп кешедә кишер дә бик начар икән. Көннәрнең кызу торуы нәтиҗәсендә табигатьтә кайбер сәерлекләр дә күзәтелә икән. Әйтик, Казан тирәсендә галәмәт зур яшел чикерткәләр пәйда булган, тараканга охшаган зур бөҗәкләр күренгәли башлаган, зур энә караклары активлашкан. Ә менә черкиләр быел бик аз. Монысы да эсселек галәмәтедер инде, мөгаен. Кайберәүләр кызу көннәрнең файдалы якларын да таба. Әйтик, Түбән Камадагы танышларыбызның грушасы көньяк төбәкләрдәге шикелле үк сусыл, зур, татлы булып өлгергән. Бик күпләрнең карбызлары җитешкән, вак булса да гаҗәеп татлы ди. Ә кайбер кешеләрнең быелгы җәйдә икенче тапкыр утыртылган кыярлары үсеп килә, икенче берәүләр дүртенче кат редиска уңышы җыярга әзерләнә. Бакчада кура җиләкләре яңабаштан чәчәк атып маташалар, җимешләнгәннәр, кайбер кешеләрнең викторияләре чәчәк аткан ди. Хәер, без боларны сәерлек дип кабул итсәк тә, соңгы елларның август-сентябрь айларында агач-куаклар шактый еш саташкалый икән. Әйтик, 2010 елның август уртасында Казанда, 2013 елның август ахырында Урыссуда, 2014 елның көзендә Балтачта алмагачлар чәчәк аткан булган. Шулай булгач, тиздән безнең дә җылы яклардагы кебек бер җәй эчендә икешәр уңыш җыя башлавыбыз бик мөмкин. Эссегә түзеп булса, билгеле. P.S. Синоптиклар бу көннәрдә Татарстанда һава торышы бозылачак дип кисәтә. Урыны белән яшенле яңгыр, кайбер районнарда боз явачак, көчле җил (секундына 17-22 метр тизлектә) чыгачак. --- --- | 24.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-24 11:09 Виктор Герасименко: “Минем татар көенең “үтә күренмәлелеген” күрсәтәсем килде”
    24.08.2016 Мәдәният Россиянең танылган сценографы, Россиянең атказанган рәссамы Виктор Герасименко Муса Җәлил исемендәге Татар дәүләт опера һәм балет академия театрында “Үзгәреш җиле» татар җыры фестиваленә декорацияләр ясау, сәхнә бизәү эшләрен октябрьдә төгәлли. Шоуны куючы рәссам ел дәвамында фестиваль өчен эскизлар әзерләү белән мәшгуль булды. Читтән торып идарә ителә торган конструкция-трансформер «Үзгәреш җиле» фестивале декорацияләре нигезен тәшкил итә, ул Казан сәхнәсендә июньдә сынап каралды. РФ Театр әһелләре һәм Мәскәү рәссамнар берлекләрендә әгъза булып торган Халыкара мәгълүмат академиясе академигы Виктор Герасименко сәнгатьнең төрле жанрларында эшли: театр һәм концерт сценографиясе, станокта башкарылган рәсем, графика. Герасименко Россиянең төрле шәһәрләрендә (Мәскәү, Пермь, Казан, Екатеринбург, Уфа, Сарытау, Ижау, Рязань, Грозный, Ярославль, Кострома һ.б.) 150дән артык опера, балет, драматик спектакльләр куйган кеше. М.Җәлил исемендәге Татар дәүләт опера һәм балет театры белән 1986 елдан бирле хезмәттәшлек итә. “Моннан 5 ел элек Казанга килеп, «Аида» спектаклен Юрий Исакович Александров белән берлектә куйдым. Шушы вакыттан бирле мин театр белән хезмәттәшлегемне дәвам иттерәм, һәм шундый команда белән эшләвемә чиксез шатмын. Шул вакыттан бирле берничә спектакль куйдым: «Севильский цирюльник», «Трубадур», «Дон Кихот» һәм башкалар. Хәзер исә «Пиковая дама»ны Шаляпин фестиваленә эшлибез, аннары милли опера әзерлибез. Мин хәзер үк тә 2018 нче елга чакырулы”, — дип сөйләде сценограф фестиваль концертлары репетицияләре арасындагы тәнәфестә. “Мин шактый күп проект эшлим, ләкин бу проектка мин үзем татар булган кебек мөнәсәбәттә, аңлыйсызмы, — дип билгеләп үтте Виктор Герасименко. — Тумышым белән үзем Рязаньнан, минем дә тамырларым буйлап, мөгаен, татар каны ага торгандыр”. Мәскәүнең Е.В.Колобов исемендәге Яңа опера театры баш рәссамы, “Үзгәреш җиле” проектында зур канәгатьлек белән эшлим, дип таный. Музыка, хәтта этнографик музыка 2016 елда бөтенләй башка яңгырашлы булырга тиеш дип саный рәссам. - Без элеккеге чордагы энтографик костюмнар эшләү, яңадан кайтару белән шөгыльләнә алмыйбыз, билгеле, без заманча кеше карашыннан торып ул костюмнарны эшлибез. Шуннан башка ул әсәрләрнең киләчәге юк. Без аларны гел камилләштереп торырга, заман белән бергә атларга һәм аны бүген ничек тоемласак, шулай кабул итәргә тиешбез. Ә бүген хис-тойгылар һәм тоемлаулар 100-200 ел элеккеге кебек түгел. “Үзгәреш җиле” фестивале костюмнарын бәяләп, Виктор Герасименко аларның кайберләре буенча эшләргә кирәк, диде. Декорацияләрдә “туры” этник татар элементлары юк: “Ләкин барыбер лалә, гөмбәз, барыбер рухка туры килә торган ниндидер конструкция. Менә шушы татар көйләренә хас үтә күренмәлелек, ниндидер илһамлык — болар булырга тиеш, аңлыйсызмы”, — ди ул. “Үзгәреш җиле” татар җыры фестивален куючы рәссам фикеренчә, декорацияләрдә ниндидер җиңеллек, бәллүрлек, татар җырына хас илһамлык булырга тиеш. Эшкә керешкәнче, Мәскәү рәсамы татар символикасын ныклап өйрәнгән һәм чәчәк образына тукталырга булган. “Без бүген яңа талантлар ачабыз, япь-яшьләрне чыгарабыз. Чәчәк бөресе кебек итәсе килде. Чәчәк бөредән ачылып, яңа талантны дөньяга чыгара”, — дип сөйләде әңгәмәдәш. Рәссам-куючы сүзләренчә, декорацияләрдә яктылык эффектлары күп була, конструкция борыла, ачыла, оркестр музыкасына хәрәкәт итә торган итеп эшләнә. Анда нинди дә булса төскә өстенлек бирелми. Рәссам декорацияләрне һәр җырга алыштырырга, яраклаштырырга булган. Ә җырлар ул концертларда 50ләп булачак. Искәртеп үтәбез: “Үзгәреш җиле” татар җыры фестивале концертлары 5 һәм 6 ноябрьдә М.Җәлил исемендәге Тататр дәүләт опера һәм балет академия театры сәхнәсендә куела. Билетлар 6 сентябрьдә сатуга чыгарыла. Чыганак: Татар-информ --- --- | 23.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-24 11:09 Чәчкә әни булган!
    24.08.2016 Шоу-бизнес Кичә 21:35тә җырчы Чәчкә тәүге тапкыр әни булган. Ул 3560 граммлы, 55 сантиметр озынлыктагы кыз бала тапкан. Чәчкә бәби белән мәш килү сәбәпле, бу хәбәрне яшь әти, Чәчкәнең тормыш иптәше Ирек Гибадуллин җиткерде. Исем мәсьәләсенә килгәндә, әлегә сер булып кала. Моңа кадәр язган идек: Чәчкә җитешкәнче каенанасы бәби тапкан! --- --- | 24.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-24 11:09 Әлмәт укытучысы 15 яшьлек укучы белән җенси мөнәсәбәттә булуда шикләнелә
    24.08.2016 Криминал Россия Тикшерү комитетының Татарстан буенча идарәсе тикшерү алды эше башлап җибәргән. Эш кузгатырга кайбер мәгълүмат чараларында бастырылган хәбәр сәбәпче булган. Андый язмаларда Әлмәттәге бер мәктәптә рус теле һәм әдәбиятыннан белем бирүче 24 яшьлек хатын-кызның 15 яшьлек укучы кыз белән җенси мөнәсәбәттә булуы хакында әйтелә. Хәзер җаваплы затлар тарафыннан тикшерү эше алып барыла. Укытучы һәм укучы арасындагы җенси мөнәсәбәт факты расланса, җинаять эше кузгату мәсьәләсе күтәреләчәк. Тулырак: В Татарстане проверяют сообщение о половой связи учительницы и 15-летней школьницы --- --- | 24.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-24 11:09 Италиядә зур фаҗига (ВИДЕО)
    24.08.2016 Фаҗига Италиядә җир тетрәгән. Аның көче магнитуда шкаласы буенча 6,4кә җиткән. Җир тетрәүнең тәэсире җир тетрәү үзәгеннән бик еракта булган Римда да сизелгән. Иң зур зыян Аматриче шәһәрендә булган, диелә. Соңгы мәгълүмат буенча, 40 кешенең үле хакында хәбәр ителә. Йөзләгәне хәбәрсез югалган. Тулырак: Землетрясение в Италии: десятки погибших, сотни раненых и пропавших без вести --- --- | 24.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-24 11:09 Пенсионерларга өстәмә 5 мең сум акча түләнәчәк
    24.08.2016 Җәмгыять РФ Премьеры Дмитрий Медведев пенсияләрне чираттагы индексацияләүне бер тапкыр бирелә торган түләү белән башкару карарын кабул итте, дип хәбәр итә INTERFAX. Түләүнең күләме 5 мең сум булачак. “Индексациягә кадәр акчалата түләүне дөрес дип саныйм. Аның күләме биш мең сум һәм ул 2017 елның гыйнварында түләнәчәк”, - диде Медведев Горкада үткән киңәшмә нәтиҗәләре буенча. Ул әлеге карар өстәмә 200 млрд сум акча таләп итә, дип белдерде. “Акчалар бик кирәкле. Финанс министрлыгыннан әлеге түләүләр өчен кирәкле сумманы һәм, шул исәптән, агымдагы ел эш йомгаклары буенча да акча табуны сорыйм”, - дип билгеләп үтте хөкүмәт башлыгы. Медведев тиешле закон проектын һәм бюджетны әзерләгәндә әлеге чыгымнарны истә тотарга кирәк, диде. “Агымдагы ел нәтиҗәләре буенча 2017 елда пенсияләрне индексацияләүгә килсәк, бу хакта карар инде булды. Февраль индексациясе гадәти формада 2016 ел өчен тупланган инфляция йомгаклары буенча, ягъни тулы күләмдә булачак”, - диде Медведев. Ул моңа 270 млрд сум акча кирәк булачагын әйтте. Хөкүмәт башлыгы “Финанс министрлыгында киләсе ел бюджетын әзерләгәндә 2016 ел йомгаклары буенча индексация үткәрүгә шулай ук акчалар каралырга тиеш”,- дип белдерде. “Акчалар салынган булырга тиеш”, - дип йомгаклады сүзен Премьер. Надия ШӘЙХЕТДИНОВА --- | 24.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-23 02:15 Табиблар операция вакытында кеше эчендә марля онытып калдырганнар
    21.08.2016 Медицина Россия Федерациясе Тикшерү комитетының Еврей автономияле өлкәсе буенча тикшерү органнары тарафыннан Россия Җинаять кодексының 109 маддәсе 2 бүлеге (профессиональ вазифаларын тиешенчә башкармау сәбәпле, саксызлык аркасында үлемгә китерү) билгеләре буенча җинаять эше кузгатылды. Агымдагы елның 5 августында Биробиджан шәһәрендә ир-ат мәете табылган, тикшерү вакытында аның корсак куышлыгында марля салфеткасы табылган, ул үлекле перитонит һәм интоксикациягә китергән. Хәзер фаҗига килеп чыгу нечкәлекләре һәм бу җинаятьне кылуда катнашкан затларны ачыклау буенча ашыгыч тикшерү гамәлләре башкарыла, экспертизалар билгеләнгән. Җинаять эшен тикшерү дәвам итә. Гөлүзә ВАСИЛОВА --- | 19.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-23 02:15 Татарстан авиакомпаниясе бортпроводникларга милли элементлы баш киеме тектерергә уйлый
    21.08.2016 Милләт Татарстанның “ЮВТ Аэро” авиакомпаниясе очкычларының салонына татар милли элементларны кертергә ниятли. Бу хакта “ЮВТ Аэро” АҖ генераль директоры Петр Трубаев хәбәр итте. “Андый идея бар. Безгә бу мәсьәлә буенча фирмалар мөрәҗәгать иткән иде. Алар белән шушы мәсьәләләр турында сөйләшәбез.  Хатын-кыз бортпроводниклар өчен милли элементлар сурәтләнгән баш киеме мәсьәләсе турында сүз алып барабыз. Сентябрь-октябрьдә шуның белән шөгыльләнергә тырышачакбыз. Раслагач, тегәргә заказ бирергә кирәк булачак. Пилотлардан тыш, борт хезмәткәрләренә кышка кием әзерлибез, бәлки шунда ниндидер кызык элементлар кертеп җибәрербез”, — дип белдерде Петр Трубаев. Ул барлык юнәлешләр буенча да игъланнарның рус, татар, инглиз телләрендә әйтелүен әйтте. Чыганак: Татар-информ --- --- | 18.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-23 02:15 Рамилә Батыровага сөйгән егете тәкъдим ясаган (ФОТО)
    22.08.2016 Шоу-бизнес Эстраданың игезәк йолдызлары Рамилә һәм Рәзилә Батыроваларның берсенә йөргән егете үзенчәлекле итеп кияүгә чыгу тәкъдиме ясаган. Рамилә әйтүенчә, җырчы өчен бу көтелмәгән зур сюрприз булган! - Ул көнне туган ягым Мамадыш районында туй алып бардым. Гомер булмаганны, егетем анда мине үзе алып барды һәм көтеп утырды. Ә соңыннан туй тәмамланганда, ак күлмәк киеп, чәчәкләр тотып, сөйләнә-сөйләнә каршыма килеп тезләнде. Йөзек сузып, кияүгә чыгарга тәкъдим ясагач, шаккатым! Үзен сәер тотуын алдан ук тойдым. Үзе исә кияү белән кәләштән моның өчен рөхсәт сораган, игезәк сыңарым белән бер атна алдан йөзек сайлаган. Тәкъдим ясаганда әйтеләсе сүзләрен кич буе телефоннан ятлап утырган, әле алай да каушаудан ярты сүзе онытылган. Шулай да мин аның мондый батырлык эшләвенә сокландым. Никадәр кеше алдына чыгып сүз тоту без - сәнгать кешеләренә генә җиңел ул, – дип сөйләде Intertat.ru хәбәрчесенә Рамилә Батырова. Ә нәтиҗәсе шул: 26 августта, җомга көнне Рамилә Батырованың никахы булачак! Кияү – Илнур исемле, тумышы белән Балык Бистәсеннән.  Казан дәүләт энергетика университетын тәмамлап, армиядә хезмәт итеп кайткан. Туйны исә көз көне үткәрергә уйлыйлар. "Игезәгем Рәзиләнең дә йөргән егете бар. Әмма бер елны ике никах үткәрергә ярамый, диләр. Шуңа күрә туйлары киләсе елга булыр дип көтелә, Алла теләсә", – диде Рамилә. Эльвира ШАКИРОВА --- | 19.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-23 02:15 И, язмыш язмыш...
    21.08.2016 Хатлар Беркөнне кичен, командировкадан кайтып, телевизор янына ял итәргә утырдым. Яңа Гасыр - “Планета” каналында Татарстанның танылган җырчысы Салават Фәтхетдинов: “Беркайчан да онытмагыз, Алда сират күпере Әнкәйләр кичерер ул, Тик Ходай кичерерме?!”, - дип җырлый иде. Менә шушы җыр юллары күңелемне телеп, йөрәк әрнеткеч сүзләр  кәгазь битенә “тама” башладылар. “Күп яшәгәннән түгел, күп йөргәннән сора”, - ди татар халык мәкале. Нәкъ шул көнне бер авылда Сания исемле бер ханым  мине чакырып алды да сөйли башлады: - Нихәл итәргә инде, үземә-үзем урын таба алмыйм. Без гаиләдә энем Марат белән икәү генә үстек. Әткәй рәхәте күрмәдек, ул яшьли әнкәйне - тол, безне ятим калдырып үлеп китте. Без үскәндә тормыш та бик авыр иде бит. Бик иртә кул арасына керергә туры килде. Әниебез колхоз эшеннән бушамады. Әти канаты булмаган кызны, ягъни мине,  кияүгә алырдай кеше табылмады. Әнкәй ризалыгы белән шәһәргә китеп бардым. Энем Марат бу вакытта яшүсмер егет иде әле. Төзелештә эшләгән вакытта Рәхим исемле егеткә  тормышка чыктым. Тик ул, бичара, гомерле булмады, эш урынында авариягә юлыгып, үлеп китте. Аннан соң тагын бәхетемне сынап, кияүгә чыгып карадым, ләкин эчкече иргә эләктем. Түзеп тора алмадым, аерылдым. Балам да булмады. Ял вакытларымда авылга кайтып, әниемә булыша идем. Энем Марат бу вакытта өйләнеп, башка чыгып, үз гаиләсе белән яши башлаган иде инде. Әнием, ялгыз яшәүләре читен булса да, түзде, ялга чыгуымны өзелеп көтте. Хәзер менә авылда яшим. Кызганычка, газиз әнкәем генә дөньяда юк. Ләкин ул берникадәр вакыт минем рәхәтемдә яши алды әле. Ә бит күп аналар балаларын кө¬теп ала алмыйча үлеп китте. Шундый сорау килеп туа: ник үзләрен тудырып үстергән газиз аналарына карата кайберәүләр игътибарсыз булалар икән соң? Мин дә энем Маратка бик үпкәлим. Чөнки мин авылга кайтканда әниемнең ашарга бер сынык ипие булмаган чаклар да бар иде. Энем аның пенсиясен үз кесәсенә салып барган икән. Ул миңа бу турыда әйтмәде, авылдашларым гына сөйләде. Күршем Фәгыйлә әбигә рәхмәт инде, ул пенсиясе күп булмаса да, ипиен әнием белән бүлешкән. Әнкәйне җирләгәндә, энем Марат бер тиен акча чыгарырга теләмәде. Бөтен чыгымнарны үзем күтәрдем. Әнкәйне талап, аның пенсия акчасын алып барган Маратны мин кичерә алмыйм. Нәкъ шундыйларның ата-аналары картлар пансионатында тилмерәләр бит. Ә кайбер ир-егетләр (әгәр дә аларны шулай дип атарга мөмкин булса) беркайда да эшләми, әниләренең пенсиясенә көн күреп, кышын телевизор каршында ауныйлар, ә җәен елга буенда балык тоталар. Ничек җир аларны үз өстендә йөртә икән? Нигә алар аналар рәнҗеше төшәр, дип уйламыйлар?! - дигән әрнүле сүзләр белән тәмамлады сүзен Сания ханым. Әйе, Сания ханым әйткән соңгы сүзләрнең ачы хакыйкате белән килешми мөмкин түгел. Менә икенче хәл. Бер авылда игътибарымны  еш кына кибет ишеге төбендә кулын сузып, акча теләнеп утыручы ир кеше җәлеп итә иде. Берничә  еллар шулай яшәде ул һәм кинәт юкка чыкты. Мин шунда яшәүче танышымнан аның турында сораган идем. Ул: “Акылга утырды. Эчүен ташлады, өен төзеп бетереп, әти-әнисенә калдырды да, шәһәргә китеп барды”, - дип җавап бирде. Эшем бетеп,  кайтыр юлыма чыкканда, шушы кибеткә кереп чыгарга уйладым. Ни гаҗәп, кибет янына текә генә чит ил машинасы килеп туктады. Аннан матур киенгән  теге ир кеше һәм  сабый бала җитәкләгән мөлаем йөзле хатын-кыз төштеләр. Исем китеп карап торганда, ул кеше минем белән елмаеп исәнләште. Ә мин аның өчен ихлас күңелдән шатландым. Димәк, ул кешелек дәрәҗәсен югалтмаган, вакытында аң-зиһене ачылып, үзен кулга ала алган! Авылларда күмәк хуҗалыкларның таркалуы, кайберәүләрне упкынга ташлаган булса, хәзерге яңа системаны аңлап алып, аның белән килешеп, яңача яшәргә кирәклегенә инанып, туры юлга керүчеләрне дә очрата башладык. Бу да әһәмияткә ия, минемчә! Сания ханым әйтүенә караганда, кызганычка, ялгыз әниләрен картлар йортларына илтеп, үзләренә нинди картлык килүе турында бихәбәр булып, тыныч кына яшәп ятучы кешеләр дә бар. Андагы тормыш бөтенләй начар да түгел кебек. Вакытында ашаталар, беренче ярдәм күрсәтергә ашкынып торучы табиб та һәрвакыт яннарында. Ләкин монда барысы да уртак, хастаханәдәге кебек. Бер бүлмәдә төрле язмыш кичерүче - ике, дүрт яки алты кеше яши. Хәләл көчләре белән азапланып салган өйләрендә, яки маңгай тирен түгеп, гомер буе чират торып, эшләп алган фатирларында урын калмаган кешеләрнең  биредәге  “йорт хуҗалыгында”, тулы хокукларында нибарысы бер карават, бер тумба-өстәл. Уртак кием шкафы, телевизор.  Мин бу тормышны үз күзләрем белән күргәнгә күрә язам. Анда барып кергәч, яныма өлкәннәр килеп бастылар һәм: “Кызым, син әтиең яки әниең янына килдеңме?” - дип сорадылар.  Дөрес, алар берсе дә үз балалары турында начар сүз әйтмәделәр.  Кайсы киявеннән, кайсы килененнән зарланды. Ә менә өйләре ярап куйган ул кияү-киленнәргә. Әле үзләре картлар йортына илтеп бәргән ата-аналары янына килеп, акча сорап йөрүчеләре дә бар икән. Бичараларның гаебе нидә? Барыбыз да сабыйларыбызны яратып, тәмле ашатып, матур киендереп, чирләп киткән чакларында төн буе керфек какмый өзгәләнеп чыгып, авырсынмыйча тәрбияләп үстердек. Ләкин дөнья тигез түгел икән. Беркем дә ялгыз картлыктан хали түгел.  Аллаһы Тәгалә алдагы көннәребездә исәнлегебезне, балаларыбыз тәүфыйгын алмый, бер-беребезне хөрмәт итеп яшәргә язсын иде. Ә Марат кебек кешеләргә: “Сак булыгыз, кылган  гамәлләрегез бумеранг кебек үзегезгә әйләнеп кайтмагае”, - дип әйтер идем. Нурсинә ХӘКИМОВА, Денис авылы, Шенталы районы --- | 20.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-23 02:15 ТНВ корпоративыннан ФОТОрепортаж
    21.08.2016 Матбугат ТНВ каналына 14 яшь тулды. Туган көн уңаеннан август аенда табигатькә чыгып корпоратив оештыру - телеканалның күптәнге традициясе. Быел бәйрәм диңгез тематикасына багышланган иде.                                     vk.com һәм instagram.com фотолары --- --- | 21.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-23 02:15 Гүзәл Уразова сасыган йомырка, эт ризыгы, исле оекбаш тәмнәрен татып карый (ВИДЕО)
    22.08.2016 Шоу-бизнес Әлеге мәгънәсез уен чит илләрдән кереп бара. Бер капта берничә кәнфит. Һәр кайсының үз тәме. Шуларны кеше ашый да нинди тәм икәнен аңларга тиеш. Араларында тәмлеләре дә, косасын китерерлекләре дә бар. "Бу экстремаль уенны без дә уйнап карарга булдык", - диде Илдар Хәкимов "Матбугат.ру" хәбәрчесенә. Видео карыйбыз:    --- --- | 22.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-23 02:15 "Татарстан яшьләре"ндә 20 ел хезмәт иткән Чулпан Фәттахова эшеннән китә
    22.08.2016 Матбугат Күпләргә таныш журналист, атаклы язучы Нурихан Фәттахның кызы Чулпан Фәттахова "Татарстан яшьләре"ннән китте. Бүгеннән ул азат. Аның әлеге редакциядә эшләвенә быел җәй башында 20 ел тулган. "Матбугат.ру" хәбәрчесе Чулпанның кая китүен белеште. 20 ел дәверендә "Татарстан яшьләре"нә кемнәр генә килмәде дә, кемнәр генә китмәде. Газетаның суперпопуляр булган вакыты да, ярты ел саен тираж югалтуы да булды.  Чулпаннан хис-кичерешләрен белештек.  "20 ел бер эш урыны өчен бик озак дип уйладым. - диде ул, - Эшнең кызыгы, рәхәте югала башлады. Шуна киттем". Алга таба исәбе - өйдә генә утырып эшләү, теге яки бу редакциягә эшкә урнашырга уйламый. Фрилансер дияр идең, әмма Фәттахова бу сүзне яратып бетерми икән, "өйдән эшләүче" дигәнне хуп күрә. Китү үпкәле-ачулы булмаганмы? Күпләрне, мөгаен, шул сорау кызыксындырадыр. Бу турыда Чулпан менә нәрсә әйтте: "ТЯга рәхмәтлемен. Төрле чаклары булды, бик яхшы яшәгән вакытлар булды, редакция фатирлы итте, язу эшенә өйрәтте, тәҗрибә тупларга мөмкинлек бирде. Үпкәләп, ачуланышып китмәдем, миңа да үпкәләп калучы булмагандыр дип уйлыйм". Килүләр-китүләр хәерле булсын! --- --- | 22.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-23 02:15 47 яшьлек гөмбәчене урманда аю ботарлап үтергән
    22.08.2016 Фаҗига Магадан өлкәсендә полиция хезмәткәрләре аю һөҗүме нәтиҗәсендә гөмбәче ир-атның үлем фактын тикшерә, дип хәбәр итә "Интерфакс". Эчке эшләр министрлыгының төбәк идарәсе матбугат хезмәте белдергәнчә, фаҗига якшәмбе Ольск шәһәр округында урманда булган.   "Россия Эчке эшләр министрлыгының Магадан өлкәсе буенча идарәнең кизү частенә торак пунктларның берсеннән ерак түгел урман массивында аю 47 яшьлек гөмбәче ир-атка һөҗүм итүе турында хәбәр ителгән. Нәтиҗәдә ир-ат үлгән", - дип сөйләгәннәр полициядә.   Полиция хезмәткәрләре фаҗига детальләрен ачыклый.   Гөлүзә ВАСИЛОВА --- | 22.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-23 02:15 Гүзәл Сәгыйтованың кемгә кияүгә чыгуы турында серне “Матбугат.ру” ача
    22.08.2016 Матбугат ТНВда “Мәдәният дөньясында” тапшыруын алып баручы Гүзәл Сәгыйтова кияүгә чыкты. Бу турыда имеш-мимешләр социаль челтәрләрдә утыручыларга инде ике көн тынгы бирми. Барысы да кияүне күрәсе, аның турында күбрәк беләсе килә. Эш шунда ки, яшь гаилә үзләренең никахына интернетта артык игътибар булуны теләмәде. Әмма кияү егет – “Матбугат.ру” җитәкчесе Данил Сәфәровның өч туган энесе (троюродный). Шуңа күрә, искәрмә рәвешендә, фотоны бездә чыгарырга ризалык бирделәр. Кияү Айнур Яруллин – Казан егете, биология фәннәре кандидаты, ветеринар клиника мөдире булып эшли. Татар мәдәнияте белән кызыксынучы, татар иҗтимагый тормышыннан хәбәрдар кеше. Казанда туган булуына карамастан, татарчасы да чип-чиста. Айнур 5нче татар гимназиясен тәмамлаган.   19 август көнне “Ярдәм” мәчетендә никах укылды, кичен “Дворянское гнездо” ресторанында хәләл туй иттеләр. Кияү белән кәләш Тукай заманындагыча киенгәннәр иде. Бер кунак тәбрикләү сүзе әйткәндә “үзебезне бүген Тукай заманындагыча хис итәбез” диде. Бәйрәмне Илдар Кыямов алып барды. Ни кызык, Илдар әфәнде Гүзәл белән эшли, ә Айнурның күршесе, бер кат өстәрәк яши. “Гүзәлне эштә күргәч, бу кыз ник кияү тапмый икән дип аптырый идем, ә Айнурны лифтта күргән саен ник өйләнми икән дип уйлый идем. Менә бит Аллаһы Тәгалә юлларны ничек кисештерә”, - диде Илдар Кыямов.   Туйда булучылар Айнур белән Гүзәлнең бер-берсенә пар килгәнен, хәтта тышкы яктан охшауларын ассызыклады. Икесе дә тынычлар, акыллылар, затлылар. Туйда бик күп матур теләкләр яңгырады. Без дә аларның барысына да кушылабыз! Бәхетле булыгыз!        --- --- | 22.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-23 02:15 Татарстанда юл фаҗигасендә биш кеше һәлак булган (ФОТО)
    22.08.2016 Фаҗига Бүген көндезге беренче яртылар тирәсендә Питрәч районында М7 трассасында коточкыч юл һәлакәте булган. Volvo автомобиле һәм Scania йөк машинасы бәрелешү нәтиҗәсендә 5 кеше һәлак. Эчке эшләр министрлыгы Матбугат хезмәте хәбәр иткәнчә, җиңел машина каршы юлга чыккан дип фаразлана.    Тулырак укырга:  В Татарстане в результате крупного ДТП погибли пять человек    Фото: ТР Президенты матбугат сәркатибе Эдуард Хәйруллин твиттерыннан --- --- | 22.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-23 02:15 5 кеше гомере өзелгән юл һәлакәтенең ФОТО һәм ВИДЕОсы интернетта пәйда булды
    22.08.2016 Фаҗига Мәскәү-Уфа трассасындагы коточкыч юл һәлакәтенең фотолары Интернет челтәрендә урнаштырыла башлады. Каршы як полосага чыккан «Volvo» иномаркасы һәм «SCANIA» йөк машинасы бәрелешү нәтиҗәсендә 5 кеше гомере өзелде. Моңарчы язган идек: Татарстанда юл фаҗигасендә биш кеше һәлак булган (ФОТО) Тулырак: Опубликованы ФОТО с места аварии с пятью погибшими в Татарстане ТРның ЭЭМ хезмәте фотолары:  ТР Президенты матбугат сәркатибе Эдуард Хәйруллин твиттерындагы фото: --- --- | 22.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-23 02:15 The Beatles, Ozzy Osbourne, Metallica тыңлап үскән Миләүшә Әхмәдиева татарча лирик җырлар иҗат итә (ИНТЕРВЬЮ)
    22.08.2016 Мәдәният Миләүшә Әхмәдиева җырларын гитара белән учак янында, романтик атмосферада җырлана торган итеп кузаллыйм. Бу, әлбәттә, яңа гына чыккан “Төнге сәяхәттә” җырына карата әйтелгән сүзләр. Күңелле, кызу җырлар да иҗат итә ул. Әйе, Миләүшә Әхмәдиева – танылып килүче автор-башкаручы. Әлегә тамашаларда бик еш күренмәсә дә үз тыңлаучылары, иҗатын хөрмәт итүчеләре бар аның. — Миләүшә, автор-башкаручы буларак чыгышларыңны каян күреп була? —  Тыңлаучыларны иҗатым белән бары бу елның гыйнварыннан гына таныштыра башладым әле. Минем җырларны тик интернетта гына ишетергә була. Чыгышларга килгәндә, концертларда яратып җырлыйм, шулай ук туйларга, төрле мәҗлесләргә чакыралар. — Җырлар сорап мөрәҗәгать итәләрме? Кайсы артистлар белән эшлисең? — Әйе, мөрәҗәгать итәләр. Социаль челтәргә җырларны  кертү белән үк шагыйрьләр дә көй язып бирергә, башкаручылар да җыр иҗат итәргә сорап яза. Бу эшкә ныклап алынмадым әле. — Нинди җырлар белән тәрбияләндең? — Балачагымда күбрәк халык җырлары истә калган, ә эстрада җырларын алай ук бирелеп тыңламадым. Үземне күпме хәтерлим, өебездә төп музыка уен коралы булып гитара торды. Абыем һәрвакыт чит ил җырларын тыңлый иде: The Beatles, Pink Floyd, Rolling Stones, Queen, Ozzy Osbourne, Metallica һәм башкалар. Аккордлар җыеп гитарага да җырлады. Бераз үсә төшкәч мин дә абыйга ияреп җырлый башладым. Концертларда гел гитарага чыгыш ясый идек. Соңрак үз вокаль-инструменталь ансамбльне оештырдык, җырларны бары русча гына башкардык. — Һәрбер кеше җырларга ашкына бүген,  ләкин сәхнәгә килеп кергәч күп кенә авырлыклар белән танышырга туры килә. Нинди каршылыкларга очраганың бар? — Бер юморист әйтмешли, хәзер кемнең авызы бар – һәрберсе җырлый. Минемчә, эстраданың төп проблемасы – акча. Акча юклыгы түгел, ә акчага бәйлелек проблема булып тора. Җырлаудан акча эшләү бүгенге көндә максатка әйләнеп бара. Иҗатны бары коммерция белән бәйләү бөтенләй дә дөрес түгел. Күпчелек, концертларны ерып чыгу өчен, бертөрле, “җиңел” җырларны сайлый. Шундый тенденция булганда сәнгатьнең алга китүе турында бәхәсләр урынсыз. Яңалык юк диләр сәхнәдә, көнбатыш артистларына иярәләр, җырлар бер-берсенә охшаш дип зарланалар. Акча җитмәү сәбәпле минем җырларны да ротацияга  алмадылар, экранга чыкмыйча калган мизгелләр булды. Андый каршылыклар белән үземә шәхсән очрашырга туры килде. Бер яктан караганда контракт булмаса иҗат иреге бар, беркемгә дә бәйләнмәгән. Җырны конвеер системасына салмыйча үз стилемдә, үземә охшаганча эшли алам. Бу бик мөһим минем өчен. — Син кайсы җырчыларның иҗатын яратсың? Бүгенге эстрадада кайсы башкаручыларның җырлары якын? — Төрле музыка тыңлыйм, аерым башкаручыларны билгеләп әйтә алмыйм. Кумир булырдай җырчыларым юк. Җырны тыңлаганда, беренче чиратта,  композициянең үзенә игътибар итәргә кирәк, тавышка гына түгел. «Композиция»  сүзе дә бит җырның табигатен ачып бирә. Анда һәр ракурс, һәр мәгънә, һәр деталь мөһим. Тыңлаучы алдына җыр аерым бер әсәр булып килеп басарга тиеш. Ә бу бары тик күңелне, җанны биреп эшләгәндә генә барып чыга. — Миләүшә, әледән-әле яңа җырлар чыгарып торасың, инде шактый җырлар тупланды. Җырчылар альбом чыгарырга ашкына гадәттә, синекен кайчан көтәргә? — Кышка планлаштырып торам. Җырлар иҗат ителә, альбом чыгарырга материал тупланды. — Миләүшә, соңгы чыккан җырың “Төнге сәяхәттә” – лирик композиция. Мондый сагышлы җырларны иҗат итү авырмы? Күңелнең хәлате шундый хисләргә тартыламы? Юк, киресенчә, нинди генә темага җыр язылуга карамастан, мин  чын-чынлап медитациягә биреләм. Һәрберсен аерым бер хәлаттә язам, транс хәлендә дә дисәк буладыр. Кинәттән генә кереп китәм дә дөньядагы бар нәрсәне онытам. Мондый вакытта әйтерсең күренмәс рәссам алдымда бар дөньямны, бар хисләрне рәсемгә төшерә. Шул илһам дип аталадыр да инде. Әлеге җырны язганда да алдан җыр язам дип уйламадым. Йокларга ятар алдыннан ниндидер сихри бер көч миңа кәгазь белән каләм биргәндәй һәм шул ук сихри көч җырның сүзләрен пышылдагандай булды. Фәрештәләрме, үземнең эчке тойгыммы – белмим, ләкин җырны тиз һәм күңелемне биреп яздым. Шуңа күрә иҗат итү минем өчен бары ләззәт кенә. — Кастингларда катнашасыңмы? Кайсы бәйгеләрдә катнашканың бар? — Әйе, кастингларда катнашканым булды, ләкин барысы һаман финанс мәсьәләсенә килеп терәлә. — Миләүшә, нинди музыка уен коралларында уйныйсың? — Гитарада уйныйм. Кылларның тибрәлүе миңа бишектә чакта ук якын иде. — Иҗат өлкәсендә нинди максатлар? — Үземнең бер җырыма клип төшерәсем килә. Әлегә кайсысы икәнен әйтмим. Алга таба да иҗат итәргә һәм осталыкны арттырырга теләк. Фотолар шәхси архивтан алынды. Гөлшат МИНГАЗИЗОВА --- | 22.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-23 02:15 Ә фил күпме тора? Кыйбат! Бик кыйбат (Казан зоопаркы директоры белән ӘҢГӘМӘ)
    22.08.2016 Җәмгыять Казан зоопаркына 15 еллап барган юк иде. Ул барудан җәйге челләдә кечкенә генә читлектә әлсерәп яткан ак аю һәм аның читлеге түрендә хуҗа булып утырган зур күсе генә истә калган. Бу көннәрдә зоопаркны урап кайтырга булдык. Беренче карашка биредә әлләни үзгәрешләр булмаган да кебек. Әмма теге вакыттагы кебек сасы исләр килми, күп нәрсә чистарган, кайбер хайваннар берничә читлеккә “хуҗа” булып утыралар, суда чупырдаучылар да шактый. Ни өчендер тагын ак аюга игътибар иттек – кечкенә генә читлектә әрле-бирле бәргәләнә. Куркыныч, шул ук вакытта бик кызганыч та. Читлегенең берничә “бүлмәсе” булса да, ни өчендер ишекләре ябык иде. Хәер, соңыннан аюның әлеге кечкенә читлеккә берничә сәгатькә, бассейнын чистарткан арада гына ябылуы ачыкланды. Соңрак ул да салкын суга чумган иде инде. Бу – 15 ел элеккеге “танышыбыз”, 23 яшьлек Малышка булып чыкты. Казан зоопаркының бүгенге хәле, киләчәге, төзелеп ятучы яңа зоопарк белән кызыксынып, “хайваннар директоры” Фәнис Нурмөхәммәтов белән очрашып сөйләшергә булдык. Бер атнадан артык “вакыт юк” дип йөрткәч, ачу килгән иде, әмма сөйләшү барышында тәмам үзенә каратты ул. Гади, бернинди акцентсыз, рәхәтләнеп, чын авылча, татарча сөйләшә, сорауларга ихлас җавап бирә. Ә иң мөһиме, эшен яратканы күренеп тора – теге-яки бу хайван турында сөйләгәндә, үзе дә сизмәстән кулы белән зурлыгын, кыяфәтен күрсәтеп ала, читлеге урнашкан якка ишарәли, елмая. – Фәнис әфәнде, Сезне шактый озак “ауларга” туры килде, һаман вакытыгыз юк иде. Кайларда йөрисез, ниләр эшлисез? – Соңгы арада эш чыннан да бик күп. Көн саен төрле киңәшмәләр, очрашулар үтә. Зоопаркта бик күп төрле мәсьәләләр бар, аларны көн саен оператив рәвештә хәл итеп барырга кирәк. Төзелеш дигән нәрсә (сүз яңа зоопарк турында бара – ред.) дә бик авыр әйбер. Анда хәзер стеналар күтәрелә, кайбер биналарның түшәмнәре, түбәләре бар, кайберләре яңа башланган... – Ул кайчан төзелеп бетәчәк, кайчан ачылачак? – Әлегә әйтеп булмый. План буенча быел әзер булырга тиеш иде, әмма җитешеп булыр микән, монысы шикле. Әлегә эш бик күп. Әмма киләсе елга һичшиксез ачылырбыз дип өметләнәм. – Ул кайда урнашкан? – Әлеге зоопарк белән рәттән диярлек, тимер юлның икенче ягында. Соңыннан бу ике өлеш тимер юл астыннан тоннель белән тоташачак, бер яктан икенче якка йөреп булачак. – Яңа зоопаркка мондагы хайваннар күчәчәкме? – Барысы да түгел. Аннан соң аңа бездәге хайваннар гына җитми. Без бит анда Африканы күрсәтәчәкбез, ул “Замбези елгасы” дип аталачак. Тагын 34 төрдәге (барлыгы 250 баштан артыграк) җәнлек сатып алачакбыз. Хәзер Африкадагы Йоханнесбург питомнигы һәм Танзаниядә эшләүче “АфроЗоо” оешмасы белән сөйләшүләр бара. – Ни өчен яңа зоопарк Африка темасына багышланып төзелә? Моны кем сайлады, кем хәл итте? – Бу мәсьәлә буенча бик күп сөйләшүләр булды. Коллегалар белән киңәшләштек, Европадагы зоопаркларны карадык. Безнең хәзерге зоопарк винегрет шикеллерәк – бөтен әйбер бар, әмма тәртипсез. Монда аю да бар, арыслан да, ә тема юк. Ә бит зоопарк күрсәтергә генә түгел, нәрсәгәдер өйрәтергә дә тиеш. Әйтик, кеше безнең “Африка”га киләчәк, филләрне, гепард, бегемот, жирафларын күрәчәк һәм бу аның аңында калачак. Шулай итеп, безнең сиздерми генә өйрәтү, тәрбияләү бара. Моннан тыш, без елга темасына да кагылабыз. Безнең монда күл бар, димәк, су белән дә бәйләргә мөмкин. Зоопаркка килгән балалар Африкада Замбези дигән елга бар икән дип исләрендә калдырачаклар. Моннан тыш, яңа территориядә читлекләр булмаячак. Хайваннар кешеләрдән бер җирдә калын пыяла, икенче урында зур канау, су белән бүленәчәк. Әйтик, фил бер яктан стена, икенче яктан су белән әйләндерелеп алыначак. Аерым төр хайваннар арасында үзенә күрә читлек булачак. Моннан тыш саванна дигән җир булачак, анда зур гына күл ясарга уйлыйбыз. Хайваннар шунда төшеп су эчеп, коенып чыга алачак. Гомумән, яңа зоопаркта хайваннарга яхшы, иркен булачак. – Яңа зоопарк ачылгач, мондагы территорияне нишләтәсез? – Андагы төзелеш тәмамлангач, хәзерге территорияне тәртипкә китерә башлаячакбыз. Монда Врангель утравы, Уссури елгасы, Байкал күлен күрсәтергә уйлыйбыз. Яңа территория белән монысын кушкач барлыгы 21 гектар җиребез булачак безнең. Хайваннарга да иркен, кешеләргә дә көне буе ашыкмыйча гына йөрерлек урын булачак. Безнең монда оранжерея белән Фукс йорты (ул тарихи бина) гына шул килеш калачак. Фукс йортыннан музей ясарга уйлыйбыз. – Яңа хайваннарны Африкадан кайтартабыз дидегез. Ә нигә нәкъ менә шул питомниклардан аласыз? – Африка хайваннары песи баласы түгел бит, бу тирәдән генә табып булмый. Әйтик, Африка филен тагын кайдан аласың? Ул Русиядә юк. Гомумән, без Русия зоопарклары арасында Африка филе тотучы бердәнбер зоопарк булачакбыз. – Ә фил күпме тора? – Кыйбат! Бик кыйбат. Сатып алу, алып кайту, иминиятләштерүләре белән саный китсәң, бик кыйбатка төшә. Гомумән, зоопарк төзү очсыз әйбер түгел ул. Әле бит төзү белән генә түгел, аны караптәрбияләп тору да бар. Хайваннарны көн дә ашатырга кирәк. Моннан тыш, яңа зоопарк ачылгач, безнең хезмәткәрләр саны да артачак, зуррак хуҗалык зонасы – санитар-карантин блогы, күшәүче хайваннар өчен печән-себеркеләр саклый торган ангар, яшелчәләр саклау өчен баз шикеллерәк әйбер, склад кирәк булачак. Безнең бит азык-төлек көн саен тонналап кына исәпләнә. Менә хәзер хайваннарга көн саен якынча 800 кило тирәсе азык (ит, бәрәңге, чөгендер, кишер-алма, печән һ.б.) китә. Акчага күчерсәк, бу көн саен 35 мең сум “ашала” дигән сүз. Ә яңа зоопарк ачылгач көненә 3 тонна азык-төлек кирәк булачак. – Фәнис әфәнде, ерткычлар, әйтик, ак аю ит кенә ашыймы? – Аңа пешерелгән тавык ите бирәбез. Табигатьтә ул тюлень ашый билгеле, әмма без аңа тюлень бирә алмыйбыз. Юк ул бездә. Шуңа күрә ак аю өчен махсус рацион төзелгән. Ул рацион буенча без аңа пешереп дуңгыз, тавык итләре, чөгендер, кишер, балык, алма бирәбез. – Шуның кадәр азык-төлекне каян аласыз? – Безнең азык белән тәэмин итүче даими оешмалар бар. Аларны конкурс нәтиҗәсендә сайлап алабыз, ә конкурсны ярты ел саен уздырып торабыз. Хайваннарга ашата торган бөтен азык-төлек Татарстанда үстерелә, җитештерелә. Кайвакыт аерым кешеләр дә хайваннар өчен азык тәкъдим итәләр. Тик аны алырга хакыбыз юк. Ник дигәндә, азык-төлек аша зоопаркка чир керергә мөмкин. Дөрес, алма, кабак ише күчтәнәчләрдән баш тартмыйбыз анысы. Әмма аларны яхшылап карап, черегәннәре, бозылганнары юкмы дип тикшереп кенә алабыз. Алма-кабакларны кәҗә-сарыклар, аюлар ашый. – Зоопарктагы хайваннар саны гел үзгәреп торадыр? Ниндидер хайван бала таба, бәбкәләр чыга... – Әлбәттә. Моннан тыш, без үзебездә булмаган хайваннарны алып кайтырга тырышабыз. Әйтик, күптән түгел генә Африка марабуы алып кайттык. – Сез зоопарктагы һәрбер хайванны, һәр кошны беләсезме? –Ничек инде белмисең ди! Һәрберсен кушаматлары буенча беләм. Көн саен өч тапкыр урап чыгам зоопаркны. Тәртипне карыйм – каядыр кемдер хайваннарны ашата, аңа кисәтү ясыйм, каядыр чүп ята – аны алып ташлыйм, каядыр койма кыйшайган – анысын төзәтеп куябыз, шунда ук хезмәткәрләр белән сөйләшеп, эш буенча киңәшләшеп тә алабыз. Хайваннар белән сөйләшәм... – Аеруча яраткан җәнлегегез бармы? – Мин аларның барысын да яратам. Әйтик, менә Паша кушаматлы шимпанзе янына көн саен барып әйләнәм. Ул мине ерактан ук таный, кычкыра башлый. Зур, матур ата маралыбыз бар. Мине күрә икән, әллә каян каршыма килә. Аның мөгезен кашыйм, азрак кишер бирәм. Гомумән, һәр хайван үзен караучыны, ашатучыны таный. Безнең хезмәткәрләр дә җәнлекләрне үз балалары кебек күрәләр бит. Кайвакыт ана хайван ниндидер сәбәп аркасында үз баласыннан баш тарта. Андый очракта безнең эшчеләр ул сабыйларны өйләренә алып кайтып, көн-төн нәни бала караган кебек карыйлар, шешә белән имезәләр. Сервал, кәҗә балалары белән әллә ничә тапкыр шулай булды инде. – Зоопарк буйлап йөргәндә шуңа игътибар иттем – кайбер читлекләргә хайван турындагы мәгълүмат эленмәгән. Бөтен игътибарны төзелешкә юнәлтеп, монда игътибар кими түгелме? – Бу безнең карап җиткермәү. Аларны куярга кирәк. Әмма аның куйганнарын да халык йолкып алып китә бит. Ник алалардыр, ник кирәктер ул табличкалар аларга, белмим. Безнең чәчәк-үсемлекләр янына куела торган табличка-этикеткалар бар. Шуларны да алып китәләр. Куеп кына чыгасың, икенче караганда юк була. Бакчаларына куялармы, сувенир итеп алалармы шунда... Гомумән, кеше шактый тәртипсез. Кайберәүләр тәмәке тарталар (зоопаркта тарту тыелган – ред.), теләсә кая тыгылалар, чүп ыргыталар. Кисәтү ясасаң, “Без билет алдык, акча түләдек”, – дип кенә җибәрәләр. Монда бит күбесе балалар белән, үз балаларына да шундый тәрбия бирәләр дигән сүз. Аннан тагын бер бик начар нәрсә бар – һәр кеше хайваннарга ашарга бирүне үз бурычы итеп саный. Ярамый! Бу катгый тыелган! Хайваннар ач түгел, аларны көн дә җитәрлек итеп ашатабыз, һәрберсенең үз рационы бар. Ә теләсә нәрсә ашаткан очракта алар үләргә мөмкин. – Ашату аркасында үлү очраклары булдымы? – Гомумән, дөнья статистикасы буенча зоопаркларда ел саен якынча 1000 хайван үлә шундый ашатулар аркасында. Безнең зур, бик матур дөя бар иде. Шуңа буханкасы белән ипи ыргытканнар. Теге комсызланып капкан да, тыгылган. Коткарып калып булмады... Хайваннарның күбесенә гомумән ипи ашатырга ярамый, ул аларның ашкайнату системасын боза. Инде бик ашатасыгыз килә икән, әнә үрдәкләр ашатыгыз, кәҗә-сарыкларга да бирергә була ипине. Юк, нәкъ менә боланга, альпакага (Көньяк Америка хайваны, дөяләр семьялыгыннан – ред.) бирергә кирәк ул ипине! Хәер, халык арасында төрлесе бар. Килеп: “Зоопарк матурланды, чистарды, тәртипләнде”, – дип, рәхмәт әйтүчеләр дә шактый. Чыннан да, чисталыкны сакларга, барысын да тәртиптә тотарга тырышабыз хәзер. Минем бер сүзем бар: карт әбидән яшь кыз ясый алмыйбыз. Әмма карт әбине бизәп, матурлап, пөхтә итеп күрсәтсәң, ул бик матур әби була, димен. Менә зоопарк та шулайрак. Без – Европадагы, Русиядәге иң өлкән зоопарк, быел 210 яшьне тутырабыз. – Фәнис әфәнде, бүгенге көндә зоопаркта ничә төр җан иясе бар? – Хәзер 167 төрдәге хайван бар. Шуның 150ләбе монда туып үскән. Соңгы берничә елда бенгаль юлбарыслары, африка марабуы, колобуслар (Африка маймылы), гиеналар, кәҗәләр, ана ак барс алып кайттык. – Монда туган хайваннарны кая куеп бетерәсез? – Кемгәдер бирәбез, кемгәдер сатабыз, алмашабыз. Зоопарклар арасында инде билгеле. – Аерым кешеләрнең: “Безгә фәлән хайванны сатыгыз әле”, – дип килгәннәре юкмы? – “Безгә юлбарыс баласы тәкъдим итәләр, аны ничегрәк карарга, нинди читлек ясарга?” – дип киңәш сорап килгәннәре бар. Авылда бер поселокта тотмакчы булганнар икән. Ярар, мин әйтәм, алырсыз... Көненә 7-8 килограмм сыер, тавык ите ашатырга кирәк, өсте ябык зур вольер, бассейннар, урамда кимендә 20 сутый җир кирәк. Ашатырга, урынын чистартырга күпме акча, электр энергиясе китәсен исәпләп-уйлап карагыз, дидем. “Ярар, без уйларбыз”, – дип киткәннәр иде, бераздан алмаска булдык инде дип чылтыраттылар. Ә зоопаркта туган хайваннарны аерым кешеләргә сатуга килгәндә, безнең моңа хакыбыз юк. Безнең хайваннарның күбесе Кызыл китапка кергән, аларны кешегә таратырга рөхсәт юк. Аннан соң кешедә аларны карарлык шартлар да юк. Без кайбер кош-кортны, тавыкларны гына сата алабыз. – Ә башка зоопаркларга киткән хайваннарның язмышлары белән кызыксынып торасызмы? – Әлбәттә. Ул зоопарклар үзләре дә: “Менә баласы туды, менә фәлән әйбер булды”, – дип хәбәр итеп торалар. Хайваннар да кешеләр кебек бит ул, туалар да, үләләр дә, чирлиләр дә. Без барыбыз да кунак кына бу дөньяда. – Башка зоопаркларга еш йөрисезме? Күпме зоопаркта булганыгыз бар? – Дөньяда берничә мең зоопарк бар, аларның санын төгәл генә бер кеше дә белми. Кайберләре ачылалар, зоопарк булып саналалар, әмма беркая да теркәлмиләр. Шуңа күрә аларны белеп бетерү, барысын да карап бетерү мөмкин түгел. Минем Чехия, Польша, Словакия зоопаркларында булганым бар. Русия зоопаркларының күбесен карадым. Түбән Новгород (Лимпопо дигән шәхси зоопарк), Новосибирск, Мәскәү, Ижевск зоопарклары бик яхшы. Без дә яхшы булырга омтылабыз. Гомумән, без Европадагы иң яхшы зоопарклар исемлегенә керергә дигән максат куйдык, моның өчен тырышачакбыз. – Шәхси зоопарк дигәннән, соңгы арада кайбер кешеләр өйләрендә юлбарыс, крокодил, буар елан ише җан ияләре асрый башладылар. Бу күренешкә карата Сезнең фикерегез ничек? – Андый ерткычларны өйдә тоту бик куркыныч. Мин аю асраучы кешеләрне дә беләм. Үзләренә ышансалар, тота алам дип уйласалар, асрыйлар инде. Моны һәркем үзе хәл итә. Тота алса, тота, әмма барыбер бер ашый инде ул. Иптәш булып йөргән кебек тоелса да, ул кыргый хайван, ерткыч. Бер тапкыр үз холкын күрсәтәчәк. – Зоопарктагы хайваннар да холык күрсәтәме? – Мондагыларның һәрберсенең үз холкы. Тәҗрибәле караучылар беркайчан да саклану чаралары күрми торып, читлеккә керми. Иң беренче чиратта – куркынычсызлык. Мин монда эшкә килгәнче шундый хәл булган: бер ана 9 яшьлек баласын, бар, аюны сыйпа дип, читлеккә терәп үк куйган. Аю эләктереп кенә алган баланы, коткара алмаганнар. Менә шушы хәлне мин ничек аңлатырга да белмим, аю бит ул! Хәтта песи баласын сыйпаганда да, ул сине тырнарга мөмкин. Ә бу зур, куркыныч, көчле ерткыч! – Зоопаркны караганда кошларны кызгандым. Биектә, югарыда очарга тиешле кошларның читлекләре шулкадәр тәбәнәк... – Мондагы читлекләргә карамагыз инде сез. Бу бит СССР вакытында төзелгән читлекләр. Ул фәлсәфәсез, уйсыз төзелгән. Ул заманда салынган зоопаркларның барысында да читлек, читлек, читлек... Урын бераз иркенәйсен өчен без шактый кош-кортны башка зоопаркларга җибәрдек хәзергә. Ә яңа зоопарк бөтенләй икенче төрле булачак. Аны Богумил Крал дигән бик тәҗрибәле кеше проектлады. Ул заманында Прага зоопаркында директор булып эшләгән, хәзер 75 яшьлек бабай инде, зоопаркларга фәнни консультацияләр бирү белән шөгыльләнә. Әйтик, Ижевск зоопаркы аның консультациясе белән төзелгән. Ул читлекнең проектын ясый, биеклеген, киңлеген, каян су агып чыгарга тиешлеген, кайда күл ясарга икәнен һәм ни өчен шулай булырга тиешлеген аңлата. Шушы көннәрдә без аны тагын көтәбез, ул безнең хәзерге территориябезне дә проектлаячак. – Сездә ничә кеше эшли? Ветеринарларыгыз ничәү? Хайваннар еш чирлиме? – Хәзергә 100 кеше безнең. Ике врачыбыз бар. Әлегә берсе декрет ялында. Аннан соң, безнең бүлек башлыкларының күбесе ветеринария академиясе тәмамлаган, кирәк булса, һәрберсе ярдәм күрсәтә ала. Гомумән, безнең монда фанатлар эшли, бер килгән кеше хайваннарны ташлап китә алмый. Яңа зоопаркка эшкә керергә теләп резюме калдыручылар да бик күп. Ә чирләү мәсьәләсенә килгәндә, хайваннар да нәкъ кешеләр кебек. Кайберсе гел авырып тора, кайберсендә хроник авырулар бар, ә кайберләре бөтенләй авырмый. Әйтик, безнең бер пони бар, бераз гына җил тисә дә, борыныннан ага башлый. Иң өлкән хайваныбыз Кучум (көрән аю), аңа 36 яшь инде, кеше яшенә күчерсәк 90нар тирәсе. Ә иң яшь хайванны әйтеп тә булмый, шушы көннәрдә берәр чеби чыккандыр әле (көлә). – Сезнең кайбер кош-кортлар кайтып-китеп йөриләр икән? – Бар андыйлар. Алары зоопаркныкы да түгел хәтта, үзләре килеп урнашалар Кабанга. Безгә ел саен челәннәр кайта, кыргый үрдәкләр, акчарлаклар килә. Аккошларыбыз бар. Хәзер аларның күбесе бөтенләй китмәячәк тә, чөнки бөтен шартлар да тудырылган. Аккошларның аналары монда кышлады инде. Гомумән, аккошлар кышны авыр кичерми. Аларга су булса, ашарга булса, шул җитә. – Алайса кыш көне Казанның бөтен үрдәкләре монда җыелачак инде? – Монда-а-а... Былтыр кыш юри гына саный башлаган идем, 400дән артык кыргый үрдәк санадым. Аннан безгә якын гына Татар бистәсе бит. Анда да безнең аккошлар бар. Без былтыр шәһәр сулыкларында аккошларны күбәйтү буенча проект башлаган идек. Үзебездә чыккан аккошларны тамгалап, шәһәр суларына җибәрдек. Аларның кайсы кая очып китте инде хәзер, кайберләрен Дербышкида, кайберләрен Лаеш районында күргәннәр. Кешеләр чылтыраталар, язалар, фотоларын җибәрәләр. Гомумән, сулыклары булган Европа шәһәрләренең күбесендә кара, ак аккошлар, казлар яши, үрдәкләр йөри. Бу туристларга да, җирле халыкка да кызык. – Сезгә төрле хайваннар бирергә тырышучылар бармы? – Алып киләләр. Алмасак (ә без аларны зоопарк балансына кабул итә алмыйбыз), капка төбенә ташлап калдыралар. Песи балаларына кадәр калдыралар. Менә кичәме, өченче көнме тартмага салып касса төбендә кош баласы калдырып киткәннәр. – Нишләтәсез аларны? – Песи балаларын тартмага салабыз да, яхшы кешеләргә бирәбез дип, таратып бетерәбез гадәттә. Аннан соң безнең территориядә һәр бүлекнең үз песие бар. Барысына да тиешле прививкалар ясалган, чисталар. Безнең монда тычкан-күсе дә була бит, ул песиләр шуның өчен “эшлиләр” монда. – Сезнең сайтта бер генә татарча сүз дә юк... – Татарча булачак. Гомумән киләчәктә безнең сайт өч телдә эшләячәк – татарча, урысча һәм инглизчә. Әле менә яңа гына бренд-бук эшләнелде. Бу зоопаркның яңа йөзе, стиле дигән сүз, шул эмблемага карау белән, һәркем Казан зоопаркын танырга тиеш. Бренд-бук конкурс нигезендә ясалды, анда “Максат” дигән Казан оешмасы җиңде. Хәзер безнең бөтен әйберебез – шрифтлар, бизәкләр, төсләр, хатлар, читлектәге элмәтакталар – барысы да милли стильдә эшләнеләчәк. Без сувенирлар, уенчыклар чыгарачакбыз, миллилеккә басым ясаган брендыбыз булачак. – Фәнис әфәнде, зоопарк балалар өчен бик күп чаралар уздыра. Инвалид балалар өчен аерым бер йорт та салдыргансыз икән. – Әйе, инвалид балалар өчен агачтан йорт төзедек. Аның алдыннан өсте каплаулы манеж төзегән идек. Без анда инвалид балаларга зоотерапия, импотерапия үткәрәбез. Ат белән дәвалау дигән сүз ул. Балалар ат белән аралашалар, атта йөриләр. Мәскәүдә укып кайткан бер белгечебез бар, тагын бер кешене укырга җибәрергә дип торабыз. Чөнки килүче гаиләләр артканнан-арта бара. – Ул күпме тора? – Бездә бу бушка. Безнең белгечләрнең дә, үземнең дә инвалид балалардан акча алырга кулыбыз бармас иде. Ата-аналар чылтыратып язылалар да, киләләр. Һәрберсенең үз сәгате була, һәр бала белән ярты сәгать шөгыльләнәбез. Алар белән ике ат эшли, бер ат кына арый чөнки. Кайвакыт ата-аналар балаларын иртәрәк алып киләләр, көтеп торасы була, кайвакыт терапиядән соң ял итеп алырга, баланы юындырырга кирәк. Кышын салкында тормасыннар, бөтен уңайлылыклар булсын өчен шундый йорт салырга булдык. Ул йортта кухня (анда чәй эчеп алырга мөмкин), душ, ял итү урыннары бар. Болар барысы да бушка. – Ничә яшьлек балаларны алып килергә мөмкин анда? – Безгә йөрүче иң олы балага 14-15 яшь иде. 3-4 яшьтән йөри башларга була. Даими йөрүчеләр бар. Андыйларда алга китеш күренеп тора. Биш яшьлек бер бала монда килә башлаганда сөйләшергә дә курка иде, хәзер йөгереп йөри, атны таный, бик үк әйбәт булмаса да, акрынлап сөйләшә башлады. Балалар дигәннән, киләчәктә, яңа зоопарк ачылгач, “Әбиебездә кунакта” дигән почмак эшләргә уйлап торабыз әле. Анда кәҗәләр, сыер-сарыклар, атлар булачак, кечкенә генә участокка бәрәңге, кишер утыртырга уйлыйбыз. Шәһәр баласына бәрәңгенең, сөтнең кайдан килгәнен күрсәтергә телибез. Югыйсә, кайвакыт баладан: “Сөт каян килә?” – дип сорыйсың, ә ул: “Кибеттән”, – дип тик тора. Моннан тыш, сәламәт балалар өчен атта йөрү түгәрәге булачак. Монысын түләүле итәргә уйлыйбыз, ул инвалид балалар йортының ут-су чыгымнарын каплап барырга җитәчәк. – Зоопарк билеты бик арзан, ташламалар да күп (олы кешегә – 200, студентларга, балаларга – 100, пенсионерларга – 60, инвалид балаларга бушлай). Бу акчага зоопарк үзен-үзе карый алмыйдыр. Дәүләт зоопаркка ел саен күпме акча бирә? – Бәяләр чыннан да арзан. Әмма хәзер аны күтәрә алмыйбыз, кешенең акчасыз чагы. Бәя күтәрсәк, безгә килүчеләр кимеячәк, ә хәзергә безгә елына 200-230 меңләп кеше килә. Без шәһәр карамаганда. Менә быел безгә 34 миллион сум акча бирелде. Әлеге акча хезмәт хакы, салымнар, хайваннарны ел буе ашатуга тотыла. Бу күп түгел, шуңа күрә спонсорлар эзләргә тырышабыз. Әйтик, хәзер ак аюның (ул спонсор быел гына табылды), ак барсларның спонсорлары бар, моннан тыш тагын 24ләп зур булмаган оешма ярдәм итә. Кемдер акчалата, кемдер трактор ише техника белән, кемдер концерт куеп китә, кемдер ком китереп бушата. Ә ком күпчелек хайваннарга кирәк. Шул ук аюларга бераз ышкынырга, сурикатларга, атларга, боланнарга... – Фәнис әфәнде, Сезгә монда эшләү кыен түгелме? Сез бөтенләй чит өлкәдән килгән кеше бит (Фәнис Нурмөхәммәтов моңа кадәр транспорт өлкәсендә эшләгән кеше – ред.) Яратып эшлисезме? – Кыен түгел, бик рәхәт, сөенеп йөрим. Монда 4 ел була тиздән, эшем бик ошый. Һәр көнне иртән рәхәтләнеп киләм. Башка эш тәкъдим итүчеләр булды, тик күчәргә теләмәдем. Мин бит авыл баласы (Фәнис Түбән Кама районы Ташлык авылы егете – ред.), бу эшне каян тотып эшлисен, нәрсәнең нәрсә икәнен яхшы беләм. Мондагы бөтен нәрсә таныш кебек. Авылда йорт хайваннары һәрвакыт күп булды, 10 башка кадәр сыер асрадык, эшләми булмый иде. Шуңа күрә эштән курыкмыйм, кирәк икән, җиң сызганып, көрәк-чүкеч тотып чыгам. Мин генә түгел, башкалар да рәхәтләнеп киләләр, яратып эшлиләр. – Өегездә эт, песи ише берәр хайван бармы? – Юк, миңа мондагылары да җитә (көлә). Ике балам үсеп килә, Аллага шөкер. Улым Әскәргә – 5, кызым Яминәгә – 2 яшь. Иртән мин эшкә җыена башлауга, улым: “Мин дә эшкә барам”, – ди, мин алып килмәгәч, үпкәләгән була. Бакчага барасы килми, монда рәхәт бит песиләр, куяннар белән уйнау. Хайваннарны бик ярата, күбесенең кушаматларын да белә. – Монда эшләү кешене үзгәртәме? – Бик үзгәртә. Монда эшләүчеләр кече күңелле, бөтен җан ияләрен кызганучан, бөтен дөньяга яхшылык кына эшләргә тырышалар. Берәр хайван үлсә, бик елыйлар. Хәер, андый хәл барыбызга да нык тәэсир итә. Без монда табигатькә якынрак бит. Чулпан ФӘТТАХОВА әңгәмәсе --- | 22.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-23 02:15 Венера Ганиева кияүгә чыккан! (ФОТО, ВИДЕО)
    22.08.2016 Шоу-бизнес Венера Ганиева гаиләсендә тантаналы вакыйга инде килеп тә җитте. Камил әфәнде белән кавышуларына быел утыз ел туу уңаеннан, алар бүген – 22 августта янә өйләнештеләр. "Казан" гаилә үзәгендә законлы никахыбызны яңартачакбыз. Аннары "Татар утары"нда бәйрәм мәҗлесен үткәрергә планлаштырдык. Анда туганнарыбыз, дусларыбыз, якын кешеләребез чакырулы, барлык укучыларым да котларга киләчәк. Хәтта 30 ел элек туебызда шаһит булган дусларыбыз да булачак", – дип сөйләгән иде Венера Ганиева. Татар эстрадасы җырчылары әлеге тантанадан беренче фотолар белән дә бүлешә башлады инде. Ә 2016 ел башында, хәтерләсәгез, Венера Ганиева белән Данир Сабировның "өйләнешүен" сурәтләүче шаян видеоклип дөнья күргән иде. --- --- | 22.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-23 02:15 Буада яшен сугып үтергән Ирина Петрованың мәктәптә укучы кызы һәм студент улы ятим калды
    22.08.2016 Фаҗига Кичә кичке 6 нчы яртылар тирәсендә Буа районы Шәмәк авылында ире һәм улының күз алдында яшен сугып үтергән Ирина Петрова бүген авылында җирләнә. Әле күптән түгел генә аның гәүдәсен Буа моргыннан алып кайтканнар һәм часовняга китергәннәр. Бу мәгълүматларны “Татар-информ” агентлыгы хәбәрчесенә Күшки-Шәмәк авыл җирлеге башлыгы Ирина Никитина сөйләде. 1979 нчы елгы Ирина Герасимовна “Ак Барс Буа” агрофирмасының 1 нче филиалында склад мөдире булып эшләгән. Әле кичә, фаҗигагә кадәр дә, ул пайчыларга ашлык өләшкән. Эштән соң, ире һәм улы белән бакчада эшләргә чыккан. Ирина Никитина әйтүенчә, авылда сәгать 4 ләрдә үк күк күкри башлаган, аннан яшенли башлаган. “Яңгыр яумагач, алар да бакчаларында эшләвен дәвам иткән инде. Без, авыл халкы, башлаган эшне яңгырга кадәр тизрәк эшләп бетерү турында гына уйлыйбыз бит. Кем уйлаган аны шулай булыр дип?!” – ди авыл җирлеге башлыгы. Яшен мәрхүмәнең улына да бераз тигән – егет читкә егылып киткән, әмма бераздан кире аягына баса алган. Ә әнисе торырлык хәлдә булмаган – яшен аңа шул егылган мизгелендә үк җан бирерлек итеп суккан. “Яшен бик каты суккан, Ирина Петрованың бөтен гәүдәсе буйлап узган”, - диде Ирина Никитина. Аның сүзләренә караганда, мәрхүмәнең үләр алдыннан ниндидер сиземләве дә булган кебек. Ул, яшеннән сакланып, улына барлык кәрәзле телефоннарны өйгә алып кертергә кушкан булган. Авыл җирлеге башкарма комитеты секретаре Валентина Захарова шәфкать туташының Петровлардан 2-3 өй аркылы гына яшәвен әйтте. Шундук йөгереп килгән шәфкать туташы бернинди ярдәм күрсәтә алмаган. Ашыгыч ярдәм хезмәте мәрхүмәнең улына ярдәм күрсәткән. Бер сәгатьтән аның хәле җайланган. “Ирина йөгереп кенә йөри иде. Сәламәтлегенә зарланмый иде. Йортта терлекләре дә бар”, - дип сөйләде Валентина Захарова. Ирина Никитина билгеләп үткәнчә, авылдашлары 37 яшьлек Иринаны җылы сүзләр белән искә ала. “Имин, тырыш гаилә. Балалары да бик акыллы. Ирина беркайчан беркем белән ачуланышмады, шаяртып кына җавап бирә иде. Хезмәттәшләре кичә дә аның күтәренке кәефтә булуын, көлеп торуын әйтә”, - дип белдерде Ирина Никитина. Ирина Петрованың тормыш иптәше – 1975 нче елгы Владимир Петров Борындыкта нефтебазада эшли. “Хәзер иренә, балаларына да бик авыр. Ире бөтенләй төшенкелеккә, хәсрәткә чумган”, - ди авыл җирлеге башлыгы. Мәрхүмәнең ике балигъ булмаган баласы – 1999 нчы елгы улы һәм 2006 нчы елгы кызы калган. Улы – беренче курсны тәмамлаган студент. Кызлары өченче сыйныфны тәмамлаган. Искәртеп үтик, узган елда Арча районы Ташкичү авылында печән җыйган вкытта “Барс-Медиа” реклама агентлыгының 28 яшьлек директоры Фәнил Сафиуллинны да яшен сугып үтергән иде. Гөлнар ГАРИФУЛЛИНА --- | 22.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-23 02:15 8 яшьлек бала кисмәктәге суга батып үлгән
    22.08.2016 Фаҗига 20 август көнне Актаныш районында 8 яшьлек малай кисмәктәге суга батып үлгән. Бу хакта Россиянең Татарстан буенча тикшерү комитеты идарәсе җитәкчесе ярдәмчесе Андрей Шептицкий хәбәр итә. Малайның әнисе эшкә киткән, ә малайны бу вакытта әнисенең апасы карап торган була. Алдан бирелгән мәгълүматлар буенча, бала таеп егылган һәм башын бәреп суга баткан. Фаҗига факты буенча тикшерү эше бара. Тулырак: В Татарстане в баке для воды утонул 8-летний мальчик   --- --- | 22.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-21 05:57 Татарстанда бер ир комбайн астында калган
    19.08.2016 Хәвеф-хәтәр Балтач Үзәк район хастаханәсеннән Республика клиник хастаханәсенең травматология үзәгенә китерелгән комбайн астында калган иргә ярдәм күрсәтеләчәк. Бу хакта 39 яшьлек ир эшләгән “Арбор” җаваплылыгы чикләнгән җәмгыяте директоры Хәмит Баязитов та, районның авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек идарәсе башлыгы Фирдәвес Нәбиуллин да белдерделәр. Өч көн элек комбайн астына эләккән ир авыр хәлдә, аның күп санлы органнарына зыян килгән. “Арбор” җаваплылыгы чикләнгән җәмгыяте директор Хәмит Баязитов каза күргән ирнең янына туганнарына Казанга йөрү өчен транспорт һәм бензин бирелүен, шулай ук дарулар, башка кирәк яраклар өчен акчалата да ярдәм күрсәтелгәнен әйтте. “Көндәлек хәлен белешеп, кирәкле әйберләрне биреп, нинди ярдәм кирәк, эшләп торабыз”, - диде хуҗалык җитәкчесе. Комбайн астында калган ир 1977 елгы. Хәмит Баязитов әйтүенчә, ул июнь азагында гына сезонлы ялланып эшкә керешкән. Ул комбайннарны ремонтлаучы слесарьлар бригадасында хезмәт күрсәткән. “Ул барган комбайннан егылып төшмәгән. Хезмәт вазифаларында каралган инструкциясен бозып, нәрсәгәдер комбайн янына барган.  Кеше хәрәкәт иткән комбайн янына барырга тиеш  түгел. Ул комбайнга да утырырга тиешле түгел. Моның ничек булганын беркем дә күрмәгән. Егылып ятканын гына икенче кешеләр күргәннәр. Комбайнчы да күрмәгән”, - дип аңлатты Хәмит Баязитов. Районның авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек идарәсе җитәкчесе Фирдәвес Нәбиуллин да каза күргән хезмәткәргә ярдәм күрсәтеләчәген әйтте. “Хуҗалык ягыннан да, профсоюз ягыннан да ярдәм күрсәтеләчәк. Нинди формада, суммасы нинди булачагын әлегә әйтә алмыйм. Инвалидлык алган очракта хуҗалык түләп барачак, билгеле. Дәүләт тарафыннан да биреләчәк, бу бит хуҗалык җитәкчесенең намусына да бәйле әйбер, ул яктан да ярдәм булачак. Хәзер ул сырхауханәдә. Иң мөһиме – аның исән-сау калуы”, - диде идарә башлыгы. Фирдәвес Нәбиуллин бу хакта дөнья күргән мәгълүматларның дөрес булмавын белдереп, журналистларны хатасыз язарга өндәде “Ул тапталмаган, комбайн астына кергән. Тапталу белән комбайн астына керү икесе нәрсә. Өстеннән трактор чыгып китсә, ул тапталу була, ә комбайн астына ялгыш керү ул икенче нәрсә. Ялгыш егылып төшкән дә, тәгәрмәч өстеннән чыгып киткән. Фирдәвес Нәбиуллин бу вакыйгага тикшерү ачыклык кертер дип белдерде. “Нива-Енисей” комбайнының менә торган җире җайсыз. Ялгыш бассаң, чатанып китеп, тәгәрмәч астына төшәсең дә китәсең. Анда туктап торганда гына утырырга була, комбайн кузгалып киткән булса, җайсызрак. Дөрес түгелрәк эшләнгән, шуңа да безнең өчен гадәттән тыш хәл килеп чыкты”, - диде ул. Рәмис ЛАТЫЙПОВ --- | 18.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-21 05:57 «Ерткычлар дөньясында яшибез, сез дә кеше булып калмагыз» – дияргәме?
    19.08.2016 Хатлар Әллә нинди яман заманда яшибез. Күптән түгел генә сезнең газетадан төнлә үз өендә үтерелгән карчык турында укып нәфрәтләндем дә кулыма каләм алырга булдым. Минем белән дә шуңа охшаш хәл булды. Дөрес, мин ул әбидән бәхетлерәк икәнмен, исән калдым. Мине дә көпә-көндез, дөресрәге, иртәнге сәгатьләрдә урам уртасында таладылар. Кечкенә кызым күптән түгел генә безне – ирем белән икебезне, бәхетле әби-бабай итеп, онык – күбәләк кебек кызчык алып кайтты. Күкрәк сабые булган яшь әнигә бераз булса да булышыйм дип, беркөнне эшкә барганчы, алар янына керергә уйладым. Оныгымның һөнәрләре артуга, аның тупырдап исән-сау үсүенә сөенеп, ашарга пешерештем. Эшкә барыр вакытым җиткән иде инде, соңга калмыйм тагын дип, ашыгып чыгып киттем. Дөнья­ның матурлыгына сок­ланып, яшәүнең яменә хозурланып, күңелемнән генә шигырь язып (кайчакта җаныма шулай шигырь кереп оялый) барам. Артымнан кызу-кызу адымнар белән килгән хатын-кызга игътибар да итмәдем. Һәркемнең үз юлы: кем кая бармас та, кем кайдан кайтмас. Аннары күрәчәк күз йомдырыр да диләр ич. Нияте яман булган шул ул хатын-кызның. Ул мине куып җитеп, йөземә баллоныннан газ сиптерде дә, кулымдагы сумкамны йолкып алып, йөгереп тә китте. Мин аңымны җуеп егылып калдым. Күземне ачканда, янымда, ярдәм итәргә теләп, кешеләр мәш килә. Полиция дә, ашыгыч ярдәм дә озак көттермәде. Менә шушы куркыныч төш шикелле хәлләрдән соң минем тормышым икегә бүленде. Аңа кадәр булганнары хыял төсле алсу, кояшлы, ә аннан соңгылары болытлы көн кебек караңгы, соры. Талаучының авы бик уңышлы булды инде ул көнне, ул бик тиз генә баеды. Сумкамда чираттагы ялым өчен түләнгән шактый гына акча да, кыйммәтле телефон да, банк карточкалары да, документларым да бар иде. Кая егыласымны белсәм, шунда салам җәеп куяр идем, дигән ди бит берәү. Шуның шикелле, мин дә, алдан белсәм, һәммәсен, бигрәк тә документларымны өйдә калдырган булыр идем. Миңа бик озак полиция юлын таптарга, үземне чынлап та мин икәнне исбатларга (бер документсыз бу җиңел эш түгел), яңа телефон алып, таныш-белешләрнең, дусларның номерларын яңабаштан барларга туры килде. Болар барысы да күп кенә вакытымны һәм сәламәтлегемне югалтуга сәбәп булды. Югалган акчам да, документлар да, алар артыннан йөреп узган вакытым да бик кызганыч. Ләкин иң аянычы: кешеләргә ышанычым югалды. Гомер буе үз укучыларымны яхшы булырга өндәп яшәдем һәм эшләдем. Мин зур стажлы укытучы. Хәзер укучыларым күзенә карап ни дияргә дә белмим. «Ерткычлар дөньясында яшибез, сез дә кеше булып калмагыз», – дияргә телем әйләнми. Шундый талаучы үтерүчеләр белән бер дөньяда ничек яшәмәк кирәк?! Яныңнан узып барган кешенең уенда ни икәнен беркем дә белми. Нигә кешеләр шул кадәр явызландылар соң? Акча дигән шайтан шулай имансызлык­ка этәрәме аларны? Хәзер эшлим дигән кешегә эш җитәрлек. Эшләсәң, күп булмаса да, акчасын да бирәләр. Хәер, акча бит ул шундый нәрсә – күп булса да бетә, аз булса да җитә. Юрганыңа карап аягыңны сузасың. Ә кайберәүләрнең болай яшисе килми бугай шул. Күктән байлык төшкәнне көтеп торалар да, өметләре акланмагач, ерткыч-җанварлар шикелле, ауга чыгалар. Аларның тозагына теге әби төсле көч күрсәтә, каршы тора алмый торган ялгыз карчыклар яки минем кебек юлаучылар эләгә. Әгәр дә ул җинаятьченең әнисе яки әбисе белән шундый фаҗигале хәл килеп чыкса, ни дияр иде икән? Нигә алар корбаннары урынына үзләрен яки якыннарын куеп карамыйлар? Әллә аракы, әфьюн зәхмәте аларны уйлау сәләтеннән бөтенләй мәхрүм иткәнме? Үзем өчен түгел, минем инде ни дисәң дә, ашымның күбесе ашалган, яшемнең дә күбесе яшәлгән, бишектә берни белмичә елмаеп яткан оныгым өчен куркам. Аларга нинди дөнья калдырабыз? Казан шәһәренә якын бер бистәдә яшәүче ветеран-укытучы Мәрьям апагыз. --- --- | 18.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-21 05:57 Хөрмәт яулаган җитәкче (ФОТО)
    19.08.2016 Җәмгыять Һәр авылда үзенең танылган, тарихта мәңгеләштерүгә лаек булган шәхесләре бар. Чүмбәлидә шундыйлар сафына, бөек җырчы Хайдәр Бигичев белән беррәттән, Социали- стик хезмәт герое Шамил Юсипов керә. Берничә ел аның истәлегенә хәтер такта- сы булдыру инициативасы белән авылның активисты Рәис Мөҗипов мәш килеп йөргән. Ниһаять, Шамил әфәнденең балалары бу эшкә ризалык бирәләр. Информацион ярдәм сорап алар РНКАТНОга да мөрәҗәгать итәләр. Автономия карамагында чыгып килгән “Нижгар татарлары” журналында аның турында язма басыла. Шуннан соң Шамил әфәнденең балалары башкарылачак гамәл турында Чүмбәли администрациясе башлыгы Рамил Хәсәновка белгертәләр. Глава Кызыл Октябрь районы Земство җыенының утырышында Чүмбәлинең күренекле шәхесе Шамил Сафа улы Юсиповның истәлегенә багышлап, ул яшәгән йортка хәтер тактасы элү һәм Школьная урамына аның исемен бирү тәкъдиме белән чыга. Әлбәттә, бөтен депутатлар бу фикерне хуплый. Такта тантаналы рәвештә 13 августта ачылды. Ләкин, беренчедән, кыскача гына булса да, “Туган як” укучыларын Шамил әфәнденең бай биографиясе белән таныштырып китәсе кирәктер. Шамил Сафа улы Камка авылында 1932 елның 11 августында укытучылар гаиләсендә дөньяга килә. Әмма гомерен ул Чүмбәлидә үткәрә. Мәктәпне тәмамлагач, Арзамас авыл хуҗалыгы институты каршындагы җитәкчеләр әзерләү буенча курсалар уза. 1948 елдан башлап җирле колхозда тракторист-механизатор булып эшли. 1958-1968 елларда трактор- чылар бригадасын җитәкли. 1968 елдан башлап 22 ел буе Чүмбәли колхозы белән уңышлы идарә итә. Аның җитәкчелегендә шушы хуҗалык зур казанышларга ирешеп өлкәдә генә түгел, ил күләмендә дә дан яулый. Колхоз базасында район һәм өлкә семинарлары уза. Терлек үстерү, иген, яшелчә саклау, техникага ремонт күрсәтү өчен заман таләпләренә туры килгән байтак яңа объектлар төзелә. Шулай ук аның идарәләгендә авылда ике катлы мәктәп, колхозчылар өчен йортлар, администрация бинасы, клуб, сәүдә үзәге, азык-төлек кибете төзелә, суүткәргеч линияләр сузыла, электр энергия челтәре яңартыла, авыл урамнарына ас- фальт түшәлә, фермага һәм иген амбарларына юллар салына, телефон линиясе булдырыла. РСФСР Югары Советы депутаты буларак, Шамил әфәнде Сергач- Мәскәү поездын булдыруга һәм Сечен районы Болтинка авылы белән Кызыл Октябрь районының Ураза- выл, Мәдәнә һәм Чүмбәли авылларына газ кертүгә дә күп көч куя. Ул ике тапкыр Ленин Ордены һәм башка күп төрле югары дәрәҗәле бүләкләр белән бүләкләнгән. КПССның XXV һәм IV Бөтенсоюз колхозчылар съездларының деле- гаты, РСФСРның Югары Советы, өлкә һәм район депутаты була. 1973 елда аңа Социалистик хезмәт герое исеме бирелгән. Шамил әфәнденең йөрәге 2000 елның 18 августында мәңгегә туктый. Тормыш иптәше Сания апа белән алар пар канат булып гомер кичерәләр, биш тәүфыйклы бала тәрбияләп үстерәләр. Рушан, Рамилә һәм Наҗия Мәскәүдә төпләнгәннәр, Надия Түбән Новгородта яши, ә Рәшит төп йортта гомер кичерә. Тан- тана көненә Шамил әфәнденең барлык балалары, кияүләре, киленнәре, оныклары, онык балалары һәм якын туганнары җыелган иде (фотода). Кызганычка, араларында, аның хәләл җефете Сания апа гына якты дөньяда юк иде. Хәтер тактасын ачу тантанасын Рамил Хәсәнов алып барды. Ул бу истәлекле чарага җыелган кунакларга Шамил әфәнденең тормыш юлы, аның казанышлары турында сөйләде. Кунаклар арасында атаклы җитәкченең туган авылы Кам- кадан да делегация бар иде, башка авыллардан да килүчеләр булды. Шамил әфәнде белән төрле елларда бергә хезмәт иткән Кызыл Октябрь районы администрациясе башлыгы Халит Сөләйманов, район мәгариф бүлеге Шамил Мостафин, Нижгар татарлары конгрессы рәисе мәдәнәле Гаяр Хәсәнов, Сергач районы Кочко-Пожар авылыннан Рифат Измайлов, Спас районыннан РНКАТНОның башкарма директоры Рамил Салихҗанов, чүмбәлилеләр Таһир Юсипов, Рәис Мөҗипов һәм күрше Сечен районы Болтинка авылы хакимияте вәкиле Иван Федосеев чыгыш ясадылар. Алар барысы да Шамил әфәндене тәҗрибәле җитәкче, оста идарәче итеп искә алдылар. Күп еллар Шамил әфәнде җитәк- ләгән Чүмбәли колхозы сөт, ит һәм башка продукция җитештерү буен- ча өлкәдә беренчеләрдән булган. Чөгендер, иген һәм башка культуралар үстерү серләре белән ул кызганмыйча башка хуҗалык рәисләре белән дә уртаклашкан, алар белән җылы мөнәсәбәтләрдә торган, авыр вакытларда хезмәттәшләренә һәрвакыт ярдәм иткән. Зур дәүләт түрәләре арасында халыкның ихтыяҗын яклап йөргән. Бөтен гомерен халыкка хезмәт итүгә багышлаган ул. Чүмбәли халкы Шамил әфәндегә чиксез рәхмәтле, чөнки авылның бөтен социаль объектлары аның тырышлыгы белән булдырылган диярлек. Күренекле шәхес, югары билгеләргә лаек булса да, гади кеше булып кала белгән. Шамил абыйның балалары исеменнән Рамилә ханым сүз тотты. Ул әтисен хөрмәт итеп килгән барча авылдашларына, кунакларга рәхмәтләрен җиткерде. Газиз кешесенең шундый казанышларга җитүендә, югары үрләр яулавында ул вакытта колхозда хезмәт иткән чүмбәлилеләрнең өлеше зур, дип билгеләп үтте Рамилә ханым. Сөт савымчылар, комбайнчылар, механизаторлар һәм башка һөнәр ияләре Шамил әфәнденең оста җитәкчелегендә намуслы, тырыш хезмәтләре белән дан казанганнар. Уракта иң югары күрсәткечләр Илдус Люкманов та булган, Рәшидә Галлямова алдынгы савучы диеп саналган. Чүмбәли колхозчылары- на космонавтлар да үз сәламнәрен юллый булган. Шулай ук Рамилә ханым РНКАТНОга һәм Кызыл Ок- тябрь районы администрациясенә рәхмәтләрен белдерде. Чыгышлар тәмамлангач, чараның иң мөһим мизгеле килеп җитте. Хәтер тактасын Халит Сөләйманов, Рамил Хәсәнов һәм Шамил әфәнденең уллары Рушан белән Рәшит ачтылар. Тантанадан соң чарада катнашучылар табын артына җыелышып милли ризыклардан авыз иттеләр. Шамил әфәнденең казанышлары белән танышып, хезмәттәшләренең чыгышларын тыңлагач, аңа такта гына ачу аз дигән фикергә килдем. Күренекле якташ җырчыларыбыз Рәшит Ваһапов һәм Хайдәр Бигичев белән бер рәткә Шамил Сафа улы басарга тиеш, минемчә. Баш- карылган гамәлләре, үрнәккә лаек эшчәнлеге өчен аңа да һәйкәл куярга кирәк, дип уйлыйм. Кешелек дөньясында Шамил әфәнденең кылган гамәлләрен Аллаһы Тәгалә кабул итеп алсын. Урыны оҗмахта булсын иде. Илнар САДЕКОВ --- | 19.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-21 05:57 Камал театрында 111 сезонның беренче премьерасы
    19.08.2016 Мәдәният 8 һәм 9 октябрьдә Г.Камал исемендәге Татар дәүләт Академия театрында 111 сезонның беренче премьерасы - татар драматургиясе классигы Кәрим Тинчуринның "Җилкәнсезләр" спектакле. Спектакльнең реҗиссеры - Георгий Цхвирава (Омск академия драма театрының баш режиссеры). "Җилкәнсезләр" спектакле - режиссер Цхвираваның Камал театрындагы икенче эше. 2004 елда режиссер грузин язучысы А.Цагарели пьесасы буенча "Ханыма" спектаклен сәхнәләштергән иде. "Кәрим Тинчуринның "Җилкәнсезләр" пьесасындагы темалар миңа бүгенге көн өчен бик актуаль тоелды. Бүгенге көндә дөньяда тынгысызлык күзәтелә. Социаль нәфрәт соң чиккә җиткән чорда үткәннәргә күз салу зарур. Көн кадагындагы сорауларга җавап бирү өчен дә, киләчәкне ачык күрү өчен дә үткәннәрне барлау кирәк",- ди спектакльнең режиссеры Георгий Цхвирава. Камал театрының әдәби бүлек мөдире, театр тәнкыйтьчесе Нияз Игъламов та пьесаның актуальлеген ассызыклый: "Без бугенге көндә ниндидер караңгы сюжетлар бусагасында торабыз. Бәлки бар да җайланыр, тик әлегә кадәр Россиядә бернәрсәнең дә үзеннән-үзе хәл ителгәне юк. .Тинчуринның "Җилкәнсезләр" пьесасында нәкъ шундый вакыт - ниндидер кискен вакыйгалар башланыр алдыннан була торган чор сурәтләнә. Бүгенге вәзгыятьтә әлеге пьеса буенча куелган спектакль төрле тыюларга да юлыгырга мөмкин, тик Г.Цхвирава, акыллы һәм тәҗрибәле кеше буларак, тамашачыны шаккатыру белән мавыкмыйча, тирән һәм көчле спектакль тудырыр дип ышанам". Спектакльдә Камал театрының әйдәп баручы артистлары катнаша: Татарстанның халык артистлары Илдус Габдрахманов, Искәндәр Хәйруллин, Татарстанның атказанган артисты Рамил Вәҗиев, Эмиль Талипов, Ришат Әхмәдуллин, Ләйсән Фәйзуллина, Гөлчәчәк Хәмәдинурова, Алмаз Гәрәев, Айгөл Миңнуллина, Алмаз Сәбирҗанов, Раил Шәмсуаров, Илнур Закиров, Ирек Кашапов, Фәннүр Мөхәммәтҗанов һәм Айгөл Абашева. "Җилкәнсезләр" спектакленең премьерасы 2016 елның 8-9 октябрендә Камал театрының Зур сәхнәсендә. Билет алырга: kamalteatr.ru, 293-03-74.   --- --- | 19.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-21 05:57 Айдар Метшин Түбән Камага мәхәббәтен белдереп җыр башкарган (ВИДЕО)
    19.08.2016 Интернет Интернетта чираттагы "бомба"! YouTube-та шәһәр мэры Айдар Метшинның Түбән Камага багышлап җырлаган җыры хитка әйләнгән. Видеода Түбән Кама мэры Айдар Метшин, полиция хезмәткәрләре, футболистлар, янгын сүндерүчеләр, яшьләр һәм гади шәһәр халкы шәһәрнең 50 яшьлек юбилеена багышлап җыр башкаралар, дип яза «БИЗНЕС Online». Әлеге видеоязманы карап, сез дә бәя бирегез. --- --- | 19.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-21 05:57 Самара делегатлары сынатмады
    19.08.2016 Мәдәният Казанда VII Бөтендөнья татар яшьләре форумы үткәрелде. Елына ике мәртәбә уздырыла торган бу чарада 30 чит илдән, Россиянең 60 төбәгеннән һәм Татарстан районнарыннан 900 делегат катнашты. Самара өлкәсеннән форумга өлкә «Дуслык» иҗади-иҗтимагый оешмасыннан 11 кеше, өлкә «Туган тел» татар җәмгыятеннән 5 кеше барганнар иде. Татарстан Республикасы Президенты Рөстәм Миннеханов исеменнән яшьләрне Татарстан Дәүләт Советы Рәисе Фәрит Мөхәммәтшин сәламлады. Ул үзенең чыгышында Татарстаннан читтә яшәүче яшьләребезгә татар телен һәм гореф-гадәтләребезне саклау буенча ярдәм күрсәтергә кирәк, дип белдерде. Татар телен укыту мәсьәләләренә ул аерым тукталып үтте: “Татарстан Конституциясенең 14 маддәсенә таянып, татар милләтен саклап калу өчен яңа юллар эзлибез һәм табабыз”, - диде ул. Сүз ахырында Фәрит Мөхәммәтшин урыннарда татар милләтен саклап калу буенча яхшырак эшләргә, бер-беребезгә терәк була белергә чакырды. Яшьләр форумы яшьләрчә үтте. Делегатлар бер-берсе белән яңа форматта - унбиш секунд эчендә үзләре турында тулы мәгълүмат биреп таныштылар. “Бөтендөнья татар кафе”сында очрашу вакытында һәркем үз оешмасы турында сөйләде, яшь эшкуарлар социаль бизнес турында фикер алыштылар, эшмәкәрлек татар милли мәдәниятен популярлаштыру һәм иҗтимагый проблемалар белән шөгыльләнергә тиеш, дигән нәтиҗәгә килделәр. Мәсьәлән, “Түбәтәй” татар милли ризыклары челтәрен оештыручыларның берсе - безнең Камышлы авылында туып-үскән Солтан Сафин бизнес башлап җибәргәндә керем турында түгел, ә социаль проблемалар турында уйларга чакырды. Дуслары белән бергә оештырган  “Түбәтәй” челтәренең максаты өчпочмак сату гына түгел, ә татар брендын бөтендөнья аренасына чыгару, дип белдерде Солтан. Аның ялкынлы чыгышыннан соң берничә кеше аның юлыннан китәргә теләк белдерде. “Проектлар аллеясы”нда яшьләрнең инициативалары белән танышырга мөмкин иде. Монда татар комикслары һәм татар телендәге өстәл уеннары, татар телен өйрәнү өчен онлайн приложениелар, балалар өчен укыту һәм аң-белем үстерү программалары һәм башка күп кызыклы проектлар тәкъдим ителде. Казан, Уфа, Чиләбе, Мәскәү, Санкт-Петербург, Казахстан, Кемерово һәм Самарадан килгән 20ләп проект иң яхшы, дип игълан ителде. Самараның “Дуслык” иҗади-иҗтимагый оешмасы тәкъдим иткән проект форумда катнашучыларда аеруча зур кызыксыну тудырды. Аның авторы Гөлфия Кәримова һәм фикердәшләре Ленар Гәрәев, Винер Нурмөхәммәтов, Ринат һәм Лилия Гыйләҗевлар форумда катнашучыларга Самараның татарлар белән бәйле истәлекле урыннары турында сөйләделәр. Ә андый урыннар Самарада шактый - борынгы Муром шәһәрчегендә алып барылучы казыну эшләре, Ширяевода “Болгар мирасы” оешмасы тарафыннан ачылган “Канатлы барс” һәйкәле, өлкә милли-мәдәни автономиясе һәм аның башкарма директоры, тарихчы Шамил Галимов тырышлыгы һәм Татарстан хөкүмәте ярдәме белән куела башлаган истәлек такталары турындагы проект югары бәяләнеп, Гөлфия Кәримова ике елга Бөтендөнья татар яшьләре форумы советы әгъзасы итеп сайланды. Бөтен дөньядан килгән татар яшьләре татар телен шәһәрләргә күчерү турында да күп сөйләделәр, аны квест-уеннар, артпроектлар аша өйрәнү мөмкинлеге турында хыялландылар. Ләкин  Бөтендөнья татар яшьләре форумы рәисе Тәбрис Яруллин андый уеннарда кытлык кичермәвебез, ә менә интеллектуаль һәм мәгариф программалары җитешеп бетмәве турында: “Шуңа күрә без татар дискотекалары кебек чараларга кырын карыйбыз. Бүгенге тренд - әдәби татар телен белү. Ә моның өчен татар телендә укырга кирәк”, - дип әйтте. Секцияләрдә эшләүнең яңалыгы - «Акыл фабрикасы» булды. Анда туризм, тарих, тәрбия, мәгариф, этномәдәни проектлар, интернетта татар теле, журналистика темалары күтәрелде. Форумда катнашучылар алтмыш төркемгә бүленеп, меңнән артык идея тудырдылар. Шуларның егермесе хуплау табып, тормышка ашырылачак.  Форум “Печән базары” хәзерге заман татар мәдәнияте фестивале белән тәмамланды. Фотода: Гөлфия КӘРИМОВА (уңда) Тәбрис ЯРУЛЛИНны, Фәрит МӨХӘММӘТШИНны һәм Ринат ЗАКИРОВны үзенең проекты белән таныштыра.   Эльмира ШӘВӘЛИЕВА --- | 19.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-21 05:57 Мине өйдә улым көтә – 2
    19.08.2016 Хәйрия Татьяна Баймяшкина-Ларухинага бөтен ил белән ярдәм иттеләр. Без дә 27 яшьлек бу ханым турында “Ватаным Татарстан” газетасы битләрендә язып чыккан идек. Кама Тамагы районында туып үскән, хәзерге вакытта Казанда яшәүче Татьяна улын дөньяга китергәннән соң озак та тормыйча авырып киткән иде. “Мин аны кышкы каникулга әти-әниләре янына кайтарып куйдым. Ә ул аннан хәлсезләнеп килде. Тән температурасы төш­мичә интектерде. Нәрсә булганын белмәдек. Табибларга кү­ренергә килгәч тә кан анализларын озак көттек. Ул табиблар янына кереп китте, без улым белән машинада утырып калдык. Аннары телефоныма “миндә лейкоз” дип язылган смс килеп төште. Әйтерсең бар дөньяның асты-өскә килде. Татьяна да бөтенләй төшенкелеккә бирелде”, – дип сөйләгән иде ул чакта ире Максим.   Баксаң, Татьяна медицина картасындагы диагнозны күреп өлгергән икән. Ул чакта аның күңеле бөтенләй кителеп, яшәүдән өмете өзелгән иде. Татьянага хастаханәгә кереп ятарга туры килде. “Минем бернинди дә авыруым юк. Өйгә кайтасым килә”, – дип бәргәләнде ул. Менә шулчакта янәшәсендә ире Максим булды. Ул көндезләрен эшләп, төнгә хатын янына бара иде. Кечкенә Матвейны Татьяна­ның апасы тәрбияләп торды. Лейкоз диагнозы куелгач, Татьяна күп төрле химия терапияләре аша узды. Әмма аны коткара алырлык клиниканы чит илдә генә таптылар. Билгеле, анда дәвалану бик кыйммәт. Сумма меңнәр белән генә түгел, миллионнар белән исәпләнә. Әмма мәрхәмәтле кешеләр ярдәме белән алар Эстониягә бару өчен мөмкинлек тапты. Кемнәр генә булышмады! “Кама Тамагы, Югары Ослан районы кешеләренә, хәйрия чараларында катнашучыларга, җырчыларга чиксез рәхмәтебезне җиткерәбез”, – ди туганнары. Татьянага чит ил табиблары донор да тапкан иде. Әмма моның өчен бик күп суммада акча түлисе. Үз апасының сөяк мие аңа тулысынча туры килүе аларны бу бәладән дә саклый. Һәм ул, ике дә уйламыйча, сеңлесен коткарырга карар кыла. Күптән түгел Татьянага сөяк миен күчереп утыртканнар. Әлегә ялганып киткәнен көтәләр. Татьяна әнисе авырганда инде зур “егет”кә әверелгән Матвей белән очрашуны көтә. Гөлгенә ШИҺАПОВА --- | 19.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-21 05:57 Илназ Сафиуллин мунча салып йөри
    19.08.2016 Шоу-бизнес – Сишәмбе көнне әти белән әнинең гаилә корып җибәрүләренә 31 ел булды. Туган якка кайтып, аларны тәбрикләп килдем, – диде безгә эстраданың иң романтик җырчысы Илназ Сафиуллин. – 18 августта Чаллы шәһәренең «сандали» комлыгында Җәйге оpen air дискотекасы узды. Аннан соң август ахырында Башкортстанның матур табигать кочагында ял итәрбез дигән уйлар бар. 1 сентябрьдә инде TATARparty Kazan дискотекасының ачылышы булачак. Анда махсус кунаклар буларак Гүзәл Уразова белән Илдар Хәкимов чакырулы. Фатирымда ремонт эшләрен төгәлләп, шунда яшим. Хәзерге вакытта Биектау районының Чернышевка авылында мунча салу мәшәкатьләре белән йөрим. Киләчәктә йорт төзү планнары да бар, – ди Илназ. --- --- | 19.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-21 05:57 Нәбирә Гыйматдинова гаиләсенә зур кайгы килгән
    19.08.2016 Мәдәният Татар милләтенең күренекле язучысы Нәбирә Гыйматдинованың әнисе Зәйнәп Шәрәфетдин кызы Гыйматдинова вафат булган. Зәйнәп апаның урыны җәннәттә булсын. Нәбирә Гыйматдинованың олы кайгысын уртаклашабыз. Туганнарына Аллаһы Тәгалә сабырлык бирсен, дип яза "Идел". --- --- | 19.08.2016 (полный текст новости)

  • 2016-08-21 05:57 Россиядә яңа мәгариф министры билгеләнде (ФОТО)
    19.08.2016 Сәясәт Владимир Путин Дмитрий Медведевның тәкъдимен хуплап, Дмитрий Ливановны отставкага озатты. Аның урынына яңа мәгариф министры итеп Ольга Васильева билгеләнде. Тулырак: Путин принял отставку Ливанова, назначен новый министр образования России --- --- | 19.08.2016 (полный текст новости)

1   (Всего 1)

RSSportal.RU - крупнейший каталог русскоязычных новостных лент в формате RSS по различным тематикам, от бизнеса и образования до медицины и литературы. Новости в лентах обновляются несколько раз в сутки.

Яндекс.RSS
Бизнес
Автомобили
Hi-Tech
Кино
Здоровье
Мода
Новости
Музыка
Путешествия
Игры
Семья
Спорт
Шоу-бизнес
Культура
Политика
Экономика
Недвижимость
Юмор
Главные новости
Кулинария
Наука
На проверку
Другие ленты

Обратная связь Яндекс.Метрика