RSS Portal

Поиск на RSSportal: названию ленты текстам новостей   


Matbugat.ru RSS

RSS Matbugat.ru
  • 2017-01-18 01:15 Коточкыч авиаһәлакәт: Boeing торак йортлар өстенә төшкән (ВИДЕО)
    16.01.2017 Фаҗига Бүген Кыргызстан башкаласы Бишкәктә “Turkish Airlines” компаниясенең Boeing 747 йөк очкычы җирле вакыт белән 7.30 сәгатьтә (Мәскәү вакыты белән 4.30 сәгатьтә) “Манас” аэропортына төшкәндә һәлакәткә очраган, дип хәбәр итә РИА Новости. Очкыч аэропорт янында дачалар урнашкан бистә өстенә килеп төшкән. Һәлакәт урынында унбишләп йорт җимерелгән, ике йорт янган. Бу һәлакәттә башта 20 кешенең гомере өзелүе хәбәр ителгән иде, шул исәптән экипажның өч әгъзасы һәлак булган. Соңрак Кыргызстанның Сәламәтлек саклау министрлыгында “мәгълүматлар әле һаман ачыкланып тора, ләкин кимендә 30 кешенең һәлак булган"ын искәрткәннәр, алар арасында җирле халык һәм экипаж әгъзалары бар, дип белдергәннәр. Һәлакәт урыныннан төрле җәрәхәтләр белән 8 кеше хастаханәгә озатылган. --- --- | 16.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-18 01:15 Радик Юльякшин: «Попугай кебек киенеп, авыз ачып торучы гына түгел мин»
    16.01.2017 Шоу-бизнес Эстрадада «кассалы артист» дигән төшенчә бар. Концертына билетлар тиз арада сатылып бетә торган, тамашалары аншлаг белән уза торган җырчыларны шулай атыйлар. Андый йолдызлар татар эстрадасының күк гөмбәзендә бармак белән генә санарлык. Шуларның берсе – Радик Юльякшин, ягъни Элвин Грей. – Радик, «Элвин Грейдан татар милләтенә файда юк», – дигән фикерләр яңгырады. Бу хакта нәрсә әйтерсең? – Бу турыда беренче ишетүем. Файда китерә аламмы, юкмы – тамашачы хәл итәр, ә мин моннан соң да тырышып хезмәт куярмын. Тәнкыйть бар икән, димәк, иҗатымны күзәтәләр. Ә менә эшләп, эшләп тә сүз әйтмәсәләр, кайгыга салыныр иде.   – Аншлаг белән узган концертларыңның сере нәрсәдә? – Монда бернинди дә сер юк. Минем хакта коллегаларым нинди фикер йөрткәнен дә беләм. Янәсе, кайдандыр килеп чыктым да, бик җиңел генә елына 300 концерт куеп йөрим. Мине йолдыз итүгә продюсерым миллионнар сарыф иткән, Мәскәү музыкантларыннан җырлар, аранжировкалар ясаткан да, җырчы иткән, ә мин, попугай кебек киенеп, авыз ачып кына йөрим икән.Эстрадада «кабыныр» алдыннан, биш ел буе Мәскәүдә студиядә бикләнеп, җырлар иҗат иттем. Россия шоу бизнесы, аранжировка ясаучылар, композиторлар, җырчылар белән таныштым. Һәм бу аралашулардан мин, губка кебек, бары тик кирәклесен, файдалысын сеңдерә бардым. Кыскасы, аншлаглы концертлар ул –иҗатым һәм үз өстемдә биш ел ярым эшләүнең нәтиҗәсе.   – «Элвин Грей» проектында сәхнәгә чын яшеңнән күпкә бәләкәйрәк образда чыгасың. Тормышка карашың формалашкан кеше буларак, әле дә 15 яшьлек булып кылану авырга туры килмиме? – Дөресен генә әйткәндә, үземне әле дә егермесе тулмаган малай кебек хис итәм. Төс-кыяфәтемә карап, яшемне әйтү кыен. ЮХИДИ хезмәткәрләре еш кына паспортымны сорый, янәсе, машина йөртергә башым яшь әле. Күпләр өчен мин мәктәп укучысы булып калам. Шуңа күрә, «Элвин Грей» да – «яшьсез» проект. Бер җирдә дә минем чын яшемне әйтмибез.   – Дуэтларыңа да тукталып китәсем килә. Кайсын гына алма – җырлар халыкка яхшы таныш, хитка әверелә. Альбина Хәкимова белән башкарган «Ашкына, гомер»дән башлап, әле күптән түгел Гүзәл Уразова белән яздырган «Красивая, хороший»га кадәр... – Дуэтларга карашым җитди. Һәрчак продюсерым белән киңәшләшәм. Теләсә кем белән дуэт яздырып булмый, тембрлар буенча туры килү дә бик мөһим. Дуэтларны беркайчан да коммерция нигезендә башкармыйм. Кем миңа кадерле, кемнең иҗаты якын һәм күңелемә кергән – бары тик шуның белән генә җырлаячакмын. Аларның хитка әверелүенең дә сере шундадыр. Теләгән бар кеше белән дә дуэт җырлап чыктым. Ә, юк! Бер кеше бар икән. Анысы шулай ук кызыклы дуэт булырга тиеш. Кем белән икәнен әлегә сер итеп калдырам, әмма тиздән беләчәксез.   – Эстрадада продюсерсыз да эшләп буламы? – Эшләргә була, әмма уңышлы булыр микән?! Яныңда һәрвакыт хаталарыңны күрүче, тәнкыйтьләп торучы кеше булырга тиеш. Ул – остаз да, укытучы да, беркайчан да ялагайланмый, икейөзлелек белән шөгыльләнми. Андый кеше булмаса, үсеш тә юк дигән сүз. Ә бары тик: сүлпәнлек, онытылу, бәла...   – Гастрольләрдә әниең гел синең белән... – Ул минем фәрештәм, талисманым. Ул киемемне дә үтүкләп бирә, чәйне дә кайнарлатып тора. Аңа бар эшемне дә тулысынча ышанып тапшыра алам. Командамда әнием белән бергә 11 кеше. Гастрольләрдә ул минем генә түгел, ә бөтен коллективның әнисе. Аның белән барыбызга да җылы һәм тыныч.   – Костюмнарың хакында да сөйләшик әле. Аларның дизайнын стилистлар уйлап табамы? Кайбер костюмнарың, дөресен генә әйткәндә, бигрәк сәер... – Минемчә, сәхнә киеме  ул – үзе бер мәдәният. Урамга да, дискотекага да, кунакка да, зур сәхнәдәге концертка да бер кием киеп булмый. Сәхнә киемен яңартып тору да мөһим. Биш ел буена бер күлмәк киеп йөргән җырчылар бар. Бу кызык та, кызганыч та. Киемне үзең түгел, ә стилистлар, дизайнерлар белән берлектә уйлап чыгарырга тиешсең. Сиңа матур булып тоелган киемнең сәхнәдә бөтенләй «югалуы» да бар. Әйе, килешәм, кайбер костюмнарым бигрәк сәер. Дизайнерлар тәкъдим иткәч, моны ничек киярмен дип, үзем дә аптырап куям. Әле киләчәктә тегелгәннәре бөтенләй «телсез» калдырыр (көлә). Мәсәлән, кемдер мин кигән плащларны аңлап бетерми. Сүз дә юк, классик кием матур, әмма бөтен кеше дә сәхнәгә костюм киеп, галстук тагып чыкса, кызыгы каламы соң?   - Костюм белән генә эш бетми. Тулысынча образ тудыру мөһим. Костюмга килешле итеп прическа эшлисең. Шоу-бизнесның нигезе булып иң тәүдә образ тора да инде. - Гомумән, җырчы шоу­бизнеста башкаручы гына булып кала алмый. Ул актер да. Яхшы шоу өчен имиджны үзгәртергә кирәк дигән караштамын. Мәсәлән, Иван Дорн сәхнәгә үкчәле аяк киеме киеп чыкты. Әлбәттә, бу нормаль күренеш түгел, әмма матур шоу.   – Тормышта син нинди? – Шат күңелле, шаян булырга тырышам. Житди булуны таләп иткән чаклар да бар. Ул, миңа калса, тәрбиядән тора. Әни миңа дөрес тәрбия бирде. Аның алдында баш иям. Азалия ИСМӘГЫЙЛЕВА --- | 14.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-18 01:15 Кызымның диагнозын ишеткәч, аяк астында җир убылгандай булды...
    16.01.2017 Хәйрия 4 яшьлек сабыена табиблар куйган диагнозны ишеткәч, Гөлнараның аяк астындагы җир убылып киткәндәй була. Ана күңеле баштарак бу хәбәргә ышанмый тора әле. Ә кат-кат тикшеренүләр уза башлагач, кызының авыруы белән килешергә генә кала. Казан шәһәрендә яшәүче Ильдана Сафиуллинада – лейкоз авыруы. “Авырлы икәнемне белгәч, бик сөендем. Җитмәсә, УЗИ эчем­дә ике сабый барлыгын әйтте. Бәхетемә чикләр юк иде. Тупырдап торган кызлар таптым. Алар­ның шат елмаюларына сөенеп, матур итеп үскәннәренә шатланып яшәгәндә, өебезгә хәсрәт килде, – дип сөйли кызның әнисе Гөлнара. – Октябрь аенда кызым төн буе косып чыкты. Аптырагач, “ашыгыч ярдәм” машинасы чакырттым. Безне йогышлы авырулар хастаханәсенә салдылар. Анда бер атна дәвалангач, өйгә чыгардылар”. Табиблар соңгы көнне алган анализ кызда лейкоцитлар күп булуын күрсәтә. Шуннан соң түләүле клиникага юл тота алар. Ни гаҗәп, мондагы анализ башкача булып чыга. Җиде көн элек кенә лейкоцитлар саны 50 меңнән артык булса, бу юлы бар да нормада икәне ачыклана. Сафиулиннар җиңел сулап куя, әмма бу тынычлык озакка бармый.   Бер айдан баланың тән температурасы тагын күтәрелә. Әле өстәвенә аяк-кулларында кара янган урыннар да барлыкка килә. Сабыйны Республика клиник балалар хастаханәсенә алып китәләр. Сабыйда куркыныч авыру – кан рагының берьюлы ике төре табыла. “Моны табиб­лар да аңлата алмады. Хәзер кызыма химия терапиясе курслары үткәрәләр. Чәчләре дә коелып бетте инде. Сабый боларны авыр кичерә. Үзен хастаханәдә ник яткырганны да аңламый. Өйгә, иге­зәк сыңары Зәлинә янына кайтасы килә”, – ди Гөлнара.Табиблар, арка миен күчереп утырту гына уңышлы нәтиҗә би­рәчәк, дип ышандыра. Хәтта Мәскәү һәм Санкт-Петербург клиникалары белән сөйләшеп тә куйганнар. Андагылар, донор булган очракта, операция ясарга әзер. Билгеле, дәвалану өчен акча кирәк. Шуңа да Сафиуллиннар гаиләсе операциягә квота булмасмы дип өметләнә.   “Беренче химия курсын алдык. Тик анализлар көн дә үзгәреп тора. Бар да тәртипкә килгәч, тагын дүрт химия курсын аласы бар. Ә аннары операция ясатырга җыенабыз”, – ди Гөлнара.Сафиуллиннар кызларын яңа­дан бәхетле, сау-сәламәт итеп күрү турында хыяллана. Дәва­лану зур чыгымнар сорый. Әлеге гаилә моны үзе генә күтәрә алмый. “Әгәр донор була алсак, вакытны сузмас идек. Операцияне акча җыеп булса да, ясатмакчы булабыз. Вакыт тиз уза, сабые­бызның гомерен саклап каласыбыз килә. Безнең гаиләгә килгән бу хәсрәткә газета укучылар битараф калмасын иде. Мәрхәмәтле кешеләрдән кулдан килгәнчә, матди ярдәм итүләрен сорыйбыз”, – ди Гөлнара.Сабыйга ярдәм итәргә теләү­челәр өчен исәп-хисап счеты:   4 яшьлек сабыена табиблар куйган диагнозны ишеткәч, Гөлнараның аяк астындагы җир убылып киткәндәй була. Ана күңеле баштарак бу хәбәргә ышанмый тора әле. Ә кат-кат тикшеренүләр уза башлагач, кызының авыруы белән килешергә генә кала. Казан шәһәрендә яшәүче Ильдана Сафиуллинада – лейкоз авыруы. “Авырлы икәнемне белгәч, бик сөендем. Җитмәсә, УЗИ эчем­дә ике сабый барлыгын әйтте. Бәхетемә чикләр юк иде. Тупырдап торган кызлар таптым. Алар­ның шат елмаюларына сөенеп, матур итеп үскәннәренә шатланып яшәгәндә, өебезгә хәсрәт килде, – дип сөйли кызның әнисе Гөлнара. – Октябрь аенда кызым төн буе косып чыкты. Аптырагач, “ашыгыч ярдәм” машинасы чакырттым. Безне йогышлы авырулар хастаханәсенә салдылар. Анда бер атна дәвалангач, өйгә чыгардылар”. Табиблар соңгы көнне алган анализ кызда лейкоцитлар күп булуын күрсәтә. Шуннан соң түләүле клиникага юл тота алар. Ни гаҗәп, мондагы анализ башкача булып чыга. Җиде көн элек кенә лейкоцитлар саны 50 меңнән артык булса, бу юлы бар да нормада икәне ачыклана. Сафиулиннар җиңел сулап куя, әмма бу тынычлык озакка бармый. Бер айдан баланың тән температурасы тагын күтәрелә. Әле өстәвенә аяк-кулларында кара янган урыннар да барлыкка килә. Сабыйны Республика клиник балалар хастаханәсенә алып китәләр.   Сабыйда куркыныч авыру – кан рагының берьюлы ике төре табыла. “Моны табиб­лар да аңлата алмады. Хәзер кызыма химия терапиясе курслары үткәрәләр. Чәчләре дә коелып бетте инде. Сабый боларны авыр кичерә. Үзен хастаханәдә ник яткырганны да аңламый. Өйгә, иге­зәк сыңары Зәлинә янына кайтасы килә”, – ди Гөлнара.Табиблар, арка миен күчереп утырту гына уңышлы нәтиҗә би­рәчәк, дип ышандыра. Хәтта Мәскәү һәм Санкт-Петербург клиникалары белән сөйләшеп тә куйганнар. Андагылар, донор булган очракта, операция ясарга әзер. Билгеле, дәвалану өчен акча кирәк. Шуңа да Сафиуллиннар гаиләсе операциягә квота булмасмы дип өметләнә. “Беренче химия курсын алдык. Тик анализлар көн дә үзгәреп тора. Бар да тәртипкә килгәч, тагын дүрт химия курсын аласы бар. Ә аннары операция ясатырга җыенабыз”, – ди Гөлнара.Сафиуллиннар кызларын яңа­дан бәхетле, сау-сәламәт итеп күрү турында хыяллана. Дәва­лану зур чыгымнар сорый. Әлеге гаилә моны үзе генә күтәрә алмый. “Әгәр донор була алсак, вакытны сузмас идек. Операцияне акча җыеп булса да, ясатмакчы булабыз. Вакыт тиз уза, сабые­бызның гомерен саклап каласыбыз килә. Безнең гаиләгә килгән бу хәсрәткә газета укучылар битараф калмасын иде. Мәрхәмәтле кешеләрдән кулдан килгәнчә, матди ярдәм итүләрен сорыйбыз”, – ди Гөлнара.Сабыйга ярдәм итәргә теләү­челәр өчен исәп-хисап счеты:   Саклык банкындагы счет номеры: 40817810162001705066.Саклык банкы картасы номеры:  4276620042749295. Әлеге картага 89274257088 телефон номеры беркетелгән. Сбер­банк картасы тотучылар, 900 номерына смс юллап, бу телефонга үзе теләгән суммада акча күчерә ала. Гөлгенә ШИҺАПОВА --- | 16.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-18 01:15 Фаҗигага юлыккан Boeingның һәлакәткә китергән башлангыч СӘБӘБЕ аталды
    16.01.2017 Фаҗига Кыргызстанның транспорт һәм юллар министры Жамшитбек Калилов бүген иртән Бишкәк янында "Төрек һава юллары" авиакомпаниясенең “Боинг 747” йөк очкычын һәлакәткә китергән башлангыч сәбәпне атады. Министрлыкның рәсми сайтында хәбәр ителгәнчә, "Боинг 747" "Манас" аэропортына утырганда очкычлар төшү юлына туры килә алмаган. Әлеге авиаһәлакәттә кимендә 32 кешенең, шул исәптән 6 баланың һәм экипаждан 4 кешенең гомере өзелгән, тагын 8 кеше авыр хәлдә хастаханәгә озатылган, дачалар бистәсендә 32 торак йорт җимерелгән. Пилот һәлак булган. --- --- | 16.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-18 01:15 Татарстанның халык шагыйре Лена Шагыйрьҗан вафат
    16.01.2017 Әдәбият Бүген татар шагыйрәсе, Г. Тукай исемендәге Дәүләт бүләге лауреаты, Татарстанның халык шагыйре Лена Шагыйрьҗан вафат булган. Бу хакта аның туганнары хәбәр иткән. Хәзерге татар поэзиясенең күренекле вәкилләреннән берсе Лена Шагыйрьҗан (Лена Галимҗан кызы Шакирҗанова) 1945 елның 4 июнендә Татарстан Республикасының Актаныш районы Пучы авылында укытучы гаиләсендә дөньяга килә. Лена туганнан соң күп тә үтми, аларның гаиләсе Әтнә районына күчеп китә. Аның балачагы һәм мәктәп еллары шушы районның Күлле Киме һәм Түбән Көек авылларында уза. 1962 елда Күлле Киме урта мәктәбен тәмамлагач та, ул һич икеләнүсез, Казанга килеп, педагогия институтының татар теле һәм әдәбияты бүлегенә укырга керә. 1967 елда институтны тәмамлап, Казан шәһәренең 80 нче татар урта мәктәбендә бер ел укытучы булып эшли. 1968–1973 елларда ул – Татар дәүләт җыр һәм бию ансамблендә җырчы-артистка хезмәтендә. Соңрак, 1974–1987 елларда, Татарстан дәүләт радиокомитетында тәрҗемәче-журналист булып эшли. 1987 елдан Л.Шагыйрьҗан – профессионал язучы сыйфатында фәкать әдәби иҗат эше белән генә шөгыльләнә. Мәктәптә укыган елларында ук каләм тибрәтә башлап, җитмешенче еллардан шигырьләре белән көндәлек матбугатка даими катнаша килгән Ленаның бер бәйләм лирик шигырьләре 1977 елда «Кызлар җыры» исемле күмәк җыентыкка урнаштырыла, 1982 елда исә Татарстан китап нәшриятында «Яшь шагыйрьнең беренче китабы» сериясендә «Мөлдерәмә күңел» дигән мөстәкыйль шигъри җыентыгы басылып чыга. 1986 елда «Ышанам йөрәгемә» исемле икенче китабы дөнья күрә. Шушы беренче шигъри җыентыклары белән үк ул үзен романтик рухлы, нечкә хисле, хатын-кызларга гына хас үз язу манерасы, шигъри йөзе булган талантлы каләм иясе итеп таныта. Алга таба, башлангыч шигырьләрендәге хис муллыгын саклаган хәлдә, аның иҗаты тематик яктан киңәя, фикер-эчтәлек ягыннан тирәнәя, масштаблырак була бара. Узган гасырның соңгы ун-унбиш елы дәвамында ул аеруча актив һәм нәтиҗәле эшли, соңгы унъеллыклар татар шигърияте мәйданында зур казаныш булып саналырлык «Иман әлифбасы» (1993), «Шигырьләр, поэма» (1997), «Боҗра вә Хөҗрә» (2002) кебек саллы шигъри тупланмалары, «Йөрәк авазы», «Дөнья базары, яхуд Яңа Америка фаҗигасе» поэмалары һәм бәет-мөнәҗәт жанрына якын яңа шәкелдәге әсәрләре белән абруй казана. Л.Шагыйрьҗанның Такташлардан килгән традицион шигырь калыбында үзенчәлекле булып формалашкан, интим-шәхси кичерешләрне заманның иҗтимагый фикере, әхлакый-милли проблемалар, мәнфәгатьләр белән тыгыз бәйлелектә үстерә килгән лирик-публицистик яңгырашлы, шигъри бизәкләргә, хикмәтле сүз кимәлендәге үткен-җор, образлы гыйбарәләргә бай шигърияте бүгенге татар әдәбиятының үзенчәлекле сәхифәсен тәшкил итә. Шагыйрә иҗатында Ил, Ватан, Милләт, Шәхес төшенчәләре иҗтимагый-фәлсәфи һәм тарихи яссылыкта карала, кызыклы һәм үзенчәлекле сәнгати алымнар аша сурәтләнә, җәмгыять белән шәхес арасындагы мөнәсәбәткә бәйле рәвештә татар халкының асыл рухи сыйфатларыннан булган «Иман» төшенчәсенең заман таләпләренә ярашлы шигъри-фәлсәфи төсмерләре ачыла. Аның әдәби иҗат даирәсеннән балалар дөньясы да читтә түгел: яшь буында әдәбиятка, милли сәнгатебезгә һәм туган телебезгә мәхәббәт тәрбияләү эшенә ул үзеннән җитди өлеш кертә, балалар һәм яшьләр тормышыннан шигъри әсәрләр иҗат итә («Канатлы ат», 1999). Л.Шагыйрьҗан ялкынлы публицистик язмалар, әдәбиятка кагылышлы теоретик һәм тәнкыйди мәкаләләр, С.Хәким, Р.Яхин, С.Садыйкова кебек атаклы өлкән буын иҗат әһелләре турындагы истәлек язмалары, замандашларына атап язган шигъри багышламалар авторы буларак та билгеле («Сагынмаклык», 2005). Л.Шагыйрьҗан – шигъри тәрҗемә остасы. Борынгы төрки әдәбияты җәүһәрләреннән XI йөз шагыйре Йосыф Баласагуниның «Котадгу белег» («Игелекле белем») исемле әхлакый-фәлсәфи поэмасыннан зур бер бүлек Л.Шагыйрьҗанның тәрҗемәсендә «Мәдәни җомга» газетасында һәм «Мирас» журналында дөнья күрә. Л.Шагыйрьҗан – әдәби иҗатын җәмәгать эшләре белән тыгыз бәйләп барган әдибә. Ул 1993 елда үзе оештырышкан Бөтентатар «Ак калфак» хатын-кызлар ассоциациясенең берничә ел дәвамында рәис урынбасары булып тора. Татар әдәбиятын һәм сәнгатен үстерүдәге хезмәтләре өчен Л.Шагыйрьҗан 2000 елда «Татарстан Республикасының атказанган сәнгать эшлеклесе» дигән мактаулы исемгә лаек була. 2007 елда шагыйрә «Сагынмаклык» китабы һәм Һади Такташка багышланган әсәрләре өчен Татарстан Язучылар берлегенең Һ.Такташ исемендәге әдәби премиясенә лаек була. Л.Шагыйрьҗан – 1984 елдан СССР (Татарстан) Язучылар берлеге әгъзасы иде. --- --- | 16.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-18 01:15 Илназ Баһтан гаиләне саклап калу өчен КИҢӘШ
    16.01.2017 Шоу-бизнес Ноябрь ахырында «Пирамида» концертлар залында Илназ Баһның «33 яшькә – 33 җыр» дип исемләнгән тамашасы узды. Аның бай репертуарына, ишле гаиләсенә карап, бер дә 33 яшь бирмәссең. Җитез, уңган һәм тырыш ул. – Илназ, яңа елга аяк бастык. 2016 ел синең өчен нинди ел булды? 2017гә нинди өметләр баг­лыйсың? – Бик шәп ел булды. Беренчедән, гаиләбез тагы да тулыланды – өченче улыбыз туды. Рәхәтләнеп иҗат та иттек. Финанс ягыннан авырлыклар булмады. Бер көн дә авырып ятмадым. 2017 елдан нәрсә көтәм? Әл­бәттә, сәламәтлек сорыйм. Эш күп булсын. Әллә нинди зур планнар кормыйм, сау-сәламәт кенә булыйк. – Малайлар ничек соң? Өйдә Гүзәлгә ярдәм итәсезме? – Үсәләр, Аллага шөкер! Ул бит бер Гүзәлнең генә түгел, ә гаилә бурычы, шуңа, әлбәттә, бергәләп карыйбыз. Бездә: «Бу – хатын кыз эше, бу – ир-атныкы», – дигән әйбер бөтенләй юк. Кирәк икән, өен дә җыештырам, ашарга да пешерәм. Гүзәл кечкенәләре белән өйдә булгач, өлкәнен балалар бакчасына үзем йөртәм. Ничек тә, Гүзәлгә авырга туры килмәсен, дип тырышам. – Балаларыма тиешле тәрбия бирә алмам дигән курку хисе бармы? – Әти булганчы ук бу сорау мине борчый иде, әле дә хафаландыра. Дөресен генә әйткәндә, куркып яшим. Бүген балалар безгә караганда да акыллырак булып туа. Заман да үз таләпләрен куеп тора. Үзебез дә балалар белән бергә үсәбез. – Балаларга исемнәрне кем сайлый? – Кыз туса – мин, малай туса, хатын сайлый дигән сөйләшү бар иде. Тик менә миңа чират һаман җитми тора. – Гаиләгез матур, күз тимәсен. Буйдак, үз тиңен эзләгән егетләргә хатын сайлауда киңәшегезне бирерсез бәлки? Мәхәббәт гомерлек булсын өчен нәрсә эшләргә кирәк һәм нәрсә эшләргә ярамый? – Акыл сатарга яратмыйм... Мәхәббәтсез берничек тә булмый. Ул чибәр, ул матур дип кенә өйләнү – дөрес түгел. Акылдан тыш, йөрәк тә хәл итәргә тиеш. Ә кавышкач иң мөһиме – ышану. Бер-береңә ышану, тугрылык –гаиләдә төп фактор. Сүз дә юк, синең хатыныңнан да итагатьлерәк кеше, тормыш юлында аннан да матурракны очратуың бар, акыллырагы да бардыр. Беребез дә идеаль түгел бит. Әмма теләсә кемгә гашыйк булып, аң югалтып йөрергә кирәкми. Бу соклану гына булып калсын һәм аны ничек тә, гаиләне саклап калу өчен, җиңә белергә кирәк. – Концертларда, банкетларда эшләгәндә балаларыгыз кем белән кала? – Нянябыз бар. Әмма аңа озак вакытка калдырып китмибез. Моның балаларга психологик яктан авыр булуын яхшы аңлыйбыз. Әтиме, әниме – балалар янында берсе һәрвакыт булырга тиеш дип саныйм. Нык мөһим эшләр булса гына балалар белән няня утыра. Өчесен дә калдырып киткән чак була. Аларны тыеп тоту авыр бит. Өч малай – өч төрле холык. Бергә утыртып ашату да бик җиңел эш түгел: өстәлдән берсе торып китсә, калганнары да аңа иярә. Ә аннары, зуррагы үртәргә, котыртырга да ярата. – Няняны Гүзәл сайладымы? Сез бу эштә катнаштыгызмы? – Аны без танышлар аша таптык. Очрашуга Гүзәл үзе барды. Хатын-кыз хатын-кызның психология­сен яхшы белә, яхшырак аңлый. Яхшы педагог, балалар белән уртак тел табардай ханым икәнен аңлагач, хатын аннан шундук канәгать калды. Һәм әлегә ышанычларыбызны аклап килә, алга таба да шулай булсын иде. Азалия ИСМӘГЫЙЛЕВА --- | 16.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-18 01:15 Казанда гомере фаҗигале рәвештә өзелгән Ралинаны соңгы юлга озаттылар (ФОТО)
    16.01.2017 Фаҗига Бүген, 16 гыйнварда Кара диңгез өстендәге Ту-154 очкычы авиаһәлакәтендә hәлак булган Александров исемендәге Россия армиясе җыр һәм бию ансамбленең балеты артисткасы Ралина Гыйльманова белән хушлаштылар. Матәм чарасы Казанның Киров районында, артистка яшәгән йорт ишегалдында узды. Ралина Гыйльманованы соңгы юлга озатырга Татарстан Республикасы Мәдәният министры Айрат Сибагатуллин, Татарстан Республикасы Хәрби комиссары урынбасары Рөстәм Яхин, Татарстан Дәүләт җыр һәм бию ансамбленең сәнгать җитәкчесе Айрат Хаметов, РФ Саклану министрлыгы, А.В. Александров исемендәге Россия армиясе җыр һәм бию ансамбле, Ралина белем алган уку йортлары вәкилләре, якыннары, дуслары килде. Ралинаның җәсәде Россия Саклану министрлыгы күзәтчелеге астында Казанга махсус борт белән кайтарылган. Матәм чарасы дога уку белән башланды. “Бүген безнең барыбыз өчен дә авыр көн, без Ралина белән хушлашабыз. Яшь, матур, алда дөнья кадәр перспективалары булган кызны, кызганычка каршы, шушы фаҗигале очрак бездән алып китте. Якты истәлеге булсын”, - диде Татарстан Мәдәният министры Айрат Сибгатуллин үз чыгышында. Җыр һәм бию ансамбленең сәнгать җитәкчесе Айрат Хаметов Ралина Гыйльманованың үз укучысы булуын һәм аның белән һәрчак горурлануы хакында сөйләде: “Балаларның балалрына да мондый хәсрәтләр күрергә язмасын. Ралинаның әти-әнисенә, туганнарына Ходай сабырлык бирсен”, - диде ул. Татарстан Республикасы Хәрби комиссары урынбасары Рөстәм Яхин кайгы уртаклаклашу сүзләрен җиткергәч, “Кеше турында хәтер яшәгәндә, ул исән”, - дип белдерде. Ралина укыган 15 нче татар гимназиясенең рус теле һәм әдәбияты укытучысы Мәүлия Габдуллина уку йортында артистканың истәлек почмагы булдырылачагы хакында хәбәр итте. Ралина Гыйльманова белән хушлашырга Краснодар краеннан аның булачак ире – ансамбль хоры җырчысы Михаил Васинның әнисе дә килгән иде. Ралина Казанның Юдино бистәсендәге зиратта мөселманча җирләнде. Исегезгә төшерәбез, Ралина Гыйльманова һәм Михаил Васин 25 декабрь көнне Сочи шәһәре янында, Кара диңгез өстендә һәләкәткә юлыккан Ту-154 очкычы пассажирлары иде. Авиаһәләкәт нәтиҗәсендә 85 пассажир һәм 8 экипаж әгъзасының гомере өзелде. Алар арасында "Беренче канал", "НТВ", "Звезда" телеканал журналистлары, халыкта доктор Лиза буларак билгеле Елизавета Гланка һәм Александров ансамбле артистлары. Ансамбль Сириядәге Россия хәрбиләренә яңа ел концерты куярга тиеш иде. Ралина Гыйльманова 1994 елда Казанда туа. Казан хореография училищесында укый, параллель рәвештә Мәскәү дәүләт мәдәният һәм сәнгать университетын тәмамлый.«Кострома» балетында эшли, 2014 елда аны А.В. Александров исемендәге Россия армиясе җыр һәм бию ансамбленә кабул итәләр. Зилә САФИНА --- | 16.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-18 01:15 Машинада “Әтием, сине яратам” дип язылган була. Икенче көнне әтисе үз-үзенә кул сала...
    16.01.2017 Җәмгыять Әтисе машинасын юганнан соң ялтыратып сөрткән арада, 7 яшьлек улы таш белән машинага нидер сызгалый. Моны күргән ата кулына гайка ачкычын тотуын да онытып, шуның белән үзен белештермичә улын кыйный... Сынулар күп булу сәбәпле, баланың барлык кул бармакларын кисәләр. Кыйналып кан савудан күзләрен көчкә ачкан улы хастаханәгә килгән атасын күргәч: “Әтием, миңа кайчан яңа бармаклар үсә?” — дип сорый. Улы белән нинди аяныч хәл кылганы шулчакта гына әтисенең башына барып җитә һәм телсез кала. Чарасызлыктан ул хастаханәдән туры гаражга юнәлә, гайка ачкычы белән яньчелеп беткәнче машинасын төя. Шулчак машинада улы сызгалаган урынга күзе төшә. Улы анда: “Әтием, сине яратам”, — дип язган була. Икенче көнне әтисе үз-үзенә кул сала... Улым, сиңа әйтәм, киленем, син тыңла: нәфрәт һәм ярату чикләрне белми, бәрәкәтле озын гомер кичерәсегез килсә, аның икенчесен — яратуны сайлагыз. Дөнья ки¬рәк-яраклары — куллану, ә кеше бер-берсен сөяр өчен яратылган. Кызганыч, бүген адәм баласы кешене кулланып, предметларны ярата башлады. Әйдәгез, шушы минуттан түбәндәге киңәшләрне истә тотыйк. Предметларны кулланырга, ә кешене яратырга кирәк. Уй-фикерләрегезгә игътибарлы булыгыз, алар сүзләргә әйләнә. Сүзләрегезгә игътибарлы булыгыз, алар гамәлгә әйләнә. Гамәлләрегезгә игътибарлы булыгыз, алар гадәткә әйләнә. Гадәтләрегезгә игътибарлы булыгыз, алар холык формалаштыра. Холкыгызга игътибарлы булыгыз, алар тормышыгызны формалаштыра. Кеше тормышында көтелмәгән хәлләр еш килеп чыга. Су кирегә акмаган кебек, кайбер кылган гамәлләрне дә кире кайтарып булмый. Шуңа Аллаһ хакы өчен сабыр булырга кирәк. Юктан да кызып китмәгез. Ниндидер бер гамәл кылганчы, иң элек мәсьәләнең асылына төшенегез. Аллаһ кушмаган эшкә алынмыйммы, Аңа каршы бармыйммы, дип үз-үзегезгә сорау бирегез. Раббыбыз — барысын да күреп торучы. Кайчак кеше гомерен секундлар хәл итә. Шул мизгел эчендә яраткан һәм бик кадерле кешегезне югалтырга мөмкинсез. Сабырсызлык белән кылган гамәлегез өчен гомер көзегезгә кадәр үкенерлек булмасын дисәгез, әлеге гыйбрәтле хәлне һәм ошбу нәсыйхәтне беркайчан да исегездән чыгармагыз. --- --- | 16.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-18 01:15 Айсылу Лерон: «Чамасын белгәндә, моның зыяны юк»
    16.01.2017 Шоу-бизнес Ә сез нинди мультфильмнар карыйсыз? – Безнең балалар планшет белән еш утыралар иде. Анда интернетта нәрсә генә юк бит, бөкрәеп утырып, арка баганаларына зыян килә, кечкенә экран аркасында, күзләре дә тиз ара. Кыскасы, мин планшетны алып куйдым. Хәзер мультфильмнарны телевизордан карыйлар. Чамасын белгәндә, моның зыяны юк, дип саныйм. Гадәттә, яхшылыкка өйрәтә торган әсәрләрне сайлыйбыз. Балалар әле анда яңгыраган җырларны кабатлап та йөриләр, шунысы да бар, планшеттан аермалы буларак, телевизордагы мультфильмны кабызгач, азрак карыйлар да, аннары уйныйлар, рәсем ясыйлар. Мультик фон буларак кына кала. Татарча мультфильмнарны аеруча яраталар. --- --- | 16.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-18 01:15 "Минем өчен хәзер ялгызлыктан да рәхәт нәрсә юк!" (ЯЗМЫШ)
    17.01.2017 Язмыш Ялгызлыкларына чыдый алмыйча ир эзләүче хатыннарга мин бик нык гаҗәпләнәм. Кемдер – туган-тумачалары аркылы, башка берәүләр – таныш-белешләре аша, икенче берәүләр исә газета битләрендә үзенә пар эзли. Ничек кенә булмасын, мин ул хатыннарны һич кенә дә аңлый алмыйм. Ярый инде, бер дә кияүгә чыгып карамаган, баласы булмаганнарны ничек тә аклыйм әле. Күрмәгәннең күрәсе килә бит ул. Әмма арада катлы-катлы йөрүчеләр күп бит. Кайсының ире үлеп киткән, кайсылары аерылышканнан соң кабат кияүгә чыгу теләге белән яши башлый. Менә шундыйларны мин һич аңламыйм. Ник кирәк ул? Мин 20 яшьтә кияүгә чыккан идем. Элек артыгын йөреп тормый идек шул. Бер озаттымы – бетте, бар да ярәштереп куя. Безнең тәрбия башка бит, артыгын сөйләшкән дә булмады инде булачак ирем белән, калганнары турында сөйләп тә торасы юк. Хәзер бит әнә ничек, кызлар егетләрне ничек кенә итеп сынамый. Шул сынауны егет үтә алса – өйләнә, юк икән – кыз араны өзә дә, бетте-китте. Өйләнешер алдыннан күпмедер вакыт бергә яшәп алучылар да бар. Дин буенча карый башласаң, дөрес түгел инде, тик шулай да мин аны начар әйбер димәс идем. Без ул кадәр дини халык та түгел, илебез дә дини кануннар белән яшәми. Зур бәйрәмнәр уздыру – анысы башка әйбер бит аның. Шулай булгач, яшьләргә ник яшәп карамаска? Холыклары туры килсә – өйләнешәләр, юк икән – таралышалар. Аның каравы, ике ут арасында калучы балалар, ата-аналары булмый. Бәлки мин хаклы да түгелдер, әмма шулай уйлыйм. Чөнки тормышка бер генә чыгасың аны. Минем кебек үкенерлек булмасын өчен ныклап уйларга кирәк. Ни дисәң дә, яшьләр безгә караганда күпкә акыллырак. Алар үзләрен хөрмәт итә. Без түгел инде. Бер чыккач, кирегә юл юк дип, изелеп яшәгән буын бит без. Рәттән бөтен хатын шулай изаланып яшәгән димим, әмма ирдән китү юк иде бит. Эчсә – эчте, йөрсә – йөрде, кыйнаса – кыйнады, без түзәргә тиеш идек. Без түзгәнгә күрә шулай аздылар да алар. Аларның шулай бозылып бетүендә бездә дә гаеп зур, юл куймаска кирәк иде. Кыйнаса да зарланмадык бит. Йөз күгәрсә, “егылдым” , “ишеккә бәрелдем” дип әйтеш иде. Мин эшләгән цехта ярты хатын шулай яшәде. Әмма бик сирәкләр генә өендәгесен читкә чыгып сөйли иде. Һаман яклыйбыз, сүз килмәсен, дибез. Эчми торган, төз генә атлап йөргән кайсы хатын кара янып чыгарлык, шулай тик томалдан ишеккә килеп бәрелсен ди инде? Андый эз калсын өчен бар көчеңә йөгереп барып бәрелергә кирәк бит әле ул. Ир бер кул күтәрдеме, сәгате-минуты белән гариза язарга кирәк. Күпмегә булса да утырталармы, куркыталармы – барыбер нидер эшләтергә тиешләр бит. Нәтиҗәсе юк икән, әлбәттә, качарга кирәк! “Балалар” дип торасы түгел, “бәлки үзгәрер әле” дип тә көтәргә кирәкми. Җырдагыча: булмый инде, булмагач. Шәхсән мин булмаслыгын бик соң аңладым. Яшьтән кияүгә чыктым да, бер тиен хөрмәт күрмичә гомеремне тиккә уздырдым. Алай түзеп яшәү балаларның үзләренә дә кирәк түгел бит ул! Хәзер уйлыйм да, аптыраплар китәм. Туганнар арасыннан ник берсе шунда: “Кит син моннан!” – дип әйтсен. Авыр яшәгәнемне белеп тордылар бит. Алар да уйлый белмәгәндер инде, күрәсең. Бүтәнчә дә яшәп булганын мин лаеклы ялга чыгарга ике елым калып барганда гына аңладым. Җир бүлешеп, йорт саттырып та йөрмәдем. Авыл җирлегендә барып чыга торган әйбер түгел ул. Икенче урамда буш урын бар иде, шуннан 4 сутый сатып алдым, ике улыма, үземнең исемгә кредит алып, кечерәк кенә йорт салдырдым да, бер җәй дигәндә шунда чыгып та киттем. Элеккеге ирем баштарак бик дулап йөрде инде, ышанмады киткәнемә. Бикле капкаларымны кагып торса, ике дә уйламыйча милиция чакыра идем. Ул бит миңа хәзер беркем түгел, аерылышкан кешеләр. Бер-ике тапкыр рәшәткә артында кунып кайткач, ул да тынды. Тегендә яхшылап аңлатканнар булса кирәк. Мин хәзер пенсиядә. Тормышымның рәхәтлегенә, шушы кадәр тынычлыкка ышанып бетә алмыйм. Малайларым шәһәрдә, алар кайткалап-киткәләп йөриләр. Күршеләрем бик әйбәт, бергә эшләгән хатыннар белән дә аралашып торабыз. Өйдә күп вакыт берүзем булсам да, миңа күңелсез түгел. Кайберәүләр: “Утырып чәй эчәргә булса да иптәш кирәк бит ул”, – диләр. Белмим, миңа гына шулай тоеладырмы, әмма ялгыз чәем дә бик тәмле минем. Өемдә бар да үземчә: гөлләр белән мәш киләм, тынычлап телевизорымны карыйм, аяк асты бик тайгак булмаса, урам әйләнеп керәм. Бик рәхәт! Тик бу арада кан басымы белән интегәм әле. Кайчак 200 гә кадәр менеп китә. Андый көннәрдә даруымны кабам да, ятам гына. Көне буе тормыйм. Янда ир булса, шулай ята аламмы мин? Юк бит! Монысыннан китеп, башкага чыксам да, минем аңа кирәгем булмаячак. Гомер яшәгән ир хатынын кайгыртмаганны, башка берәү мине тәрбияли диме инде? Булмаганны... Ач тамагым, тыныч колагым дип, борынгылар белми әйтмәгән. Ялгызлыктан да рәхәт нәрсә юктыр ул. Н., Мамадыш. Чыганак: Безнең авыл гыйбрәте   --- --- | 17.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-18 01:15 Татарстан егетләре, картайгач кына барырсыз дигәнгә үч итеп, Хаҗ кылырга велосипедка атланып барган (ФОТО)
    17.01.2017 Дин Моннан ел ярым элек газетабыз­да, Булат Нәсыйбуллин хаҗга велосипед белән барырга җыена, дип язган идек. Сәгате килеп җитмәгәндер инде, билгеле бер сәбәп­ләр белән, ул елны хаҗга бара алмады. Ә былтыр җәй көне исә аңа тәвәккәлләп барып кайтырга насыйп булды. Аллага тапшырдык – Хаҗга җәяү бару теләге унбиш яшемнән үк тынгылык бирмәде. Элек бабаларыбыз хаҗга җәяү барганнар, юлда аның бөтен мәшәкатен-авырлыгын күргәннәр. Мин гомрә хаҗын кылдым, әмма самолетта очып барып, аның тәэсирен бик нык сизмәдем димме, күңелдә канәгатьлек калмады. Шуңа да изге җиргә велосипедта барырга карар кылдым. Беренче талпынышта ул ният барып чыкмады. Ел башында ук һичшиксез барачакмын дип уйлана башласам да, эшләр килеп чыгып, әзерлекне бик соң гына башладым. Минем исәп белән юлга өч ай алдан чыгарга кирәк. Сәфәргә бер ай гына вакыт калган. Соңгы этәргеч Казанга Төркиядән килгән шәех Мөхәммәд Ибраһим Хозыр әл-Әмәди белән очрашу булды. Ул миңа, быел хаҗга барачаксың, кирәге чыгар, дип, чәч кыра торган станок бүләк итте, – дип искә ала ул сәфәргә чыгып китүен. Кыска гына вакыт эчендә Булатка бөтен яктан уңайлы булган яхшы велосипед эзләргә туры килә. Велосипедны Түбән Новгородта таба. Соңгы товар булганга, аңа җитмеш процент ташлама да ясыйлар. Юлның уңышлы булачагына бу бер фал булды, ди әңгәмәдәшем. Булатның ялгызы гына барачагын белгәч, дусты Марат, иптәшкә мин дә барам, ди. Юлда нәрсә генә килеп чыкса да, икебезнең беребез, һичшиксез, хаҗга барып җитәргә тиеш дип сөйләшеп куялар. Егетләр юлга 8 июньдә кузгала. Сәфәрне Болгардан башлыйлар. Ульяновскига барып җиткәндә, Марат велосипед педален әйләндерә алмый башлый. Хастаханәдә табиблар аңа өч ай ятып кына торырга куша. Шулай итеп, Булат юлын үзе генә дәвам итә. Әмма ул Волгоградка барып җиткәндә, Марат скутер сатып алып, юлда аны куып та җитә. Маҗаралы юл Егетләр Россия шәһәрләреннән соң Баку, Грузияне үтәләр. Төркия, Кипр, Мисыр, Иордания аша Согуд Гарәбстанына килеп җитәләр. Килеп җитәләр дип әйтү генә ансат. Булатка көненә йөз егермешәр, ә иң күбе йөз сиксән чакрым юл үтәргә туры килә. Барысы 4500 чакрымга җыела. Ә юлдагы маҗараларны сөйләп бетерә торган түгел. – Согуд Гарәбстанына барып җитәрбез дип үзебез дә 100 процент ышанмадык. Аллаһы Тәгаләгә тәвәккәл генә кылдык дип әйтергә була. Бердән, хаҗга визаны өч ай алдан алып булмый, бер ай кала гына бирәләр. Без визасыз гына чыгып киттек. Аллаһ ярдәменнән ташламады. Юлда барганда бер генә тапкыр да чирләмәдек. Тауларда суыкта да, салкын җил астында да барырга туры килде. Арып йокыга талганда, иртәгә тора да алмам дип уйласак та, тәндә көч тоеп сикереп тора идек. – Мондый зур сәфәрдә проб­лемалар чыкмый тормагандыр инде? – Алар без көткәннән дә күб­рәк. Иң беренчесе Кипрда булды. Паромнар булмаганга, Кипрдан Мисырга самолетта очарга туры килде. Карточкада акча бетте, кесәдә калган акчаларны, интернет аша билет алабыз дип, отельдә эшләүче бер кешенең карточкасына салдык, чөнки офис аша алганда кыйммәткә чыга. Әмма ул карточка белән проблемалар туды. Бер атнадан гына Каһирәгә барып җиттек, анда хәрби режим икән. Юлны велосипедта дәвам итәргә рөхсәт бирмәделәр. Яңадан билетлар алып, Шарм-әл-Шәехкә очтык. Аннан Иорданиягә паромда барырга уйладык. Иорданиянең Акаба шәһәрендә виза бирделәр, әмма биш минут утырып торырга куштылар. Менә шуннан маҗаралар башланды да инде. Өч сәгать утыргач, сәбәбен әйтми генә, сезне депортациялибез, диделәр. Төнлә кире Каһирәгә җибәрделәр. Анда хаҗ операторларына шалтырата башладык. Хаҗга бару өчен документларны иртәнгә кадәр генә кабул итәләр икәнлеге билгеле булды. Бер шалтыратуыбызда Дагыстан кешесенә чыктык. Иртәгә безнең кеше Мәскәүгә документлар тапшырырга бара, паспортларыгызны шунда җибәрегез, ди. Хәрби режим булганлыктан, паспортны биреп җибәреп булмый, паспортсыз калсаң да төрмәгә тотып ябулары бар. Ничарадан бичара дигәндәй, Маратны полиция тотмасын өчен, чүлдәге бер караңгы авылга озатып, Мәскәүгә очтым. Туры рейс булмагач, Греция аркылы очарга туры килде. Мәскәүдә паспортларны тапшырдым, аванс итеп 45 мең сум бирдем. Тагын 120 мең бирәсе калды. Калган өлешен бирергә акча юк. Дагыстан кешесе, бүген түләмәсәгез, паспортларыгызны визага тапшырмыйм, ди. Мәскәүгә әйләнеп кайтуымны кешегә белдерәсе дә килми бит әле, хурландыра. Алай да дустыма хәлне сөйләдем дә, ул Казаннан акча җибәрде. Иртән исә арадашчы телефонын алмый. 45 мең дә, паспортлар да аңарда калды. Ниш­ләргә, өч көн, өч төн йокламаган, елыйсы да, кемгәдер үпкәлисе дә килә. Әллә мошенниклар кулына эләктекме дип уйлыйм. Аптырагач, киңәш сорап, шәехкә яздым, ул бары өч сүз язган: Аллаһка зекер кыл. Төне буе зекер кылып чыктым. Кабат танышларыма шалтырата башладым. Дагыстандагы диаспораларга, әллә кемнәргә шалтыратып бетердем. Нәтиҗәдә паспортларны алып калган дагыстанлыга ниндидер бер абруйлы кеше чыгып, барысын да җайлады. «Хаҗга картайгач барырсыз» Дүрт көннән визалар әзер булып, Булат кире Каһирәгә оча. Аннан егетләр кабат Иорданиянең Акаба шәһәренә юл тота. Визалары булса да, таможня начальнигы кабат депортациялибез дия башлый. – Башта, хаҗга картайгач та барырга өлгерерсез, әлегә гөнаһларыгызны җыя торыгыз, дип киреләнде. Аннары икесенең берсен сайларга кушты: «Йә депортациялибез, яки өч йөз доллар түлисез дә законлы рәвештә (имештер!) бер кеше чик аша чыгарып куя». Җир өсте визасы гына булгач, самолет белән дә оча алмыйбыз булып чыга. Киттек машинага утырып. Нәтиҗәдә Мәдинәгә кадәр барырга туры килде. Машина йөртүче автомобилен махсус безнең исемгә теркәгән икән. Согуд Гарәбстаны законы буенча, без аның белән йә Мәдинәгә, йә Мәккәгә кадәр барырга тиеш булып чыктык. Анысы өчен тагын алты йөз доллар сорады. Мәдинәгә җитәрәк, безне туктаттылар. Хаҗга автобусларда төркемләп килүчеләрне генә кертәбез, башкаларга юл ябык, дип аңлаттылар. Машина йөртүче, сезне барыбер кертмиләр, кире алып кайтам, димәсенме?! Шунда каяндыр болытлар килеп чыгып, чүлдә каты итеп яңгыр ява башлады. Машинадан чыктым да кулымны күтәреп, Аллаһыдан изге Мәдинәгә керергә мөмкинлек бир инде дип, ярдәм сорадым. машинага кире кереп утыруга, полицейский йөгереп килеп, гафу итегез, ялгышканбыз икән дип, юлны дәвам итәргә рөхсәт бирде. Дога менә шулай секунды белән кабул булды. Бер үкенечем калды – планлаштырылган юлны велосипедта бара алмадым. Хәзер инде Мәдинәдән Мәккәгә булган 500 чакрым араны, һичшиксез, велосипедта үтәчәкмен дигән идем, андый рөхсәт юк диделәр. Мәдинә губернаторы исеменә хат яздым. Ул кабул итте, иң башта селфи ясады. Миңа калса, социаль челтәрләрдән иң күп кулланучылар – гарәпләр. Алар селфи белән «чирлиләр». Озаклап сөйләшеп утыргач, язмача рөхсәт бирде. 46 градус эсселек, баштагы алтмыш чакрымны көчкә бардым. Температурам күтәрелде, тамак, иреннәр кипте, хәл бетте. Туктап, кулларымны күтәреп, Аллаһы Тәгаләдән хәлемне җиңеләйтүен сорадым, ышанасызмы-юкмы, бер могҗиза белән температурам да төште, хәл дә кереп китте. Эсселекне дә сизми башладым, хәтта салкын җил дә исеп куйгандай булды. Шулай итеп, 500 чакрымны үтеп, хаҗ башланырга бер көн алдан барып та җиттем. Телевизордан мине күрсәткәннән соң, халык юлга махсус чыгып баскан, мине күреп елыйлар, ашарга, эчәргә бирәләр. Менә бу хаҗ миңа чынлап та канәгатьлек бирде. Андагы атмосфераны тәнемдәге бөтен күзәнәкләрем белән тойдым. Мин шушында килгәндә нинди генә кешеләр белән очрашмадым, нинди генә авырлыклар алдында калмадым, Аллаһ ярдәменнән ташламады. Ул мине юл буе озата барды. Теләге булган кешегә, әлбәттә, Аллаһ юлны ача. Әмма, куркыныч бер видеодан соң, моны кабатламавыгыз сорала дигән кебек, мин дә мондый катлаулы юлга үз көчегезгә ышанганда, физик әзерлек булганда гына чыгарга була дим. Матди яктан да барысына әзер булырга кирәк. Велосипедта чыгып китүне кайберәүләр арзанрак булганга дип уйладылар, һич юк, бу сәфәр вип-хаҗ бәясеннән дә кыймәтрәккә чыкты. 16 тапкыр самолетка гына утырырга туры килде. Аның каравы, сәфәрдән зур канәгатьләнү алдым. Күпләр хаҗга баруны, төрле сәбәпләр табып, кичектереп килә. Мөмкинлек булуга ук, соңга калмыйча барырга кирәк. Иң мөһиме – Аллаһка тәвәккәл кылырга. Ул ярдәм итми калмый.   Дилбәр ГАРИФУЛЛИНА --- | 16.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-18 01:15 Ләйсән Сабирова: “Ветеринар буласым килгән иде” (ФОТО)
    17.01.2017 Матбугат Ләйсән Сабирова — “ТНВ” каналы хезмәткәре. “Хәбәрләр” тапшыруын алып баручы да, аның хәбәрчесе дә ул. Сюжетларны татарча да, урысча да әзерли. Элек аны “Татарстан радиосы”ннан ишетеп, “Казан” телерадиокомпаниясеннән күреп белә идек. Журналистика — Ләйсән тормышында алыштыргысыз өлкә. — Балачакта ветеринар булырга хыялландым. Биергә яраттым. Район күләмендәге чараларны калдырмый идем, — ди Ләйсән. — Ә бүген үземне икенче өлкәдә бөтенләй күз алдына китермим. “МИШӘР БИТ МИН!” — Ләйсән, журналистиканы сайларга сине нәрсә этәрде? — Журналистика, иҗат безнең өчен ят әйбер түгел. Әти ягыннан бер апабыз заманында район газетасы баш мөхәррире иде. Әнинең әбисе телгә оста булган, кешегә карауга ук такмаклар уйлап чыгарган. Әнинең әнисе — әбиебез дә җор телле кеше иде. Гомер буе газета-журналлар алдыртып, радио тыңлап, бөтен нәрсәдән хәбәрдар булды. Бертуган апам Гөлнара Сабирова кечкенәдән журналистика белән кызыксынды, бүген ул “Шәһри Казан” газетасын җитәкли. Аның һәрвакыт кешеләр белән танышып, вакыйгалар үзәгендә кайнау йогынтысыдыр, мөгаен, мин дә журналист булырга карар кылдым. Төрле газета-журналларда хикәя, язмалар, шигырьләрем басылды. Дөрес, хәзер шигырь язганым юк инде. — Профессиональ эшчәнлек кайчан һәм кайдан башланды? — Университетны тәмамлагач, “Татарстан радиосы”ның хәбәрләр бүлегенә урнаштым. Кечкенә вакытта радиодан таныш тавыш ия¬ләре белән бергә эшләү чын мәгънәсендә чиксез бәхет иде. Биредә журналистиканы яңа яктан ачтым: урысча һәм татарча эшли башладым. Бу, билгеле, зур һөнәри тәҗрибә булды. Бераздан “Яңа көн” дип аталган иртәнге аналитик тапшыруны алып барырга күндерделәр. Мишәр бит мин. Холыкта әллә ни сизелмәсә дә, мишәрлек телдә чагыла, бу бәхәсләр дә уятты. Әмма миңа ышанган һәм үз ярдәмен күрсәткән җитәкчелек, режиссерлар төркеменә рәхмәт. — “Казан” телерадиокомпаниясенә килү тарихы ничек булды?  — Өч ел радиода эшләгәч, “Казан” телерадиокомпаниясендә эшләргә тәкъдим иттеләр. Үземне сынап карарга булдым. Телевидение — коллектив эш, үзеңне оештыручы буларак та ачасың. Бер сюжетны эшләүдә журналист, оператор, машина йөртүче, редактор, монтаж ясаучы, ким дигәндә, биш-алты кеше катнаша. Биредә ике елдан артык эшләдем. Хәзер телевидениедә, нигездә, икътисадый темаларга эшлим. “Хәбәрләр”дән кала, “Адымнар” тапшыруына да аналитик сюжетлар әзерлим, урысча яңалыклар алып барам. “ӘЛЕГӘ ЙӨРӘГЕМНЕ ЭШ КЕНӘ ЯУЛАДЫ” — Әти-әниең, бертуганнарың белән дә таныштырсаң иде... — Әтием Ильяс озак еллар авыл хуҗалыгы тармагында инженер булып эшләде. Авылга газ керткәч, газчы вазыйфасын башкарды. Инде бер ел лаеклы ялда. Әни  гомер буе мәктәптә эшләде. Финансчы булырга хыялланган Фәрбизә туташны, Казан финанс-икътисад институтына имтиханнар тапшырып йөргән җиреннән, мәктәп директоры: “Син укытучы булырга тиеш”, — дип укытырга калдырган. Ул татар теле һәм әдәбияты укыта. Әле эшләп йөри, Аллага шөкер. Әти-әнигә: “Ярый әле бер-берегезне очраткансыз”, — дип әйтәм. Алар бер авылда яшәп, бер мәктәптә укып, бер-берсе турында әти армиядән кайткач кына белгәннәр. Аларның очрашуы нәкъ кинолардагы кебек. Башлангыч сыйныфта укыткан Фәрбизә, яз көне балалар белән урамда йөргәндә, хәрби формадагы матур егетне күрә. Балалардан аның кем булуын сорый. Алар: “Җәмил абыйның олы улы”, — ди. Армиядән яңа кайткан Ильяс та озын кара чәчле, зәңгәр күзле Фәрбизәгә гашыйк була. Әти белән әни өч ел очраша һәм менә алар 37 ел бергә, Аллага шөкер. Без — өч кызны тәрбияләп үстерделәр. Олы апам Гөлназ кияүдә, җизнәбез Җәүдәт белән Мәскәүдә яшиләр, уллары Әмирне үстерәләр. Апам Казан медицина университетының социаль хезмәт факультетын тәмамлады, аннары Казан дәүләт университетында психология буенча өстәмә белем алды. Аннары бухгалтерлыкка укыды, хәзер шул юнәлеш буенча эшли. Уртанчыбыз Гөлнара апа — әйткәнемчә, “Шәһри Казан” газетасының баш мөхәррире, журналист, шактый җырлар авторы. Менә шундый күпкырлы безнең гаилә. — Үзең кияүдә түгел әле. Йөрәгеңне яулаган кеше бармы? — Әлегә йөрәгемне эш кенә яулый алды. Кияүгә чыгарга җыенмыйм.  — Эштән тыш ниләр белән кызыксынасың? — Шәхси тормышка вакыт аз кала. Әмма фитнес һәм бассейнга вакыт табарга, мәдәни чараларга йөрергә, йоклар алдыннан 50 бит булса да китап укырга тырышам. Буш вакытны дуслар белән очрашуга, яңа маршрут өйрәнүгә багышлыйм. Казанның тарихый үзәгендә әле безгә сер булып калган кызыклы урыннар шактый. Тулы исеме: Ләйсән Ильяс кызы Сабирова Туган җире: Аксубай районы Яңа Дума авылы  Туган көне: 14 июль, 1988 ел Белеме:  КФУның журналистика факультеты Гаилә хәле: кияүдә түгел Лилия ЙОСЫПОВА --- | 17.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-18 01:15 Унитазга бәбиләп, сабыйны чүплеккә чыгарып атканнар
    17.01.2017 Криминал Удмуртиянең Глазов районында акылга сыймаслык хәл булган. Әни кеше унитазга бәбиләп, иренә сабыйны чүплеккә чыгарып атарга куша. Хәзер бу коточкыч җинаятьнең нечкәлекләрен Тикшерү комитеты ачыклый. Ирле-хатынлы бу адымга өйдән куып чыгарудан куркып барганнар дип фаразлана. 12 һәм 3 яшьлек ике баласы булган гаилә әти-әниләре белән кечкенә генә ике бүлмәле фатирда яшәгән. Икенче баласын тапканнан соң яшь хатынга: "Башка табасы булма, куып чыгарабыз", - дип әйтә торган булганнар. Аборт ясатырга соңга калган хатын, үзенең өченчегә авырлы булуын яшерергә мәҗбүр булып, баланы төшерергә теләп, төрле дарулар да эчеп караган. Нәтиҗәдә, яшерен генә өйдә унитазга бәбиләп, куркыныч җинятькә ирен дә этәргән, дип яза "Комсомольская правда". Иртәнге дүрттә ире пакетка салынган сабыйны чүплеккә чыгарып ташлаган. Бәхеткә каршы, үтеп баручы студент чүплектәге пакетның селкенүен һәм аннан ниндидер тавышлар килүен ишетеп төргәкне сүтә. "Мин анда эт яисә песи баласыдыр дип уйладым", - ди егет. Табылган сабыйны хастаханәгә озаталар, аңа Андрей Морозов дип исем кушканнар. Ә җинаятьче ата-ананы суд карары көтә.     --- --- | 17.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-18 01:15 Татар «Әлифба»сы : үткәне һәм бүгенгесе
    17.01.2017 Яңа китаплар Хезмәт татар халкының тарихи һәм мәдәни ядкяре «Әлифба» китабына багышлана. Төп игътибар XIX гасыр азагы — XXI гасыр башында Казан губернасы, совет чоры, советлардан соңгы чор Татарстанында гамәлдә булган басмаларга юнәлтелә. Алар — татар халкының үткәнен һәм бүгенгесен чагылдыручы уникаль чыганаклар. Монографиядә империячел, совет һәм советлардан соңгы чорларда Россия һәм Татарстандагы сәяси һәм иҗтимагый-мәдәни үзгәрешләрнең әлифба тексты һәм иллюстрацияләрендә ни дәрәҗәдә чагылуы һәм шуның нәтиҗәләре өйрәнелә, балачак һәм балалар, аларның олылар дөньясындагы роле күзәтелә. Өйрәнү-тикшеренү нәтиҗәләре фәнни яктан да, башлангыч мәктәп өчен яңа төр дәреслекләр әзерләүдә дә зур гамәли әһәмияткә ия.   --- --- | 17.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-18 01:15 Мәскәүдә Татар тарихы һәм мәдәнияты бердәм үзәге ачылачак
    17.01.2017 Мәдәният Мәскәүдә гыйнвар урталарында Татар тарихы һәм мәдәнияты бердәм үзәге ачыла дип көтелә. Бу хакта ТР Президенты каршындагы Ватандашлар эшләре буенча Координация Советының 2016 елда узган соңгы утырышында Татарстан Республикасының вице-премьеры Равил Әхмәтшин хәбәр итте. Аның сүзләренчә, Мәскәү мэры Сергей Собянин белән килешү буенча Татарстанга «Энтузиаст» кинотеатрын бирү планлаштырыла. Нәкъ менә әлеге бинада Татар тарихы һәм мәдәнияты үзәге урнашачак та инде. «Болай эшләү ватандашларыбызны тагын да киңрәк форматта берләштерергә, татар халкы тарихы музее, кинозал, милли ашлар өчен зал булдырырга мөмкинлек бирәчәк», — дип сөйләде Әхмәтшин. Ул биргән мәгълүматка караганда, яңа музей концепциясе эшләнеләчәк. Татарстан вице-премьеры булдырылачак музей өчен татар миграциясе тарихы буенча материаллар әзерләү үтенече белән инде Кытай, Төркия, Финляндия һәм АКШ хезмәттәшләренә мөрәҗәгать иткән. Искәртеп үтәбез, башкалабызда инде күп еллар Татар мәдәнияты үзәге эшләп килә. 2010 елгы халык санын алу буенча Мәскәүдә якынча 149 мең татар яши. Бу — шәһәр халкының 1,3%ын тәшкил итә. Нацакцент --- --- | 10.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-18 01:15 Яз кайда кышлый?
    17.01.2017 Яңа китаплар Әлеге китап кече һәм урта яшьтәге мәктәп балаларына инглиз теле дәресләрендә куллану өчен уку әсбабы буларак тәкъдим ителә.           --- --- | 17.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-18 01:15 Камил Кәримов. Игезәкләр йолдызлыгы
    17.01.2017 Яңа китаплар Танылган язучы Камил Кәримовның әлеге китабына соңгы елларда иҗат ителеп, киң җәмәгатьчелек тарафыннан югары бәяләнгән өч романы тупланган. Аларда мәхәббәт һәм гаилә, җәмгыять һәм Кеше язмышы, «кичә-бүген» һәм киләчәк фәлсәфәсе аеруча калку тасвирлана. Автор, һәрвакыттагыча, үз стиленә тугры кала – вакыйгаларны, геройларның үзара мөнәсәбәтен җор тел, лирик юмор һәм ачы сатира алымнары белән сурәтли.     --- --- | 17.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-18 01:15 Балаларга җырлар һәм уеннар
    17.01.2017 Яңа китаплар Китап балаларның яшь үзенчәлекләрен исәпкә алып төзелгән һәм ата-аналарга, тәрбиячеләргә ярдәмлек буларак тәкъдим ителә.       --- --- | 17.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-18 01:15 Равил Фәйзуллин – Татарстан Язучылар берлеге. (Публицистик уйланулар, тарихи фактлар, хатирә-күзәтүләр)
    17.01.2017 Яңа китаплар Татарстанның халык шагыйре, Татарстан Фәннәр академиясенең шәрәфле академигы Равил Фәйзуллинның бу китабы – Татарстан Язучылар оешмасы узган гыйбрәтле тарихи юлны озак еллар буе җентекләп өйрәнү һәм эзләнүләр нәтиҗәсендә туган зур җитди хезмәт. Язучылар берлеге эшчәнлегенә бәйле рәвештә автор татар әдәбиятына гомумкүзәтү ясый; әдәби хәрәкәтнең аерым чорларына, үсеш-яңарыш тенденцияләренә, кайбер күренекле әдипләр һәм аларның иҗатларына мөнәсәбәтен белдереп, ХХ–ХХI гасыр башы татар әдәбиятының тулы бер панорамасын тудыра. Китапта сирәк очрый торган күп санлы фото-документларның бирелүе хезмәтнең кыйммәтен арттыра.       --- --- | 17.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-18 01:15 Язмыш. (Уйланулар, истәлекләр, чыгышлар, әңгәмәләр)
    17.01.2017 Яңа китаплар Бу китапта Россиянең һәм Татарстан Республикасының халык артисты, Татарстан Республикасының Г. Тукай исемендәге Дәүләт премиясе лауреаты Әзһәр Шакировның Г. Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры сәхнәсендәге иҗат эшчәнлеге, тормыш юлы турындагы уйланулары, чыгышлары, әңгәмәләре, шулай ук хезмәттәшләре һәм остазлары хакындагы истәлекләре туплап бирелде.         --- --- | 17.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-18 01:15 Казанда Лена Шагыйрьҗан белән хушлаштылар (ФОТОрепортаж)
    17.01.2017 Әдәбият Бүген Татарстанның сәнгать әһелләре, язучылар, шагыйрәнең туганнары Татарстанның халык шагыйре, Г.Тукай исемендәге Дәүләт премиясе иясе Лена Шагыйрҗанны соңгы юлга озатты.     Чыганак: Идел --- --- | 17.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-18 01:15 Татарстанда яшүсмер 16 каттан сикереп үз-үзенә кул салган
    17.01.2017 Фаҗига Татарстанда 15 яшьлек малай үз-үзенә кул салган. Бу хәл Чаллының 47 нче комплексында була. Егет күпкатлы йорт түбәсенә менеп аска сикергән. Үләр алдыннан ул язу язып калдырган дигән фаразлар да бар. Үлемгә китергән сәбәпләр әлегә билгеле түгел. Урында тикшерүчеләр эшли. Тулырак: В Татарстане погиб 15-летний школьник --- --- | 17.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-18 01:15 Татарстанда авто хуҗаларын быел нинди яңалыклар көтә?
    17.01.2017 Җәмгыять Быел машина йөртүчеләрне күп кенә яңалыклар көтә. Шоферларга нәрсәгә әзер булырга кирәк? ИСКЕ АВТОБУСЛАР БАЛАЛАРНЫ ЙӨРТӘ АЛМЫЙ Балаларны хәзер барлык таләпләргә җавап бирә торган, тахограф, ГЛОНАСС спутник навигациясе булган автобусларда гына йөртү рөхсәт ителә. Узган ел ахырында балаларны җиңел машинага утыртып йөртү кагыйдәләренең үзгәрүе турында да сүз чыккан иде. Болар: - 7 яшькәчә баланы машинаның арткы утыргычында, яше һәм буена туры килә торган махсус кәнәфигә генә утыртырга ярый. - 12 яшькәчә балаларны махсус автокреслода алгы утыргычка утыртырга рөхсәт ителә. - 1 гыйнвардан автокреслодан кала башка җиһазларны куллану тыела. Алар ул-бу була калса, баланы тиешенчә саклый алмый дип табылган. - Моннан тыш, 7 яшькә кадәрге баланы машина салонында берүзен калдырып киткән өчен дә 500 сум күләмендә штраф яный. ТР ЮХИДИ идарәсенең матбугат хезмәте хәбәр итүенчә, әлеге кагыйдәләр кабат каралмаган. Шулай итеп, бу канун гамәлгә кермәгән. «Эра-ГЛОНАСС» 1 гыйнвардан Россиядә барлык автомобильләр әлеге система белән җиһазландырылырга тиеш. Ул – юл һәлакәте турында автомат рәвештә хәбәр итүче функция. ОСАГО ПОЛИСЫН – ЭЛЕКТРОН ФОРМАТТА 1 гыйнвардан полисны электрон рәвештә алырга мөмкин булачак. ЮХИДИ хезмәткәрләренә аның күчермәсен күрсәтү дә җитә. 1 июльдән исә ПТСны да электрон рәвештә генә бирү турында сүзләр йөри. Бу шоферларны кәгазь боткасыннан коткару өчен эшләнә. ОСАГОның БӘЯСЕ ДӘ АРТА ДИЛӘР... 1 гыйнвардан ОСАГО полисының бәясе яңа коэффициент буенча исәпләнә. Анда шоферның юл йөрү кагыйдәсен бозу очраклары исәпкә алыначак. Юл кагыйдәсен санга сукмыйча, аны даими бозучыларга полис алу өчләтә кыйммәткә төшәргә мөмкин. Әйтик: елына 5-9 кагыйдә бозу – 1,86 коэффициент; 10-14 кагыйдә бозу – 2,06; 10-15 тәртипсезлек очрагы – 2,26; 20-24 тапкыр юл кагыйдәсен санга сукмау 2,45 коэффициент белән бәяләнә. БУРЫЧЛЫ «ПРАВА»ДАН КОЛАК КАГА    15 гыйнвардан, әҗәте 10 мең сумнан артып киткән шоферлар вакытлыча машина йөртү таныклыгыннан колак кагарга мөмкин. Яңа закон нигезендә, суд приставлары алты категория бурычлыларны «права»сыз калдыра ала. Болар: - алимент түләмәүчеләр, - сәламәтлеккә китергән зыянны капламаучылар, - бурычлылар, - җинаять кылып зыян салучылар, - юл кагыйдәсен санга сукмаучылар, - суд карары чыккач та, баласы белән аралашудан баш тартучылар.    Болардан тыш, техник күзәтү үтмәгән, машина тәрәзәсен каралткан өчен дә җәза катгыйланыр дип көтелә. Юл йөрү кагыйдәләренә кагылышлы аерым канун һәм төзәтмәләр әлегә гамәлгә кертелмәгән. Чулпан ШАКИРОВА --- | 12.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-18 01:15 Татарстанда Ауди автомобилен урлаган үсмерләрне юлга фура куеп кына туктаталар (ВИДЕО)
    17.01.2017 Криминал Ауди автомобилен урлаган үсмерләр өч көн дәвамында Татарстан буенча сәяхәт итәләр. Аларны Түбән Кама юл-патруль хезмәте постында кулга алалар. Каракларны тоткарлау өчен автоинспекторлар юлга аркылы фура машинасы куя. Килеп бәрелгәч, үсмерләр чыгып кырга таба йөгерәләр. Әмма ерак китә ала алмыйлар. Иске Ауди машинасын алар җомга көнне Мамадыш районында урлаган. Казанга кадәр җитеп, төн кунгач, Түбән Камага юл тоталар. Тулырак: Подростки угнали «Audi» и приехали на ней в Казань (ВИДЕО задержания) --- --- | 17.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-18 01:15 Татарстанга куркыныч грипп килә (КИҢӘШЛӘР)
    18.01.2017 Медицина Татарстанда бу сезонда грипп белән авырган 89 кешенең 39ы – бала. Ә үтә көчле тын юллары вируслы инфекцияләренә (ОРВИ) килгәндә, авыручыларның 80 процент өлеше – балалар. Бу хакта "Татар-информ" агентлыгы уздырган матбугат конференциясендә Россия Кулланучылар хокукларын яклау һәм кеше иминлеге өлкәсендә күзәтчелек хезмәтенең Татарстан буенча идарәсе җитәкчесе урынбасары Любовь Авдонина хәбәр итте. Белгеч грипп һәм ОРВИ киң таралган вакытта өстәмә профилактика чараларын күрү мөһим булуын билгеләп узды. “Табиблар белән киңәшләшеп, иммунитетны күтәрә торган препаратлар кулланырга була. Әмма кайсылары икәнен табиб билгеләргә тиеш, чөнки авыру билгеләренә карап, һәр бала өчен ул индивидуаль”, - дип белдерде ул. Любовь Авдонина кечкенә балалары булган әниләргә мөрәҗәгать итеп: “Хөрмәтле әниләр, авыру балаларыгызны бакчага, мәктәпкә, өстәмә белем бирү учреждениеләренә дәресләргә, төрле массакүләм чараларга йөртмәгез. Баланың концерт, утренниклары, башка чаралары да әле булачак, ә сәламәтлекне кире кайтарып булмый. Шуңа күрә, бер тапкыр утренника, я концертка бармый калу хәерлерәк, баланың сәламәтлеген куркыныч астына куймагыз. Сәламәтлек белән экспериментлар үткәрү кирәкми”, - диде. Любовь Авдонина әйтүенчә, нинди генә симптомнар булса да, миндә грипп микән, юкмы икән, ятып торсам бетәр әле, дип икеләнеп йөрергә кирәкми. “Бөтенебез эшлекле хәзер, температура була торып, эш күп дип чыгып китәбез. Әмма авыру билгеләрен сизүгә, өйдә калырга кирәк. Сез үзегезгә дә, кешегә дә зыян китерәсез. Хезмәттәшләрегезнең гомерен дә куркыныч астына куясыз”, - дип белдерде ул. Любовь Авдонина грипп вакытында олы яшьтәге туган-тумачаларны да ялгызын калдырмаска киңәш итте. “Әгәр хастаханәгә салу тәкъдим ителә икән, аннан баш тартырга кирәкми. Тагын бер кат кабатлыйм: грипп өзлегүләргә китерүе белән куркыныч”, - диде ул.   Гөлнар ГАРИФУЛЛИНА --- | 17.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-18 01:15 Түбән Камада бер сәгать буе курткасыз көенчә агач башында утырган өченче класс укучысын коткарганнар (ВИДЕО)
    18.01.2017 Хәвеф-хәтәр Түбән Камада өченче сыйныф укучысы бер сәгать буе 16 градус салкында 12 метр биеклектәге агач башында утырырга мәҗбүр булган. Уйнарга дип менгән җиреннән ул инде олылар ярдәменнән башка төшә алмаган. Очраклы рәвештә узып баручылар ярдәм итмәсә, бу вакыйга ничек тәмамланыр иде - билгесез. Махсус ярдәм килеп җиткәнче, алар таяк ярдәмендә агач башында дер калтырап утыручы малайга курткасын тапшыралар. Ул арада килеп җиткән коткаручылар баскыч ярдәмендә малайны җиргә төшереп, хастаханәгә озата. Бәхеткә каршы, малайның бер җире дә имгәнмәгән, өшемәгән һәм аны өенә кайтарып җибәргәннәр. Тулырак: В Татарстане спасатели сняли с дерева замерзающего ребенка --- --- | 18.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-18 01:15 «Вамин» турында берничә роман язарга һәм спектакль куярга мөмкин иде – Фатыйх Сибагатуллин
    18.01.2017 Мәдәният Россия Дәүләт Думасы депутаты, язучы, танылган дәүләт һәм җәмәгать эшлеклесе Фатыйх Сибагатуллин «Татар-информ» мәгълүмат агентлыгы корреспондентына Г.Камал театрыннан идеологик спектакльләр көтүен әйтте. Депутат Фатыйх Сибагатуллин Г.Камал театрының Мәскәүдәге гастрольләре вакытында «Хуҗа Насретдин», «Галиябану», «Бармы ришвәттән дәва?», «Мәхәббәт ФМ» спектакльләрен карагач, соңгы елларда татар театрының прогрессивлашуын һәм үсешен билгеләп үтте. Гастрольләрнең төп нәтиҗәсе – яшьләрне татар мәдәниятенә тарту. “Спектакльләргә бик күп яшьләр килүенә мин бик шат. Элек традиция буенча театрга өлкән һәм урта буын йөри иде, ә хәзер татар яшьләре татар театры, бигрәк тә камаллылар белән кызыксына. Спектакльдә кызларның джинсадан килгәннәре очрый, менә бу мине борчый”, – дип сөйләде «Татар-информ»га Фатыйх Сибагатуллин. «Татар-информ» мәгълүмат агентлыгы әңгәмәдәше актерлар Илдар һәм Искәндәр Хәйруллиннар уенын  аеруча билгеләп үтте. «Илдар Хәйруллин иҗатта зур уңышларга иреште. Ул беркайчан да үзен театрның бөек плеядасын дәвам итүче буларак халыктан аермады», – диде Дәүләт Думасы депутаты. Дәүләт Думасы депутаты Камал театрына шулай ук идеологияле спектакльләр кирәк, дип саный. «Тормышчан әсәрләр куярга кирәк. Мәсәлән, «Вамин» турында берничә роман язарга һәм берничә спектакль куярга мөмкин иде. Шулай ук ни өчен нефтьчеләр турында спектакльләр юк?», – дип җиткерде Фатыйх Сибагатуллин. Александр ДОЛГОВ --- | 18.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-18 01:15 Татарстанда машина фура астына килеп кергән (ФОТО)
    18.01.2017 Фаҗига Узган төндә Әлмәттә коточкыч юл һәлакәте булган. Бу хакта социаль челтәрләр хәбәр итә. Шевченко урамында "Лада Приора" машинасы авыр йөк машинасына килеп бәрелгән. Автомобиль йөртүченең янындагы пассажтрның гомере өзелгән. Хәзер һәлакәт сәбәпләре ачыклана. Тулырак: Появились подробности смертельной аварии в Татарстане     --- --- | 18.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-16 09:00 «Якташлар» бүлегендәге комментарийлар бәйгесендә 13 гыйнвар җиңүчесен бүләклибез
    14.01.2017 Бәйге Ул Айрат Гүзәл дигән аккаунттан Балык Бистәсе битендә үз хәбәрен язып куйган. Аның телефонына 100 сум акча күчерәбез. Ә бәйге дәвам итә. Катнашыгыз! Моның өчен "Якташлар" бүлегенә кереп хәбәр язасы. Менә 12 гыйнвар җиңүчесенең комментарие: --- --- | 14.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-16 09:00 Тинчуринлылар "Дуслык" социаль-тернәкләндерү үзәгендә булып кайтты (ФОТО)
    14.01.2017 Мәдәният Кичә, 13 гыйнвар, изге җомга көнне, К.Тинчурин театры артистлары Казанның Мәскәү районында урнашкан "Дуслык" социаль-тернәкләндерү үзәгендә булып кайтты. Тинчуринлылар биредә тәрбияләнүче балаларны һәм яшүсмерләрне Иске Яңа ел белән тәбрикләде һәм бүләккә төрле тәм-томнар, кием-салым, гигиена кирәк-яраклары тапшырды. Балалар да, үз чиратында, җырлап-биеп, шигырьләр сөйләп, Кыш бабай белән Кар Кызына үз һөнәрләрен күрсәтте.   --- --- | 14.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-16 09:00 PIXELSOUND PRODUCTION продюсерлык үзәге артистларын танылган дизайнер Рөстәм Исхаков киендерә (ФОТО)
    14.01.2017 Мәдәният PIXELSOUND PRODUCTION продюсерлык үзәге артистларының сәхнә киемнәре өстендә танылган дизайнер Рөстәм Исхаков эшлиячәк. Уртак проект кысаларында яшь җырчы Илдар Әсхәтовның камил образын булдыру өчен Рөстәм Исхаков башкаручының репертуары белән дә танышып чыкты һәм Илдарның үзе белән дә җанлы сөйләшү алып барды, киңәшләр бирде. Илдар Әсхәтовның ачык, яшәү дәрте  ташып торган стилен шундый ук заманча, яшьләрчә, спорт ягына тартылган киемнәр белән тулыландырачаклар. Бары тик үз өлкәсендә профессионал булганнар белән хезмәттәшлек итүче PIXELSOUND PRODUCTION продюсерлык үзәге барлык оештыру мәсьәләләрен, иҗади проектларны җитәкләү һәм пиар юнәлешен үз өстенә алып, сәләтле артистларның иҗади потенциалларын ачуга юнәлдерелгән эшчәнлекне башкара.   Гөлшат МИНГАЗИЗОВА --- | 14.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-16 09:00 Бурычлылардан балаларын алалар, имеш...
    14.01.2017 Җәмгыять Узган елда бөтен республиканы тетрәндергән фаҗигадән соң, имин булмаган гаиләләрнең кышкы чорда яшәү шартларына игътибарны арттырдылар. Исегезгә төшерәбез: иң суык вакытта йортларын газдан өзү сәбәпле, ничек кирәк шулай җылынырга мәҗбүр булган күпбалалы гаилә – 27 яшлек әни һәм берсеннән-берсе кечкенә 5 бала янып үлде бит. Бу фаҗигадән соң, коммуналь хезмәтләргә бурычы булганнарны җылылыктан өзәргә ярамый дип карар кылынды. Ә Яшел Үзән районында исә башка юлдан киткәннәр, имеш: электр энергиясе өчен түләмәгән аз керемле гаиләләрдән балаларны алырга дигән йөкләмә бирелгән! Интернетта пәйда булган документка ышансаң, газ һәм җылылык өчен бурычлары җыелган гаиләләрдән балаларны алырга дигән йөкләмәне үз кулы астында эшләүчеләргә Яшел Үзән районы башлыгы Александр Тыгин биргән. Мондый «каты бәгырьле» юлдан моңа кадәр берәүнең дә киткәне булмагандыр.  Район җитәкчесе тарафыннан имзаланган документта «Энергия өчен бурычлары булган торакта яшәүчеләрнең балигъ булмаган балаларын гаиләдән алу буенча Яшел Үзән муниципаль районы башкарма кимитеты опека һәм попечительлек бүлеге эшчәнлеген оештырырга» дип язылган. Әйткәнебезчә,  коммуналь хезмәтләр өчен түләмәүче гаиләләр проблемалары хакында  Лениногорск районының Иске Куак авылында булган фаҗигадән соң искә төшерделәр. Баксаң, ресурслар белән тәэмин итүче оешмалар ике дә уйламыйча газдан-уттан өзә икән. Бу гаиләдә балалар бармы, алга таба аларның ни рәвешле гомер итәчәге – боларның берсе дә беркемне борчымаган. Әйтик, Лениногорск районында гына янып үлгән гаилә кебек хәлдә калучылар 300 тирәсе булган. Моннан соң Президент Рөстәм Миңнеханов түрәләрне алдагысын күзаллап эш итә белмәүләре өчен «утлы табада кыздырды» һәм авыр шартларда яшәүче балалы гаиләләрне аерым контрольгә алырга боерды. – Кечкенә балалар булганда, ниндидер башка чаралар табылмаган очракта, без шулай җиңел генә газны, электрны сүндерә алмыйбыз. Әгәр дә инде мондый карар кабул ителгән икән, без бу балаларның кая урнаштырылачагын, әлеге гаилә аларның яшәешен ни рәвешле оештырачагын уйларга тиешбез. Олылар ничек тә җылыну чарасын табарга мөмкин. Ә балалар ул – балалар. Әйдәгез мондый сорауларда мөмкин кадәр игътибарлырак булырга килешик, – дип белдергән иде Президент. Бу очракта инде, чыннан да, әйттеләр дә оныттылар түгел. Республика районнары территориясендә янгыннар санын киметү максатыннан даими рәвештә «Жилище» янгын-кисәтү акциясе уздырылды. Узган елда кисәтү төркемнәре 32 меңнән артык күпфатирлы йортта һәм 616 мең шәхси хуҗалыкта булып яшәү шартларын тикшергән. Барлыгы 10 меңгә якын янгын кагыйдәләрен бозу очрагы теркәлгән. Балалары булган имин булмаган гаиләләргә аерым игътибар бирелгән. 452 йортта янгын чыгу турында  вакытында хәбәр салу өчен 715 мең сумга махсус җиһазлар урнаштырылган. Шулай ук Татарстан Министрлар Кабинеты тарафыннан 1334 йортта янгын турында хәбәр салу техникасы урнаштыруга 2,1 миллион сум бүлеп бирелгән булган. Лениногорск районы җитәкчелеге бер авыз пешкәннән соң әлеге мәсьәләне җитди контрольдә тота. Балалы гаиләләрнең «коммуналка» өчен бурычлары турындагы мәгълүматны квартал саен тикшерә башлаганнар. Әҗәтләре бик күп җыелганнарга исә ярдәм кулын сузарга тырышалар икән: гаилә әгъзаларына эшкә урнашырга ярдәм итәләр, бурычларын реструктуризацияләү мөмкинлекләрен карыйлар, ярдәм итәрдәй иганәчеләр эзлиләр икән. «Коммуналь хезмәтләр өчен түләми» дигән сылтау белән балаларны гаиләдән алу очраклары булмаган. Яшел Үзән районында исә башка юлдан китәргә булганнар. Хәзерге вакытта әлеге карар турында социаль челтәрләрдә фикер алышу бара. Берәүләр  «Яшел Үзән башлыгы дөрес эшли, бик тә адекват карар. Баланы тудырганчы, аны нинди акчага үстерәсен уйларга кирәк иде», ди. Әмма мондыйлар – азчылык. Күпчелекнең бу «каты бәгырьлелек»кә исе-акылы киткән. «Кешелеклелек, гуманизм дигән төшенчәләр бу очракта кая?» дип ризасызлыгын белдерә кешеләр. Татарстанда Бала хокуклары буенча вәкаләтле вәкил Гүзәл Удачина да балаларны коммуналь бурычлар өчен гаиләдән алу хокуксыз дип белдерә. «Дәүләт балаларның сәламәтлегенә һәм тормышына куркыныч янаса гына гаиләдән алырга мөмкин. Проблеманы исә җирле хакимият мондый кискен чаралар кулланмыйча да хәл итә ала», – дип саный ул.    Гүзәл Удачина бүген коммуналь бурычлар булган гаиләләрдән балаларны алу мәгълүматын урынга барып та тикшергән.  Аның сүзләренчә,  әлеге фактлар ачыкланмаган.   –  Коммуналь хезмәтләр өчен бурыч үзеннән-үзе бала гомеренә һәм сәламәтлегенә куркыныч тудыра алмый. Яшел Үзән районы башлыгы Александр Тыгин  тарафыннан аппарат киңәшмәдә биргән күрсәтмәсе корректлы түгел һәм законга нигезләнмәгән. Яшел Үзәндәге вәзгыять минем тарафтан контрольгә алынды, – ди ул.   Республикада туган шау-шу белән бәйле рәвештә хәзер инде Яшел Үзән районы башлыгы Александр Тыгин акланырга мәҗбүр. Аның сүләренчә, рәсми документ бөтен нечкәлекләрне чагылдыра алмый. Балалар исә гаиләдән законлы рәвештә генә алына, дип билгели ул. Әйтик, 2016 елда мондый чара 11 балага карата кулланылган, әмма бу очракларда да балалар гомерлеккә түгел, нибары өч айга гына гаиләдән алынган.   – Безнең районда тораклары энергия ресурсларыннан өзелгән бурычлылар бар. Мондый бурычлылар исәбенә имин булмаган гаиләләр дә керә. Мин опека һәм попечительлек органнарына бу гаиләләргә чыгып, балаларның хәлен күреп кайтырга күрсәтмә бирдем.  Аларның гомеренә һәм сәламәтлегенә куркыныч янамыймы икәнне тикшерергә куштым,– дип аңлата Александр Тыгин.   Аның сүзләренчә, матбугатта таралган документ норматив акт булып тормый. Шул ук вакытта формулировканың бик үк дөрес булмавы белән килешә.   – Шуны аңлагыз: Тыгин балаларны гаиләдән алмый, Тыгин балаларга куркыныч янамасын өчен барысын да эшли, – дип ассызыклый Яшел Үзән районы башлыгы.   Яшел Үзән шәһәре прокуратурасы республика прокуратурасы күрсәтмәсе белән шау-шу тудырган әлеге факт буенча шулай ук тикшерү уздырган. Тикшерү нәтиҗәләре буенча, коммуналь хезмәтләр өчен бурычлары булу белән бәйле рәвештә гаиләдән балаларны алу очраклары ачыкланмаган.   Шул ук вакытта  район башлыгының күрсәтмәсе дөрес формалаштырылмаган һәм ике төрле бәяләнә ала. Россия Гаилә кодексының 77 маддәсе буенча, баланы гаиләдән алу сәбәбе булып аның гомеренә һәм сәламәтлегенә янаган куркыныч кына тора ала.   Әлеге факт буенча Яшел Үзән районының опека һәм попечительлек бүлеге башлыгына федераль кануннарны бозарга ярамау турында кисәтү ясалган һәм моның өчен административ һәм җинаять җаваплылыгы каралуы җиткерелгән.   P.S. Язманы әзерләгәндә «Татар-информ» агентлыгы материаллары кулланылды Гүзәл НАСЫЙБУЛЛИНА --- | 13.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-16 09:00 Рабит Батулла Минтимер Шәймиев турында «Илбашы» дип аталган китап язган
    14.01.2017 Сәясәт Язучы Рабит Батулла Татарстанның беренче Президенты Минтимер Шәймиев турында китап язган. Ул аны «Илбашы» дип атаган. – Әлеге китап әдәби-документаль әсәрләр җыелмасы. Биредә 76 хикәя язылды. Төп-төгәл документлар да, аннан соң язучы фантазиясенең Минтимер Шәриповичның мантыйгына буйсына торган өлешләре дә бар. Без бит бер чоргы кешеләр. Балачагыбыз, яшьлек елларыбыз бер вакытка туры килә. Икебез дә әти-әниләр белән бергә абзарда, мал-туар тирәсендә кайнашып чыныкканбыз, үскәнбез, карашлар да охшаш. Икебез дә ат яратабыз. Кыскасы, хәтта язучы фантазиясе кергән өлешләрдә дә ялган юк. 76 хикәянең нигезенә Минтимер Шәрипов үз-үзен белә башлаган вакытта, ягъни дүрт яшьләр тирәсендәге вакыйгалардан башлап бүгенге көнгә кадәрге хәлләр салынган. Аның нинди сәяси һәм милли киртәләр аша узуы, аларны үзенең акылы, зиһене һәм кешелеклеге аркасында ничек җиңеп чыгуы турында тасвирлана, – диде “Шәһри Казан” газетасы хәбәрчесенә Рабит әфәнде.   “Илбашы” китабын Минтимер Шәймиев үзе берничә тапкыр укып чыккан инде.   – Минтимер Шәрипович китапны эшләгән вакытта үз төзәтмәләрен дә кертте. Вакыйгалар, даталарда бераз хаталар бар иде. Моннан тыш, хезмәтнең мөхәррире Газинур Моратның зур ярдәме тиде. Татарстан Дәүләт Киңәшчесе ярдәмчесе Нурсөя Шәйдуллина да төгәл документлар белән эшләгән вакытта бик нык булышты, – ди китап авторы.   Язучы сүзләренә караганда, йомшак тышлы 14 табаклы, рәссамнар иллюстрацияләре белән баетылган китап шушы көннәрдә сатуга чыгачак.   – Бу инде хәзер минем китап түгел, ә халыкныкы. Үзем дә тагын бер тапкыр яңа баштан укып чыгармын, дип торам. Эшемнән канәгать калдым. Ә инде халык ни әйтер, анысын соңрак белербез, – диде Рабит Батулла. --- --- | 13.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-16 09:00 Әгәр елап ятсам, бәлки мин аякка да басмаган булыр идем
    15.01.2017 Язмыш Бәла уйламаганда килеп чыга. Кайда егыласымны белсәм, алдан салам түшәр идем, дип тикмәгә генә әйтмиләр. Йөгереп йөргәндә, дөнья куганда, без бу хакта уйлап җиткермибез. Институтта укып йөргән 21 яшьлек Миләүшә Зарипова белән булган бәхетсезлек очрагы тормышының астын-өскә китерә. Әмма ул, үзен кулга алып, яшәргә көч таба. Авыру килеш хәтта үз бизнесын кора. Башкортстан якларында туып үскән кыз Казанга укырга килә. Теләге – укытучы булу. Әмма беренче елны укырга керә алмый. Миләүшә кулинария училищесына юл тота. Махсус әзерләнеп, икенче елны теләгенә ирешә – Казан дәүләт педагогика институтына керә. Миләүшә бик тырышып укый. Әмма тормыш ул теләгәнчә генә бармый. Урамда егылып, аның умырткаларына зыян килә. Шул сәбәпле, аяклары йөрми башлый. Гаилә кору, балалар үстерү турында хыялланган Миләүшә өчен зур сынауга әверелә бу вакыйгалар. Җитмәсә, әнисе үлгән, әтисе яңа гаилә белән яши. Аяксыз калган кыз ничек тә рухын сындырмаска тырыша. Әнисенең дусты Лилия апасы аны институтка йөртә. “Ярты ел ятып кына тордым. Төркемдәш кызларыма рәхмәт. Алар мине ташламады. Сессиягә килгәндә, миңа өч кенә минут утырып торырга ярый иде. Әмма мин аны уйлап та карамадым. Авыртуларга түздем, укуны ташламас өчен, иптәшләрем белән бергә имтиханнар бирдем, – дип искә ала Миләүшә. – Шуннан соң аерым коммуналь бүлмәгә яшәр­гә күчендем. Кулымда бер әй­берем дә юк иде. Иң беренче итеп суыткыч сатып алдым. Эш эзләп карыйм, мине алучы юк. Таныклыгың булса, машина би­рәбез, диделәр. Мин, такси яллап, автомәктәпкә йөрдем. Озак­ламый машинага утырдым. Машинам булса, эш табармын, тормыш җиңеләер дип уйладым”. Институтны тәмамлагач,  ТИСБИ­га юристлыкка укырга керә ул. Бер үк вакытта диспетчер булып эшли башлый. “Кеше кулына калмас өчен, күбрәк акча эшләү турында хыялландым. Гел өстәмә эш эзләдем. Шулай итеп бер транспорт компаниясенә шалтыраттым. “Мине эшкә алыгыз. Йөзегезгә кызыллык китер­мәм, әйбәт эшләрмен”, – дим. Шөкер, эшкә чакырдылар. Акча гына түгел, тәҗрибә дә тупладым мин анда. Тәвәккәлләп кредит алдым да үз ширкәтемне ачып җибәр­дем, – дип сөйли Миләүшә. – Башта куркытты, билгеле. Әмма елап утырсаң, эш бармый. Мин гел алга карадым. Башта бүлмәле булдым, аннан эшле, аннан бизнеслы, ә аннары фатирлы. Үзем­нең авыру икәнемне дә оныта идем. Эш күп, сызлануларны да уйларга вакыт калмый. Авыр вакытлар күп булса да, мин сабыр иттем. Сабырлыгым юкка булмаган икән, озакламый булачак ирем Мөнир белән дә таныштым”. Гаилә коргач, Миләүшә бә­хеткә чума. Мөнирнең әти-әнисе дә киленнәренең йөри алмавына игътибар итми, мәрхәмәтле кешеләр булып чыга. Туачак сабыйларын алар озак көтә. Моннан берничә ел элек ире белән Яңа елны Таиландка барып каршылыйлар. Ә Казанга кайткач, Миләүшә карынында бала йөр­т­кәнен белә. “Тормышыбызны түгәрәкләп, кызыбыз Алия туды. Хәзер аңа – 5 яшь. Әмма кечкенә булса да, миңа бик тә булыша. Кухняда да бергә эшлибез, өйне дә бергә җыештырабыз. Кызымның һө­нәр­ләре бик күп. Хәзер бар тормышым аңа багышлана. Йөри алмыйм дип тормыйм, коляскама утырып кызымны озатып йөрим. Аның янәшәсендә буласым килә, – ди Миләүшә. – Хәзер без зур йортта яшибез. Иремнең әти-әни­сен үзебезгә еш алып ки­ләбез. Алар килгәч, мунча ягам, бәлеш пешерәм. Кунак итеп җи­бәрәм. Тормышның ямен тоеп яшибез”. Миләүшәнең әле тагын бер бәби алып кайту теләге дә бар.“Мөнирнең яратуы аркасында, бәхетем артты. Тормышта арт­тан этүче булмаганга, үз кө­немне үзем көйләдем. Әгәр елап ятсам, бәлки мин урыннан да тормаган булыр идем. Юлымда очраган авырлыклар яңа максатлар куярга этәргеч булды, – ди ул. – Ә хәзер тормышыма сөенеп туя алмыйм. Мин инвалид дип утырырга ярамый. Киресенчә, үзеңне башкалар кебек итеп тоярга кирәк”. Гөлгенә ШИҺАПОВА --- | 14.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-16 09:00 Пенсия тиеннәргә калмагае
    15.01.2017 Җәмгыять Хәзерге чорда билгеләнгән пенсияләрнең күләме заманына күрә ярыйсы икән әле. Ә менә 2025 елда лаеклы ялга чыгучыларны пенсия суммасы әллә ни шатландырмаячак. Бигрәк тә хезмәт хакын конвертларда алучылар кызганыч, алар берничек тә 7 мең сумнан артык пенсиягә өмет итә алмаячаклар. Бу әле пенсия фондына акча күчеп барган эшләрдә эшләп, тиешле 15 ел стаж җыйган очракта. Ә бу кадәр стаж җыялмасаң, анысы да тәтемәячәк. Мине иң нык гаҗәпләндергәне бер бухгалтерның, хәзерге шартлардан чыгып, 2025 елга исәпләп чыгарган пенсия күләме булды, интернеттан укыдым мин аны. Ягъни булачак пенсионер аена 28 мең сум хезмәт хакы алып эшләсә (бүген Татарстанда уртача хезмәт хакы шул сумманы тәшкил итә), 2025 елда аңа ...11 мең сум күләмендә пенсия билгеләнәчәк икән. Әйе, тоттырганнар ди һәркемгә 28 мең сумны, ничә генә процент кеше ала торгандыр әле мондый хезмәт хакын. Күпчелек эшче-хезмәткәрнең айлык хезмәт хакы 15-20 мең сумнан артмый ич. Авыл җирендә хезмәт куючылар турында әйтмим дә инде, анда әле аның аена хәтта 5-6 мең сум алып эшләрлек эше дә юк. Авылда калган яшьләр картлык көннәрендә нинди пенсиягә көн күрерләр соң? 2025 елга нибары тугыз гына ел калды. Белмим, барча эшләүчеләрнең хезмәт хаклары кайчан шул 28 мең сум күләменә менеп җитәр, әмма елдан-ел артып торган түләүләр, азык-төлекнең, кием-салымның, төзелеш материалларының кыйбатлануы каршында бу сумма да чүпкә әйләнеп калачак. Ә инде теге 11 мең сум күләмендәге пенсиянең коммуналь хезмәтләр өчен түләргә дә җитмәве ихтимал. Бу иң соңгы пенсия реформасын тәкъдим итүчеләр нәрсә уйлаганнардыр, әмма аның белән хәзерге яшьләрне эшләргә кызыктырып булмый. Аларның бит күбесе югары белемле, 2025 елдагы 11 мең сум пенсиянең нәрсә икәнен яхшы чамалыйлар. Шуңа күрә дә бүген кайдадыр батырып пенсия фондына эшләргә бик атлыгып тормыйлар алар, картлык көненә маяны үзләре җыярга исәплиләр. Эше аз, акчасы күп булсын дип шаяртырга яратучы яшьләрне бер караганда аңларга да була. Акчага нык бәйләнгән тормышта яшибез бит. Аннан соң барып чыкмаган пенсия реформалары белән хөкүмәт үзе үк яшь буында битарафлык, ышанмаучанлык тудыра. Хөкүмәт пенсия фондында акча юк дип зарланырга ярата. Шул ук вакытта түрәләр йөзләрчә миллионлап, дистәләрчә миллиардлап урлыйлар, акчаны чит илләргә чыгаралар. Әнә шул урланган суммаларны конфискацияләп, пенсия фондына салсалар, проблема хәл ителер иде дә бит, тик нигәдер теләмиләр. Нефть, газ, электр энергиясе, табигый чималларга хуҗа булып алучылардан да табышның күпмедер күләмен өстәмә рәвештә пенсия фондына күчерттерергә була. Төп Законыбызда да җир асты байлыклары халыкныкы дип язылган бит. Пенсия яшен арттыру юлы белән генә пенсия фонды проблемасын хәл итәргә җыену дөрес булмас иде. Кеше гомере кыска хәзер. Әнә, сигезенче сыйныфны 12 малай бергә тәмамлаган идек, 60 яшьнең бу ягына өчебез генә исән-сау чыга алдык. Җәүдәт ХАРИСОВ --- | 14.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-16 09:00 Чаллыда югалган Рузилә Тимирова үзенең кайда булганын сөйләмәгән
    15.01.2017 Хәвеф-хәтәр Чаллыда 39 яшьлек Рузилә Тимированың кичә өеннән эшенә киткән җирдән югалуы турында «Татар-информ» мәгълүмат агентлыгына Россия Эчке эшләр министрлыгының Чаллы буенча идарәсенең гаммәви матбугат чаралары белән элемтә бүлеге җитәкчесе Артур Муллин хәбәр иткән иде. Рузилә Тимирова исән-сау табылган. Волонтерлар әлеге хатын-кызны 26нчы комплекста үзе яшәгән 15нче йорт янында очраталар. Ул өенә кайтып бара торган булган. Рузилә үзен шулкадәр кеше эзләгәненә бик нык аптыраган. Шушы вакыт эчендә ул үзенең кайда булганын сөйләмәгән. Искәртеп үтик, «Татар-информ» мәгълүмат агентлыгында Рузилә Тимированың «Эссен» сәүдә үзәге каршындагы 26/15тәге йортыннан 12 гыйнварда иртәнге 7 сәгатьтә чыккан һәм “Балалар поликлиникасы” трамвай тукталышына юнәлгәнлеге, «Джумба» сәүдә үзәгенә кадәр барырга һәм аннан эшкә алып барып җиткерә торган вахта автобусына күчеп утырырга тиешлеге, автобуста коллегалары аны күрмәгәнлеге, эшенә барып җитәлмәгәнлеге, мобиль телефонына тәүлектән артык шалтырату бармавы турында хәбәр ителгән иде.   --- --- | 14.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-16 09:00 Сканворд №6
    14.01.2017 Сканвордлар Алтынчы сканвордны тәкъдим итәбез. Ялларыгыз күңелле үтсен. Горизонталь буенча да, вертикаль буенча да.       --- --- | 14.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-16 09:00 "Якташлар"да комментарий язучы чираттагы җиңүче
    15.01.2017 Бәйге Ул - укучыбыз Фирая Ганиуллина. Фирая ханым Мамадышлар битенә үз районы турында матур хәбәр язып элгән. Аның телефонына 100 сум акча җибәрәбез. 14 гыйнвар җиңүчесе дип саныйбыз аны. Бәйгедә сез дә катнашыгыз. Моның өчен "Якташыңны тап" бүлегендә үз районыгыз турында берәр хәбәр язып калдырырга гына кирәк. Менә шушында кереп: http://matbugat.ru/region/ --- --- | 15.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-13 08:20 Татарстанда абыйсы 11 яшьлек туганын көчләгән
    11.01.2017 Криминал Туганнарында яшәүче ир-ат аларның 11 яшьлек кызлары белән өйдә ялгызы гына калгач, кызны мәсхәрә иткән. Алай гына түгел барысын да видеога яздырган. Бу хәлдән соң ул туганнарыннан күчеп китеп, кызның телефонына үзе төшергән фотоларны җибәргән. Әгәр кыз көчләү турында сөйләсә, фотоларны таратам дип куркыткан. Баланың үз-үзен тотышына аптырашта калган әти-әни аның сәбәбен ачыклагач хокук саклау органнарына хәбәр иткән. Ир-ат элек тә көчләү маддәсе буенча җинаять җаваплылыгына тартылган булган. Ул кызны көчләве турындагы гаепләүне танымаган. Җинаять эшен тикшерү дәвам итә. Тулырак: Казанец совершил с 11-летней племянницей действия сексуального характера и снял это на видео   --- --- | 11.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-13 08:20 Габделфәт Сафин нәрсәдән курка?
    11.01.2017 Шоу-бизнес - Җырчы булу – яшьлегемнең төп максаты иде. Аңа тырышлыгым белән ирештем, шуңа күрә дә үземне бик хөрмәт итәм, - ди Татарстанның халык артисты Габделфәт Сафин. Әмма җыр белән газета эшеннән башка, мин эшләп карыйсы килгән тагын ниндидер бөтенләй башка бер юнәлеш бар кебек. Эчке тоемлавым шулай ди. Җырлап кына яшәп булмый. Аны яшьләр дә аңласын иде: акча эшли алмыйлар, эзләнәләр, шуңа да бик мескен булып күренәләр. Заманындагы аншлаглар миңа газета ачарга ярдәм итте. Минем беркайчан да спонсорларым булмады. Безнең буын җырчылары гомер уртасын узды инде. Яхшы, лаеклы алмаш үсеп килә хәзер. Һәркайсының үз тамашачысы, иҗаты бар. Аларның җырлавын бик яратам, чыгышларын күзәтеп барам. Өметлеләр. Кем турында сүз барганын әйтмим, аларның исемнәре билгеле. Безнең кебек, алар да дүртәү (ред. – Гәбделфәт Сафин, Салават Фәтхетдинов, Айдар Галимов, Хәния Фәрхи), без дә заманында дүртәүне алыштырган идек. Яңа җырчылар барлыкка килгәннән минем тамашачым кимими, бернинди курку хисе дә юк миндә. Азалия ИСМӘГЫЙЛЕВА --- | 11.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-13 08:20 Салаватның туган көн концертыннан ФОТОрепортаж
    11.01.2017 Шоу-бизнес 10 гыйнвар көнне Филармония залында Татарстанның халык артисты Салават Фәтхетдиновның туган концерты узды. Бу көнне Салават Зәкиевичка 57 яшь тулды. Бәйрәм тамашасында күп кенә татар артистлары катнашты. Һәм көтелмәгән рәвештә "Бурановские бабушки" удмурт төркеме дә чыгыш ясады. Безнең фоторепортаж:   1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29   --- --- | 11.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-13 08:20 Татар балалар телеканалына “Братуля”, “ТВ-Братан”, “Шалкан”, “БМБ” кебек исемнәр тәкъдим ителгән
    12.01.2017 Матбугат Яңа ачылачак балалар телеканалы исеменә узган конкурска тамашачылардан 200 дән артык атама юлланган. Бу хакта “Татар-информ” мәгълүмат агентлыгына “Татарстан — Яңа гасыр” телеканалы генераль директоры урынбасары — ТВ баш мөхәррире Данил Гыйниятов хәбәр итте. “Без декабрь азагында яңа телеканалга исем табу өчен конкурс игълан иттек. Ул 9 гыйнварга кадәр дәвам итте. Безгә килеп ирешкән 200 дән артык исемнән 12 сен сайлап алып, бүген тавыш бирергә телеканал сайтына куйдык. Тавыш бирү 15 гыйнварга кадәр барачак”, - диде Д.Гыйниятов. Баш мөхәррир билгеләп үткәнчә, тәкъдим ителгән 200 исем арасында шаккатмалылары да бар. Мисал өчен, алар арасында “Братуля” яки “ТВ-Братан”, “Шалкан”, “БМБ” кебек атамаларны күрергә була. Данил Гыйниятов сүзләренчә, әлегә телеканалның концепциясе булдырыла. Шуны да билгеләп үтәргә кирәк, балалар телеканалы бары интернетта һәм татарча гына эшләячәк. Телеканал ачу җиңел эш түгел. Аудиториягә тәкъдим итәрлек материал “ТНВ”да бармы дигән сорауга әңгәмәдәшебез: “Материалларның күбесен, аеруча әкиятләрне, мультфильмнарны сатып алып, тәрҗемә итәргә туры киләчәк. Шулар арасында үзебез чыгарган программалар да булачак. Канал акрынлап үзебез җитештергән продукция белән тулыланачак. Канал эшли генә башлаганда аны берничек тә 100 процент үз тапшыруларың белән генә тутырып булмый. Беренчедән, бездә балалар өчен эшләүче студияләр аз. Мультфильмнар турында әйтеп тә тормыйм, чөнки балалар “Дисней” тарафыннан чыгарылган югары сыйфатлы мультфильмнар карарга күнеккән. Безнең максат — ул мультфильмнарны балаларга татар телендә җиткерү”, -дип җавап бирде. Яңа ачылачак телеканалда “Яшь ТНВ” каналында бара торган кайбер тапшыруларның форматларына нигезләнгән тапшырулар эшләнеләчәк. Алар арасында “Җырлы-моңлы балачак”, гаиләләр белән катнашу мөмкинлеге биргән “Күңелле стартлар”, “Кичке әкият” һ.б. тапшырулар бар. Яшь тамашачылар каршында яңа алып баручылар да чыгыш ясар дип көтелә. Балалар каналы интернет киңлекләренә тулы көченә концепция расланганнан соң  эшли башлаячак. Интернет киңлекләрендә аны техник яктан 120 көннән күрергә мөмкин булачак.  Тапшырулар җитештерү  исә 270 көн үткәч гамәлгә ашырыла башлар дип планлаштырыла. Лилия ЛОКМАНОВА --- | 11.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-13 08:20 Миләүшә Хузина: “Тавышка туры килде дип кенә җыр сайламыйм” (ИНТЕРВЬЮ)
    12.01.2017 Мәдәният Балаларны кечкенәдән үк әти-әниләр музыкаль мәктәпкә, төрле түгәрәкләргә йөртәләр. Билгеле, аларның барысы да зур йолдыз, танылган җырчы булып җитә алмый, тик шул ук вакытта гаиләдә баланың иҗатына карата ышаныч бар һәм терәк күрсәтелә икән, димәк, өметләр дә зур булырга мөмкин. Ышансалар таулар да күчергә була бит. Яр Чаллы шәһәрендә туып-үскән яшь җырчы Миләүшә Хузинаның гаиләсе әнә шундыйлардан. Миләүшә бүгенге көндә Алабуга мәдәният һәм сәнгать көллиятендә вокал бүлегендә белем ала. — Яңа сәхнәгә килеп кергән җырчы буларак, сәнгать итүдән нинди тәэсирләр аласың?  — Музыка белән шөгыльләнүдән мин бары уңай эмоцияләр генә алам, чөнки сәнгатьнең минем тормышымның аерылгысыз бер өлеше икәнен яхшы беләм. Сәхнәгә чыгар алдыннан дулкынлану хисе белән берлектә “Тамашчыга җыр ошармы икән?” дигән сорау фикеремне ала. Тик җырлый башлауга ук тамашачы белән бер дулкынга кереп китәсең, аннары җырны яхшы кабул иткәч тә эшлисе, иҗат итәсе һәм тырышасы килә башлый. — Нигә дуэтны нәкъ менә җырчы Айгиз Әхмәтов белән яздырырга булдың? — Айгиз Әхмәтов белән минем вокал укытучысы Ләйсән Камил кызы Уразаева аша таныштык. Нәкъ менә ул мине Айгиз Әхмәтовка тәкъдим иткән һәм, тавышымны ошаткангадыр күрәсең, Айгиз бергә дуэт яздырыр өчен мөрәҗәгать итте. Мин ике дә уйламыйча ризалаштым, чөнки ул мизгелгә Айгиз Әхмәтовның иҗаты белән таныш идем һәм җырларын рәхәтләнеп тыңлый идем.  Бүгенге көндә безнең ике дуэтыбыз бар. — Ул сине сәхнәгә алып чыгучы булдымы? — Берсүзсез, Айгиз Әхмәтов миңа бик күп яктан ярдәм итте, үз-үземә ышаныч өстәде. Шулай ук бу юнәлештә мин үземнең вокал укытучысына да рәхмәтле, чөнки аннан башка минем бернәрсә дә барып чыкмас иде. Ләйсән Камилевна ярдәмендә үземнең җырлар да, клиплар да барлыкка килде. — Мәхәббәт турындагы җырларны иҗатыңда өстен күрәсең. Әлеге хис турында башка темаларга караганда җиңелрәкме җырларга? — Мәхәббәт турында җырларга миңа һәрвакыт җиңелрәк иде, ләкин үземнең бу хисне әлегә кичергән юк. Җырлау ягыннан гына түгел, ярату турындагы җырларны тыңлаучылар да башкача, ничектер якынрак кабул итә, чөнки кайбер җырлар күңелгә үтеп кереп, андагы хатирәләрне уята торган була. — Яшь иҗатчы буларак, фотоларны, җырларны интернетка кертү, чыннан да, җырчыга популярлашырга мөмкинлек бирәме? Синең тормышта социаль челтәрләрнең роле зурмы? — Җырларны социаль челтәрләргә кертү һичшиксез популярлыкны арттыра, чөнки интернетның мөмкинлекләре чиксез дияргә була. Җырларны шундый ысул белән киң аудиториягә җиткерергә зур тырышлыклар кирәкми. Теләгән һәркем җырларын кертә ала, һәркем теләгән җырны тыңлый ала. Минем дә берникадәр танылуым интернетка “Чишмә” җырын керткәч башланып китте. — Музыкаль белем ягыннан нинди максатларың бар? — Көллиятне тәмамлауга Казан дәүләт мәдәният институтына керергә ниятлим. Винера Ганиева канаты астына керәсе килә, тик анысы ничек булыр. — Барлык җырларны  да яратып башкарасыңмы? Тавышка туры килә дип кенә сайланган җырлар буламы? — Әлбәттә, һәрбер җырымны ләззәтләнеп башкарам, чөнки җыр сайлауга бит ныклап алынам, һәрвакыт “Тамашачы ничек кабул итәр иде?” дигән сорау бирәм. Тавышка туры китереп сайланган җырларым бөтенләй дә юк, чөнки күңелгә яткан җыр булса, аны барыбер башкарып чыгарга мөмкин. — Гаиләң җырчы булып китүеңне, иҗади юнәлеш бунча атлавыңны телиме? — Гаиләм һәрвакыт ярдәмгә килә һәм башлаган һәр эшне хуплый. Әнием үзе бик матур җырлый һәм нәкъ менә ул җиде яшемдә мине музыкаль мәктәпкә бирде, анда мин вокал белән шөгыльләнә башладым. Иҗатны ташлыйсы килгән мизгелдә дә әнием янымда булды. “Аннары барыбер үкенәчәксең”, — дип үгетләп барысын да үз көчендә калдырды. Чыннан да, әниемнең сүзләренең хаклыгына хәзер дә инанам. Ул миңа һәрвакыт ышана. Гомумән, минем гаиләм иҗатымны алга этәрүче илһам чыганагы.  Фотолар шәхси архивтан алынды. Гөлшат МИНГАЗИЗОВА --- | 12.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-13 08:20 Венер Сәлимов иң якын кешесенә багышлап җыр яздырган
    12.01.2017 Шоу-бизнес Татар эстрадасы җырчысы Венер Сәлимов газиз әнисе истәлегенә тирән эчтәлекле җыр яздырган. Мәгълүм булганча, Венерның әнисе Алмазия ханым узган елның август аенда вафат булды. – Әниемә багышлап җыр башкарырга теләгәч, Гөлфия Шакирова белән Илназ Баһ әни турында матур җыр иҗат итте. Репертуарымда дәртле җырлар өстенлек итсә дә, яңа иҗат җимешебез бераз моңсурак, ямансурак килеп чыкты. Аны тамашачылар яңа концерт программасында ишетә алачак, – дип сөйләде Intertat.ru хәбәрчесенә Венер Сәлимов. Хәзерге вакытта Венер һәм аның иҗатташ дусты ИлГәрәй яңа сезонга әзерлек белән мәшгуль. Билгеле булганча, бу ике җырчы уртак концерт тәкъдим итә. «Яңа идеяләр кертеп үзенчәлекле сценарий язарга телибез. Сер түгел, тамашачыны гади концерт белән генә шаккаттырып булмый, шуңа күрә программаны тагын да кызыклырак итәргә, яңа җырлар белән баетырга исәп», – диде җырчы. Эльвира ШАКИРОВА --- | 11.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-13 08:20 Илебездәге 100 меңләп пенсионер «Интернет әлифбасы» ярдәмендә компьютерда эшләргә өйрәнгән
    12.01.2017 Интернет «Ростелеком» һәм Пенсия Фонды белән берлектә гамәлгә ашырылучы «Интернет әлифбасы»н оештыручылар 2016 елга нәтиҗә ясаган. Проект кысаларында ике ел элек эшли башлаган әлеге программа ярдәмендә илебезнең 74 регионыннан барлыгы 100 меңнән артык пенсионер компьютер грамоталылыгына ия булган. Укыту-өйрәнүләр Пенсия фонды идарәсе, «Ростелеком» филиалы, социаль ярдәм күрсәтү бүлекләрендә тормышка ашырыла.  Күп кенә регионнарда бу эшкә төрле дәрәҗәдәге университет һәм китапханәләр дә кушылган. Оештыручылар билгеләп үтүенчә, әлеге программа белән өендә интернет булган һәркем куллана ала: барлык материаллар да azbukainterneta.ru сайтында бар. Монда 12 өлештән торучы база курсы, методик материаллар, дәресләргә  презентацияләр табарга мөмкин. Пенсионерларның 10% программаны шулай үзлектән яисә балалары һәм оныклары ярдәмендә өйрәнә икән. Программа 2016 елда яңалыклар да алып килде: хәзер аның ярдәмендә «Работа в России» вакансияләр базасында эш табарга мөмкин. Ай саен портал белән 20 мең кулланучы файдалана, үз чиратында бу көн саен яңа 1000 кеше дигән сүз. Партнерлар яңалыгы   --- --- | 12.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-13 08:20 Авыру хатын-кыз табиб янына дүртаяклап шуышып керергә мәҗбүр булган (ВИДЕО)
    12.01.2017 Медицина Уфа поликлиникасыннан махсус баскыч һәм лифт булмау сәбәпле җәрәхәтле аягы белән икенче катка рентген-кабинетка дүртаяклап менгән хатын-кыз төшерелгән видео чыкканнан соң Уфа прокуратурасында тикшерү башланган. Бу хакта РИА Новостига Башкортстан прокуроры өлкән ярдәмчесе Гүзәл Мәсәгутова хәбәр иткән. Видео авторы хатын-кызның шулай итеп рентген кабинетында табибка эләгергә омтылуын аңлаткан. Интернетта видеоязма пәйда булганнан соң Уфа шәһәренең Калинин районы прокуратурасы тикшерү оештырган. "Ачыкланганча, әлеге хәл 13нче шәһәр клиник хастаханәсенең 1нче поликлиникасында булган. Тикшерү кысаларында прокуратура гражданнарның сәламәтлеген саклау законының үтәлешен бәяләргә, шулай ук поликлиника җитәкчелегенең пациентларга медицина хезмәтләре алуны тәэмин итүдә үз бурычларын үтәүләрен һәм лифтның төзеклеген тикшерүне контрольдә тотуны тикшерергә ниятли", — дип сөйләгән РИА Новости Мәсәгутова. Башкортстан Сәламәтлек саклау министрлыгында ведомство белгечләренең әлеге хәлне тикшерүләре турында хәбәр иткәннәр. --- --- | 11.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-13 08:20 Камил Исхаковның әнисе вафат булган
    12.01.2017 Сәясәт Казан Мэриясе Камил Шамил улының әнисе Илһамия Газиз кызы Исхакованың вафат булу белән бәйле олы кайгысын уртаклаша. Хәтерләсәгез, Камил Исхаков узган елның ноябрендә Татарстан Президентының ярдәмчесе итеп билгеләнде. Бу хакта тиешле карарны Рөстәм Миңнеханов имзалаган иде. Татарстан хакимияте Камил Исхаковның авыр кайгысын уртаклаша. Тулырак: У Камиля Исхакова скончалась мать --- --- | 12.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-13 08:20 Ни өчен Америка, Азия, Австралия, Антарктида "А"га башланганда Европа гына "Е"га башлана?
    12.01.2017 Әдәбият Кайбер матбугат чараларында "Европа" сүзен "Аурупа" дип язалар. "Без "Мәдәни Җомга"да элек гел шулай яза идек," - ди язучы Газинур Морат. Бервакыт бу мәсьәлә белән редакциягә Адлер Тимергалин шалтыраткан: "Ник Европаны Аурупа дип язасыз, Евро акчасын Аура дип язмыйсыз бит", - дигән ул. "Америка, Азия, Австралия, Антарктида - бөтен континетлар да "А"га башланганда Европа гына "Е"га башланмасын инде, Адлер абый", - дип җавап биргән аңа Газинур Морат. Бу хәлне бүген "Татар-информ"да узган матбугат конференциясендә сөйләделәр. Ул Адлер Тимергалинның Татарстан китап нәшриятында чыккан "Миллият сүзлеге"нең I томын тәкъдим итү дә булды. Бу сүзлекне төзүгә мәрхүм Адлер абый үз тормышын багышлаган. Бу турыда сөйләгәндә аның кызы Алсу ханымның күзләреннән яшьләр чыкты.   "Миллият сүзлеге"нең I томына "А" хәрефеннән башлап "И" хәрефенә хәтле мәгълүмат кергән. Аны Татарстан китап нәшрияты кибетләреннән табарга була. Бәясе 1200 сум. Сүз уңаеннан, "Европа" сүзе анда "Аурупа" дип түгел, "Европа" дип бирелгән.   --- --- | 12.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-13 08:20 «Фиксики» мультсериалы татар теленә тәрҗемә ителде
    12.01.2017 Мәгариф Татарстанның Фән һәм мәгариф министрлыгы балалар өчен эшләнгән «Фиксики» мультсериалын татар теленә тәрҗемә иткән. Министрлык сайтында инде бүген үк «Фиксиләр» дип аталучы ана телебездәге 60 серия табарга мөмкин. Әлеге масштаблы проект «Сохранение, изучение и развитие государственных языков РТ и других языков в РТ на 2014−2020 годы» программасы кысаларында тормышка ашырылган. Татарча "Фиксиләрне" моннан карый аласыз: http://mon.tatarstan.ru/rus/fiksilar-serial.htm   --- --- | 12.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-13 08:20 Туташның ашыгыч ярдәм машинасына юл бирмәве аркасында 21 яшьлек егет үлгән (ВИДЕО)
    12.01.2017 Фаҗига Фаҗига Петропавловск-Камчатский шәһәрендә була. Ярдәм сорап шалтыраткан авыруга ашыккан табиблар машинасы юлында киртә булып, туташ утырган иномарка очрый. Барлык кагыйдәләр буенча иномарка йөртүчесе ашыгыч ярдәмгә юл бирергә тиеш була, ләкин туташ моны эшләргә ашыкмый. Табиблар аңа мөрәҗәгать итүгә карамастан, ул юлдан машинасын алмый. Өстәвенә иномаркада утыручы пассажир фельдшерларга яный башлый, хәтта капотка да сикерә. Ярдәмгә ашыгучылар ЮХИДИ чакыртырга мәҗбүр була. Шуннан соң гына җәнҗал куптаручылар вакыйга урынын ташлап кача. Нәтиҗәдә чакырылган адреска 3 минут эчендә килеп җитәргә тиешле ашыгыч ярдәм машинасы 10 минут кадерле вакытын югалта. Ярдәм таләп ителгән 21 яшьлек егет җан тәслим кыла...  Тулырак: Шокирующий случай на Камчатке — скорую помощь заблокировал водитель иномарки (ВИДЕО) --- --- | 12.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-13 08:20 Яңа елдан нинди яңа законнар гамәлгә керде?
    12.01.2017 Җәмгыять Яңа елдан – яңача яши башладык. 2017 елның 1 гыйнварыннан Россиядә яңа законнар гамәлгә керде. Аларның кайберләре турында белеп тору зыян итмәс. Коллекторлар турында Әлеге документ узган ел башында Ульяновскида булган хәлләрдән соң кабул ителде. Ул вакытта коллектор, банк каршындагы бурычын түләүне таләп итеп, бер йорт эченә яндыргыч сыеклык тутырылган шешә ыргыткан иде. Нәтиҗәдә 56 яшьлек ир-ат һәм аның ике яшьлек оныгы бик каты пешеп, хастаханәгә эләкте. Яңа закон коллекторның бурычлыга зыян китерүен, физик көч куллануын һәм янавын, кешенең намусын мыскыл итеп, психологик басым ясавын тыя. Шулай ук коллектор бурычлы кеше турындагы шәхси мәгълүматларны өченче кешегә җиткерергә, төннәрен һәм атнасына ике тапкырдан да күбрәк шалтыратырга тиеш түгел. Моннан соң бурычларны кире кайтарттыру белән махсус дәүләт реестрына кертелгән кредит оешмаларына гына шөгыльләнергә рөхсәт ителә. Әлеге реестрны хөкүмәтнең вәкаләтле оешмасы алып барачак. Ул исә ел ахырында барлыкка киләчәк. Коллекторлык эшчәнлеген оештыру өчен пошлина ун тапкырга – 10 меңнән 100 меңгә кадәр артачак. Закон бозучыларга да штраф күләме ун мәртәбә артты – хәзер ул 2 млн сумга кадәр җитте. Пенсия яше арту Россиядә түрәләрнең пенсия яшен арттыру турында яңа канун гамәлгә керде. Әлеге канун нигезендә, һәр алты ай саен чиновникларның пенсия яше арта барачак. Быел ул ирләр өчен – 65, хатын кызларга 63 яшьтән булачак. Әлеге канун буенча шулай ук федераль, төбәк һәм муниципаль дәрәҗәдәге түрәләргә пенсия түләү буенча тигез шартлар тудырыла. Элегрәк дәүләт хезмәткәрләре пенсиягә гади хезмәткәрләр кебек үк, ирләр – 60, хатын-кызлар 55 яшьтән китә ала иде. Түрәләрнең пенсия яшен арттыру тәҗрибә рәвешендә кертелә, соңрак бу яңалык бөтен халыкка кагылырга тиеш. Медицина өлкәсендә 2017 елның 1 гыйнварыннан ВИЧ-инфекцияле кешеләр реестры булдырылачак. Аның ярдәмендә Россия Сәламәтлек саклау министрлыгы, һәр пациентны дәвалау өчен, даруларны үзәкләштерелгән тәртиптә сатып алуга күчәргә тели. 1 гыйнвардан Россия Сәламәтлек саклау министрлыгы иминиятләштерелгән россиялеләргә диспансеризация һәм вакцинация үтәргә кирәклеге турында СМС хәбәр итү программасын эшләтеп җибәрәчәк. Яңа елдан россиялеләрне бюджет хисабыннан чит илгә дәваланырга җибәрүне гадиләштерә торган закон үз көченә керә. Хәзер Россия гражданинын дәвалауга чит ил оешмасы белән контракт төзегәндә, чикнең теге ягында бердәнбер тәэмин итүчедән дәүләт сатып алуы башкарылачак. Препаратның чынлыгын тикшерү һәм аның җитештерүчедән аптекага кадәр юлын күзәтүдә ярдәм итә торган автоматлаштырылган контроль системасы эшли башлый. Фармацевтика субстанцияләре җитештерүчеләре алкоголь продукциясе исәбен алучы автоматлаштырылган бердәм дәүләт мәгълүмат системасына (ЕГАИС) тоташтырылачак.   Спорт чараларына – паспорт белән Хәзер рәсми спорт чараларына билетларны паспорт белән генә сатачаклар. Шулай ук әлеге документны ярышка кергән вакытта да күрсәтергә кирәк булачак. Моннан тыш, яңа закон буенча, Россиянең Эчке эшләр министрлыгы сайтында спорт мәйданына керү тыелган җанатарлар исемлеге дә бастырылачак. Исерткеч эчемлекләргә һәм тәмәкегә акциз Исерткеч эчемлекләргә һәм тәмәкегә, шул исәптән электрон сигаретларга акциз күтәрелде. Хәзер шәрабның литры – 10-18 сум, шампан шәрабыныкы– 14-27 сум, сыраныкы – 21-39 сум. Тәмәкегә акциз 1000 данәгә 2000 сумнан да кимрәк булмаячак. Димәк, әлеге үзгәрешләр эчемлекләргә бәя күтәрелүенә дә китерәчәк, дигән сүз. Федераль казна акчасы һәм субсидияләр турында 1 февральгә кадәр Россиянең Финанс министрлыгы һәм Икътисади үсеш министрлыгы төбәкләргә федераль субсидияләрне бирүнең яңа кагыйдәләрен билгеләүче бюджет законнарын үзгәртергә тәкъдимнәр кертергә тиеш, дип хәбәр ителде. «Российская газета» язганча, бу юлы сүз икътисади үсеш һәм социаль өлкәдә аеруча югары күрсәткечләргә ия төбәкләргә грантлар рәвешендә федераль казнадан күбрәк акча бирү турында бара. Быелгы икенче мөһим яңалык субсидияләрне бүлүнең катгый срокларына кагыла. Барлык субсидияләр 1 февральгә кадәр бүленергә тиеш дип көтелә. Шуннан соң бер ай эчендә төбәкләр белән килешүләр төзелергә тиеш. «Әгәр дә министрлыклар субсидияләрне 1 февральгә кадәр бүлмәсә һәм 1 мартка кадәр килешүләр төземәсә, акчаларны кире алып, аларны башка чараларга юнәлтәчәкбез», – дип белдергән Россия финанс министры Антон Силуанов. Федераль субсидияләр – икътисад һәм социаль өлкәдәге проектларны тормышка ашыру өчен бүленүче акчалар, анда төбәкләр дә үз финансларын кушарга тиеш. Хәзер Россиядә барлык төбәкләрнең 9-10 триллион сум күләмендәге берләштерелгән бюджетында 300-400 миллиард сумны шушы федераль субсидияләр тәшкил итә. Моннан тыш, акциздан кергән керемнәрне федераль һәм төбәк бюджетлары арасында бүлү тәртибендә дә үзгәрешләр бар. Төбәкләр алкогольгә 50 процент түгел, ә 60 процент акциз алачак. Электрон контентка салым Шулай ук 1 гыйнвардан «Google»га салым» законы да гамәлгә керәчәк. Хәзер Россиядә интернет аша сату итә торган чит ил компанияләре интернет-контентка салым (НДС) түләргә тиеш була. Аерым алганда, бу төр салым электрон китаплар, рәсемнәр, музыка, аудиовизуаль әсәрләр, компьютер программалары (шул исәптән компьютер уеннары), мәгълүматлар базасын сатканда түләнәчәк. Салым ставкасы – 18 процент. Россия Дәүләт Думасы депутаты Андрей Луговой бәяләве буенча, әлеге закон ил казнасына ел саен ун млрд сум акча китерәчәк. Кайбер компанияләр, мәсәлән, Google һәм Nintendo үз хезмәтләренә бәя арту турында хәбәр итте инде. Әлегә Apple һәм Sony дан бернинди дә мәгълүмат ирешелмәде, тик шулай да Американың Netflix онлайн-кинотеатрының контент өчен бәя арттырмаячагы билгеле булды. Интернет –агрегаторларга бәйле закон Быелдан көндәлек аудиториясе бер млн кешедән арткан хәбәрләр яза торган зур интернет-агрегатор вакытлы матбугат чарасына тиңләшә. Хәзер алар бастырылачак мәгълүматларының дөреслеккә туры килгәнлеген тикшерергә тиеш булачак. Моннан тыш, әлеге интернет ресурсларда дәүләт сере булып саналган мәгълүматларны, террорчылыкка өнди торган һәм аны яклап чыккан язмаларны бастыру да тыела. Ниһаять, моннан соң агрегаторларга сайлаулар белән бәйле законнарга кагылышлы тыюлар һәм чикләүләр белән дә исәпләшергә туры киләчәк Сыра законы 1 гыйнвардан күләме 1,5 литрдан зуррак булган пластик шешәләрдә сыра җитештерү һәм сату тыела. Дөрес, 2017 елның алты аенда эшмәкәрләр тарафыннан элегрәк күпләп сатып алынган зур шешәле сыралар сатылырга мөмкин әле, ә менә 1 июльдән соң алар кибет киштәләреннән тулысы белән алынырга тиеш. Әлеге законны бозучыларга 200-500 меңгә кадәр штраф яный. Бала утыргычлары турында закон 12 яшьтән кечерәк булган балалар өчен мәҗбүри рәвештә автокресло файдалануга бәйле кагыйдәләр берникадәр йомшартылды. Хәзер 7-12 яшьлек балаларны махсус җайланмасыз да йөртергә мөмкин. Әмма алар арткы утыргычта һәм куркынычсызлык каешларын эләктереп утырырга тиеш. Ә менә баланы алдагы утыргычка утырткан очракта, автокресло файдалану мәҗбүри. Җиде яшькә кадәрге балаларны да бары тик креслога гына утыртырга рөхсәт ителә – калган барлык «тотып торучы махсус җайланмалар» куллану 1 гыйнвардан соң закон тарафыннан тыела. Машинада бала йөрткәндә закон бозу очраклары ачыкланганда, штраф күләме шулай ук калды – өч мең сум. Моңа өстәп, тагын бер яңа төрле штраф та барлыкка килде – хәзер җиде яшьтән кечерәк баланы ялгызын машинада калдырган әти-әнидән 500 сум күләмендә штраф түләтәчәкләр. Парламент ярдәмчеләре турында закон Һәр депутатның Дәүләт Думасындагы эшләрдә ярдәм итү өчен – ике, төбәкләрдәге эшләр буенча өч ярдәмчесенә барысына бергә хезмәт хакы түләү фонды 165 мең сумны тәшкил итә иде. Хәзер әлеге сумма 230 меңгә кадәр күтәрелде. Әлеге аерма хисабына депутатлар төбәкләрдә ярдәм итүче тагын ике кешене эшле итә алачак. Зөһрә САДЫЙКОВА --- | 12.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-13 08:20 Ата-анасы баласын кыйнаган өчен җинаять жаваплылыгы бетереләчәк?
    12.01.2017 Җәмгыять Россия Дәүләт Думасы гаиләдәге кыйнау очракларын җинаять җәзасы исемлегеннән алучы закон проектын беренче укылышта кабул итте. Бу хакта РИА Новости җиткерә. Закон проектының авторлары Россия Җинаять кодексының 116 нчы маддәсенә төзәтмәләр кертергә тәкъдим итә. "Әгәр дә сез тәртипсезләнгән балагызга суккаласагыз, сезгә ике елга кадәр иректән мәхрүм ителү көтелә. Әгәр дә күршегез сезнең баланы кыйнаса — бу очракта административ җәза бирелә", — дип хәзерге вазгыятькә мисал китергән Федерация Советы әгъзасы Елена Мизулина. Яңа закон проектының тагын бер авторы, "Бердәм Россия" депутаты Ольга Баталина элек шулай ук кешеләрнең ни өчен гаиләдәге җәнҗал җинаять эше, ә урамдагысы административ хокук бозу булып санала, дип аңламауларын җиткергән булган. Бүген гаиләдәге кыйнаулар өчен җинаять җаваплылыгы каралган, закон тиешле җәзаны билгели, алар — 360 сәгатькә кадәр мәҗбүри эшләр, бер елга кадәр төзәтү эшләре, ике елга кадәр иректән мәхрүм ителү, ике елга кадәр йөкләтелгән эшләр, алты айга кадәр кулга алыну булырга мөмкин. Әгәр дә яңа закон үз көченә керсә, якын туганнарга карата кылынган кыйнау гамәлләре административ хокук бозуларга керәчәк. --- --- | 12.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-13 08:20 “Сөйлисе килмә­вемнең сәбәбе – тормыш авырлыгы"
    12.01.2017 Язмыш Күңелендә сугыш еллары хатирәсен саклаган Балтач районының Түнтәр авылында гомер итүче, озакламый 96 яшен тутыручы Фәүзия апа Рәхмәтуллина нигәдер үткәннәре турында сөйләргә ашкынып тормады. “И балам, мин хәзер үземне ничә яшьтә икәнне дә оныттым бит инде. Кызым Гөлфия, ничә яшь әле миңа?” – ди ул, уенын-чы­нын кушып. Әби баштарак тыйнаклык күрсәтеп, бел­мәмешкә сабышса да, соң­рак үткәннәрне барларга тотынды. “Сөйлисе килмә­вемнең сәбәбе дә – тормыш авырлыгы. Бер дә рәхәт күрмәдек бит без. Ачлык еллары искә төшеп үзәкләрне өзә. Эшләмәгән эшем калмады. Алатырь станциясе янында окоп казыдык. Казанны танклардан сакладык. Кеше кырмыска төсле күп иде анда. Чувашиядә бер әбидә йортта тордык. Чиратлашып ашау пешерә­без, идәнгә ятып йоклап ала идек. “Казан каймасы” төзе­лешендә минем дә өлеш бар. Ул чакта бик күпләр авыр­ды. Туңучылар күп булды. Туңмас җиреңнән туңарсың. Аякта чабата, өстә юка бишмәт. Күрде инде газиз башларыбыз”, – ди әбекәй.   – Сугыш елларында Шә­мәрдән бистәсенә җәяү йөр­дек. Ашлык ташыдык. Чанага ике пот ашлык салып Кукмарага урман аша йөри идем. Курку да булмаган. Ярый ла, без ул чакта – яшь кызлар. Арабызда балалы хатыннар да бар иде. Аларны кызганып кала идек. Салым агенты булып та эшли әле Фәүзия әби. Әнә шул хезмәтнең авырлыгын әйтеп бетерә алмый ул. “Кү­тәреп эшлисе түгел, әм­ма җан­га тия торган эш. Ке­ше­ләрнең актык әйберен сорап аласың. Салым түлә­тәсең. Өстән кушалар, планны үтәр­гә кирәк”, – ди ул. Сугыш беткән көнне Фәүзия апа яхшы хәтерли. “Ул хәбәрне ишеткәч, шатлыктан еладык хәтта. Яшь-җилкенчәк идек. Кияүгә чыгып, балалар үсте­рәсе килә иде”, – ди ул. Бу хыялы да тормышка аша. Ире белән 1946 елда тормыш корып, 7 бала тәрбияләп үс­терәләр. Тик ишле гаилә­нең төрле чагы була. Кайчак ашарларына да җитми. Менә шул чакта балаларын ашатыр өчен, Фәүзия әби бер стакан онны бер чиләк бәрәң­гегә алыштыра торган була. Әле ярый, оны булган! Бер-бер артлы туган сабыйлар эне-сеңелләрен тәрбия­лә­шә­ләр. Бүген алар­ның алтысы исән-сау. Тик менә олы абыйлары гына үлеп китә. Әтиләре дә, 74 яшен тутырып, бакыйлыкка күчә. “Әти сугышта катнашты. Яуда алган яралары үзен гел сиздереп торды. Әнә шуңа да ул озак яши алмады. Әле бит әни белән тигезлектә яшисе дә яшисе иде югыйсә. Тик Ходайдан узып булмый. Аның каравы әниебез озын гомерле булды”, – ди кызы Гөлфия. Әбекәй бернинди авырудан да зарланмый. Җылы өендә, кызы тәрбиясендә гомер итә. Атна саен балалары кайтып хәлен белеп тора. Оныкларга, аларның балаларына сөенеп яши. Без кил­гәндә, туганнарның түгәрәк­ләнеп җыелган чагы иде. Ак яулыгын япкан Фәүзия апа кадер-хөрмәттә гомер итә. Үткәннәрне нигә искә төшер­мәгәнен әнә шунда аңладым мин. Бү­генге рәхәт тормыштан ки­тәсе килми аның. Хәтта ачлык-ялан­гачлык турында уйлыйсы килмәвенең сәбә­бе илләр­нең тыныч, табын­нарның мул булуында икән. “Ил җитәкчеләренә рәх­мәттән башка сүзем юк. Өе­без җылы, табыннарда – мул ризык. Балаларым әнием дип өзелеп тора. Хәтта ки­леннәрем дә үз әниседәй тәрбияли. Аллаһы Тәгалә актык көннәремне бәхетле итте. Күрәсен дә күрдек, черек бәрәңгесен дә ашадык, аяк­лар ту­ңып бетә иде, тик сынатмадык. Безнең буын нык булган ул. Үзебез үстер­гән ризыкларны ашап, табигать нигъмәт­ләре белән тук­ланганга сәламәт без. Дөньядан һич кенә дә туеп булмый. Яшәгән саен яшисе генә килеп тора”, – ди әбе­кәй. Гөлгенә ШИҺАПОВА --- | 12.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-13 08:20 Сессия тапшыручы балага ничек ярдәм итәргә?
    12.01.2017 Киңәш-табыш Бүгенге студентларны вуз укытучылары ничек бәяли? Имтиханга әзерләнгәндә, ата-аналарга нәрсәне истә тотарга кирәк? Нинди сынамышларны үтәсәң, сессияң уңышлы булачак? Intertat.ru журналисты шушы сорауларга җавап эзләде. Яңа ел каникуллары тәмамланса да, студентларга ял турында әле хыялланырга гына кала. Чөнки гыйнвар ае – энә белән кое казучылар өчен урак өсте. «Сессия» дигән сүздән һәр студент диярлек калтырап төшәдер. «Операция «Ы» и другие приключения Шурика» дигән фильмны гына искә төшерегез. Имтихан тапшырыр өчен, анда төп герой нинди генә адымнарга бармый. Ашавы да, йокысы да кача... Бүген без имтиханны уңышлы тапшыру серләренә төшендерәчәкбез. - Сессия вакыты, аеруча I, II курс студентлары өчен, бик зур стресс. Өстәвенә, алар ел дәвамында укырга бик ашкынып тормый. Шуңа да сессия беренче имтиханга бер төн кала башланып китә. Ата-аналарга да моны истән чыгармыйча, студентның бу вакытта болай да киеренкелек кичергәнен истә тотарга кирәк, – ди гаилә психологы Виктория Аверкиева. СТУДЕНТКА НИЧЕК ДӨРЕС ИТЕП ӘЗЕРЛӘНЕРГӘ? Психолог фикеренчә, студент, беренче чиратта, йокы турында онытмаска тиеш. Гадәттә, белем гранитын кимерүчеләр сессиягә төнлә әзерләнә. Ләкин бу вакытта организм бик нык арый. Шул сәбәпле, имтиханның үзенә көч калмый диярлек. Шунлыктан 8 сәгать булмаса да, 6-7 сәгать йокларга кирәк. Йоклаган вакытта телевизор тавышы комачауларга тиеш түгел. Колакчыннар белән музыка тыңларга да киңәш ителми. Йокы бүлмәсе дә караңгы булырга тиеш. - рационда туклыклы ризыкларның өстенлек итүе зарур; - компьютер уеннары уйнау, телевизор карау, музыка тыңлау – болардан сессия вакытында баш тартып тору комачау итмәс; - «Мин булдырачакмын!» дип үз-үзеңне ышандырырга кирәк; - сессия вакытына эшләреңне планлаштырып, аның һәрвакыт каршыңда булуы да ярдәм итә. - Режимны истән чыгармау зарур. Мисал өчен, бер сәгать имтиханга әзерләнсәң, аннары тәнәфес ясап ал. Әгәр интеллектуаль эш белән шөгыльләнсәң, тәнәфестә аны физик эшкә алмаштырырга кирәк. Телевизор карарга яки дуслар белән телефоннан аралашырга ярамый. Чөнки бу ярдәм итми, – ди Виктория. АТА-АНАЛАР БАЛАГА НИ РӘВЕШЛЕ БУЛЫШЫРГА ТИЕШ? Һәрбер әти-әни үз йөрәк парәсенең сессияне уңышлы тапшыруын тели. Тик кайбер очракта ярдәм итәм, дип арттырып та җибәрергә мөмкиннәр. Имтихан алдыннан, студентка нинди шартлар тудырырга кирәк? Ата-аналарга нәрсә дип әйтергә ярамый? Виктория Аверкиева киңәшләре: 1. Акыл өйрәтү, мораль уку, «синең кебек вакытта мин нинди идем» дигән сүзләр – боларның берсе дә тәэсир итми. Киресенчә, алар баланы ярсыта гына. Бу хакта башка тынычрак вакытта сөйләшү урынлы. 2. Әниләрнең сессия вакытында баласын туклыклы, тәмле ризыклар белән сөендерүе зарур. 3. Өйдә дустанә атмосфера хөкем сөрергә тиеш. 4. Бала бу вакытта тиз кызып китүчәнгә әверелә. Шунлыктан юк кына әйберләр дә аның ачуын чыгарырга мөмкин. 5. Гадәттә, әти-әниләр баланың хәлен аңа тагын да ныграк басым ясар өчен сорый. Ләкин болай эшләргә һич тә ярамый. Имтиханнар тапшырганда, хәлләрне җай белән генә сорарга кирәк. 6. Сессия вакытында баланы, тормышындагы авыр очракларны уңышлы гына үткәреп җибәрүен искә төшереп, бу юлы да әлеге киртәне үтә алачагына ышандырырга кирәк. УКЫТУЧЫЛАР УКУЧЫЛАРНЫ НИЧЕК БӘЯЛИ? Ә укытучылар үзләре студентларга нинди бәя бирә соң? Мөгаллимнәр арасында, студентлар кебек үк, төрлесе бар. Имтихан тапшырганда, кайберләре янына белгән догаларыңны укып, калтыранып керәсең, икенчеләре исә якты йөз белән каршы алып, үзеңә ышанычны арттыра. Шулай булса да, укытучылар студентның белеменә объектив яктан бәя бирергә тырыша. КФУның Исәпләү математикасы һәм мәгълүмати технологияләр институты өлкән укытучысы Равил Һадинең тәҗрибәсе зур. 41 елдан артык балаларга белем бирү дәверендә күпне күргән ул. Шуңа да бүгенге студентларны моннан 10-20 ел элеккегеләре белән дә чагыштырып карый ала. - Хәзерге студентларның яртысыннан артыгы лекцияне язып бармый. Шуңа да лекция вакытында бирелгән белемне тулысынча үзләштереп бетерә алмыйлар. Күбесе телефонга күчереп, йә интернеттан мәгълүмат жыя. Ләкин күп очракта җыелган материал үзләштерелгән темага туры килми, – ди Равил Һади. Вузларда өлкән яшьтәге укытучылар сафын яшьләр дә тулыландыра. Ләйсән Арсентьева – әнә шундыйлардан. Әле яшь кенә булуына карамастан, ул – икътисад фәннәре кандидаты. Дүрт елдан артык КФУның Идарә, икътисад һәм финанс институты студентларына белем бирә. - Хәзерге студентларны элеккегеләре белән чагыштыруы авыр. Өч-дүрт ел элек студентларны кәгазь шпаргалкалар белән тотсам, бүген андыйлар бик сирәк, чөнки хәзер телефон, микронаушник кулланалар. Әгәр дә студентның аларны файдаланганын күрсәм, «Киләсе очрашуларга кадәр», дип саубуллашам, – ди Ләйсән Арсентьева.   СТУДЕНТЛАРНЫҢ СЫНАМЫШЛАРЫ: Семестр буе укымаганнар гына түгел, ә яхшы укучылар да, «сессия» сүзен ишеткәч, борчыла башлый. Алар белемнәренә генә таянып калмый, могҗизага да ышана. Шуңа да студентлар арасында сессия вакытында төрле ырымнар киң таралган. Аларның күбесе, чыннан да, дөреслеккә туры килә, дип саный студентлар үзләре. 1. Төнге сәгать 12дә форточканы ачып, кулыңа зачет кенәгәсен тотып, «Халява, кил!» дип чакыру. Студентларның ышанулары буенча, бу – имтиханны уңышлы тапшырырга булыша. 2. Төнлә конспектларны мендәр астына куеп йоклау. 3. Зачет-имтиханга барыр алдыннан, чәчне юарга, кистерергә, сакалны кырырга ярамый, чөнки булган белемнәрең дә юкка чыгарга мөмкин. 4. Зачет-имтихан буласы көнне сул аяктан тору. 5. Имтиханга барыр алдыннан, табан астына 5 сумлык акча куеп калдыру. 6. Имтиханны уңышлы тапшырып чыккан кешегә кагылу. 7. Күзгә ташланган беренче билетны сайлау. 8. Сессияне япканчы бер кешегә да зачет кенәгәсен күрсәтмәү – күз тидерүләре бар. Алинә МИННЕВӘЛИЕВА --- | 12.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-13 08:20 «Якташлар» бүлегендәге комментарийлар бәйгесенең беренче җиңүчесе билгеле
    12.01.2017 Бәйге Ул - Халидә Фәйзрахманова. Халидә апа "Арча" бүлегендә бик матур шигырь язып куйган. Дөрес, үзенекен түгел, ә Дамир Нуриәхмәтов каләменнән төшкән "Арча җыры" шигырен. 12 гыйнвар җиңүчесенә 100 сум җибәрәбез.  Менә аның комментарие: --- --- | 12.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-13 08:20 Камил Исхаковның сеңлесе: «Әни өч кенә көн авырып, кулымда җан бирде»
    13.01.2017 Сәясәт 10 гыйнвар көнне Казанның экс-мэры Камил Исхаков гаиләсе зур югалту кичерде: Камил әфәнденең әнисе Илһамия Газиз кызы 91 яшендә бакыйлыкка күчте. Ничә яшьтә булуына карамастан, әнисе исән чакта бала – бала булып кала. Әни кеше дә һәрвакыт кирәк, һәрчак кадерле, газиз зат. – Әби – дөньядагы иң яхшы дәү әни иде, – ди оныгы Кәрим. – Бик сабыр булды, беркайчан тавыш күтәрмәде. Әйтәсе сүзен әрләми-орышмый, тыныч кына җиткерә иде. Шуңа күрә һәрбер сүзе үгет-нәсыйхәт булып истә калды. Илһамия әби тумышы белән Балтач районының Хәсәншәех авылыннан. Хезмәт юлын гади эшче булып башлаган.  Казандагы 16нчы заводта, тегү училищесында эшләгән. Соңгы эш урыны – «Казан» кунакханәсе. Биредә ул склад мөдире вазыйфасын башкарган. – Әни – бик оста тегүче. Авыр вакытларда, акча кытлыгы кичергән заманда, безне – дүрт баласын ким-хур итмәс өчен, төннәр буе тегү тегә иде, – дип сөйли кызы Рәшидә ханым. – Савинка бистәсендә үз йортыбыз яшәдек. Бик зур бакчабызда нинди генә төрле яшелчә, җиләк-җимеш үстермәде әни. Аның түтәлендә генә түгел, сукмагында да бер чүп үләне күрмәссең. Мин әни кебек тәмле итеп гөбәдия пешерүчене күргәнем юк. 85 яшенә кадәр шушы ризык белән сыйлады ул. Безне дә хезмәт белән тәрбияләде. 42 яшеннән өч абыемны һәм мине берүзе аякка бастырды. Барыбызга да югары белем бирде. Әти белән бергә яшәмәсәләр дә, һәрвакыт аралашып тордык, кунакларга йөрештек. Әни белән әти дә дустанә мөнәсәбәттә булды.   Ата-аналар балаларын җирләргә тиеш түгел дигән язылмаган канун бар. Әмма тормышта барысы да җайлы гына килеп чыкмый шул. Илһамия Исхакова капкасын да кайгы җиле шакый.  1999 елда өченче улы – Наил, тромблары шартлап, кинәт вафат була. – Бик әйбәт кенә йөреп торган җирдән, өч ел элек бот сөяген  сындырды әни, – дип дәвам итә Рәшидә апа. – Өлкән яшьтә сөякләр таркала башлый бит. Өйдә аягы чагылып кына киткән. Инде анысы төзәлеп, аякка баскан иде. Бер елдан соң ук тагын шул хәл. Бу юлы элек ялганган урыннан  астарак. Ике операция кичерергә туры килде әнигә. Гомер буе сабыр булды үзе: сызлануын чак кына да сиздермәде. Ятып та тормады. «Ятсам, гел ятып торырга туры килә», – ди иде. Соңгы өч елын төпчек баласы, бердәнбер кызы Рәшидә апа тәрбиясендә үткәрә  Илһамия әби. Үләсен сизенгән кебек булды әни. Аз ашады, чәй дә эчмәде. «Әни, менә ниләр әзерләдем, бер генә кашык булса да кап әле», – дип кыстый идем. «Миңа ашарга кушмадылар» дип шаккатырды. Күрәсең, ике дөнья арасында яши башлаган булган инде. Ә дөньядан бик тиз китте. Өч кенә көн температурасы күтәрелеп, грипп белән чирләде. Әмма «үләм» димәде. Соңгы көненә кадәр балаларын, оныкларын танып сөйләште. Җаны чыкканда колагына иман кәлимәсе пышылдадым. Кулын минем учыма салган килеш, бик җиңел һәм бик тыныч кына дөнья куйды әниебез. Илһамия Исхакованы Яңа Татар бистәсенә, үз әнисе янына җирләделәр. «Казан нуры» мәчете имамы Алмаз хәзрәт Мөхлисов әйтүенчә, җеназага бик күп кеше җыелган. Камил Исхаковның, гаиләсенең, Рәшидә апа һәм якыннарының авыр кайгысын уртаклашабыз.   Чулпан ШАКИРОВА --- | 12.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-13 08:20 Чуашстандагы иң зур авылда аракы саткан кибетне ябып, хәләл ашханә ачканнар
    13.01.2017 Җәмгыять Чуашстанның Батыр районында урнашкан Шыгырдан авылында, халык соравы буенча берәмләп алкогольле эчемлекләр сатучы кибет-кафены эшеннән туктатып, хәләл, милли ризыклар тәкъдим итүче ашханә ачканнар. Бу хакта “Татар-информ” агентлыгы хәбәрчесенә Чуашстан мөселманнары Диния нәзарәте рәисе Мансур хәзрәт Хәйбуллов хәбәр итте. Мансур хәзрәт әйтүенчә, авыл халкы Шыгырдан уртасында хәмер эчемлекләр сата торган кибеткә каршы булган. “Бу РАЙПО бинасы, безнең авылда хәмер эчемлекләр сатучы кибет күп табышка ирешә алмый. Без күп тапкыр хатлар җибәргәч, моны РАЙПО директоры Петр Перепелкин аңлады. Ул безнең авыл җәмәгать киңәшмәсе утырышында катнашып, бу бинаны арендага алып, татар милли ашханәсен ачарга тәкъдим итте”, - дип сөйли Мансур хәзрәт. Бу вазифага авыл эшмәкәре Әсхәт Хөснетдинов алынган. “Сентябрь аенда эшләргә тотындык, капиталь ремонт ясадык. Аллаһы теләсә, алдагы көннәрдә тагын да хәләл ризык белән тәэмин итүче урыннар ачарбыз”, - дип аңлатты ул. Мансур хәзрәт Хәйбуллов әйтүенчә, ашханә ачылышында кеше күп катнашкан. “Пәйгамбәребезнең сөннәте буенча, ашханә азан әйтеп ачылды”, - ди ул. Аның фикеренчә, ашханәнең ачылуы Аллаһы Тәгаләнең хикмәте дип әйтерлек. “Хәмер эчемлекләрен сатуларны киметү бөтенебезнең өстебездә булган бурыч. Без кешеләрне изгелеккә өндәргә, явызлыктан, хәрам булган эшләрдән тыярга тиеш. Дәүләт тарафыннан хәмер сату рөхсәт ителгән, законга каршы килә алмыйбыз. Әмма халыкны тәрбияләү безнең бурыч. Авылга килгән кунакларны да, затлы итеп, татар ризыклары, хәләл ашамлыклар белән кунак итү безнең өчен зур горурлык. Хәләл оешмаларның күз алдында күтәрелүе - Аллаһы Тәгаләнең бу эшкә бәрәкәт бирүе турында бер дәлил”, - дип сөйләде Мансур хәзрәт Хәйбуллов. Ашханәдә яшьләр белән очрашулар да оештыра башлаганнар. “Яшьләрнең бу культурага ияләшүе - дәреснең башы дигән сүз. Бүген Шыгырданда төрле тәрбиядәге балалар бар, әмма дини карашта булган, хәләл ризыктан ризыкланам дигән кешеләр өчен рәхәтләнеп утырырга бер урын булды, бу зур эш”, - дип саный Диния нәзарәте рәисе. Ул ашханә ачылганда әйткән сүзләрен дә искә төшерде: “Әгәр дә, кемдә кем җир йөзендә бер изгелекне гыйбрәт буларак күрсәтте икән, кыямәт көненә хәтле бу эш эшләнә икән, моның әҗер сәвабы бу кешегә барып тора. Менә беренчеләрдән булып Әсхәт абый ул эшне башлады. Аның үрнәген күреп башкалар да шундый адымга кереп китәләр икән, боларны эшләгән эшләреннән, беренче күрсәтүче кешегә әҗер сәвабы барып торыр”, - дип чыгыш ясаган ул. Шыгырдан Чуашстандагы иң зур авылларның берсе, татар авыллары арасында икенче урында тора, биредә 6 мең тирәсе кеше яши. Авылда алты мәчет бар һәм “Хәләл ризык” сәүдә йорты эшли. Алмаз БИККОЛ --- | 13.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-13 08:20 Элвин Грей салмыш булган?
    13.01.2017 Шоу-бизнес Уфада Элвин Грей үзе булганмы, әллә двойнигымы - Яңа ел бәйрәмнәрендә исерек килеш күргәннәр. “Дусты белән кибеттән салмыш көе чыгып килә иде”, - дип яза артистның бер фанаты социаль челтәрдә. Икенче берәү Радикның гомергә дә алай йөрмәвен, артистка ошаган кешенең Уфада яшәвен белә икән. Ул кешенең исеме Денис булып, бер тамчы су кебек Элвин Грейга охшаган икән. Җитмәсә прическасын да Радикныкы төсле итеп ясата ди. Танылган кешеләрнең двойниклары булу гаҗәп түгел, Америкада хәтта пластик операцияләр ясатып йолдызларга охшарга тырышалар. Элвин Грейның исерткеч эчемлекләр яратмавын һәркем белә, ул булмагандыр, дип яза "Шәһри Чаллы".   --- --- | 13.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-13 08:20 Әлмәттә укучы белән җенси мөнәсәбәткә кергән укытучыга бүген хөкем карары йомшартылды
    13.01.2017 Криминал Бүген республиканың Югары суды Румия Хөсәенованың эшен караган. Әлмәт шәһәр суды аны укучы кыз белән җенси мөнәсәбәтләре өчен шартлы рәвештә өч елга хөкем иткән иде. Прокуратура бу карарны бик йомшак дип тапты һәм кабаттан карауларын таләп итте. Апелляция таләбе канәгатьләндерелмәгән. Судьялар коллегиясе шартлы срокны ике айга киметкән хәтта. Шулай итеп Әлмәт укытучысы шартлы рәвештә 2 ел да 10 айга хөкем ителгән. Моннан тыш ул укучы кызга 40 мең сум акча түләргә тиеш. Тулырак: Верховный суд РТ смягчил приговор «секс-учительнице» --- --- | 13.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-13 08:20 Венера Ганиеваны артист Равил Шәрәфиев чанада тартып йөргән
    13.01.2017 Шоу-бизнес Бүген искечә яңа елны каршылыйбыз. Бу бәйрәмнәр дәвам итә дигән сүз. Татар эстрадасында кунак җыю буенча Россиянең атказанган, Татарстанның халык артисты Венера Ганиева лидер дисәк тә ялгыш булмас. Ул туганнарын, шәкертләрен кунакка чакырып, тәмле ризыклар белән сыйлый икән. Тәмле итеп, бәлеш, итле пәрәмәчләр пешерә. Җырчы Чехов урамында, фатирда яшәгәндә каршы алган яңа елны сагынып искә алды. “Без Татарстанның халык артисты Равил Шәрәфиев белән бер йортта яшәдек, ул – өченче, без – унынчы катта. Яңа елны гаиләдә каршы алганнан соң, күршеләр белән ишек алдында очраштык. Анда да чыршы куелган, балалар шау-гөр килә иде. Иң хәтердә калганы – Равил абый мине чанада тартып йөрде. Шундый зур шәхеснең бу эше гомергә истә калды. Бу бит тарих”, – диде ул. Җырчы 2017 елда барлык якыннарына, үзенә матур теләкләрен җиткерде. “Иң мөһиме – сәламәтлек. 61 яшемдә, сәламәтлек – безнең кулда дип, инанып әйтә алам. Әлбәттә, сүз җитди авырулар турында бармый. Үзеңне һәрвакыт формада, тонуста тотарга кирәк. Һәр иртәне физик күнегүләрдән башлыйм. Шәкертләрем зур бер стимул булып тора. Мин бит алар алдында карт әби була алмыйм. Әйбәт кәеф, пөхтә кием, матур прическам белән дә аларга үрнәк булырга тырышам”, – ди ул.   --- --- | 13.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-13 08:20 “Туган як”ның иҗади чыгышы
    13.01.2017 Мәдәният Безнең Нижгар өлкәсе “Туган як” газетасының коллективы төп эшеннән гайре, мөмкинлек булган саен төрле иҗади чараларда да катнашырга тырыша һәм төрле максатлар белән сәфәрләргә дә чыккалый, шулардан – Гагин районы Ветошкино авылында урнашкан граф Пашковның утарында булдык, Ульяндагы хезмәттәшләребезгә кунакка бардык, Изге Болгарга сәяхәт кылдык. Ә газетабызның җаваплы сәркатибе Наилә Жиһаншина берничә ел моннан элек Сергач районында “Супер әби” конкурсында җиңеп чыккан иде. Шулай ук Сергачта Бөек Җиңүнең 70 еллыгына багышланган эстафетада йөгердек. Үткән ел башында яшьләр бүлеге редакторы Румия Хамзина бер төркем хезмәттәшләре белән Сергач район мәдәният йортында үткәрелгән “Чын леди” конкурсында катнашып, “Леди овация” дигән исемгә һәм тамашачылар симпатиясе призына лаек булды. Ә кино елын ябу тантанасында безнең шушы төркем хезмәттәшләр тагын бер тапкыр район сәхнәсендә чыгыш ясадылар. Шуның нәтиҗәсендә Румия Хамзина Сергач районының КВНчылар җыелма командасына сайланды. Узган елның соңгы көннәрендә Сергачның үзәк мәйданында традицион булган Кыш бабайлар һәм Кар кызлары парады узды. Бу чарадан да без якта калмадык - Кыш бабай һәм Кар кызы кыяфәтендә баш редактор Олег Әндәрҗанов һәм Румия Хамзина булдылар (фотода). Билгеле, костюмнарны татар стиленьдә әзерләдек. Олег Хөсәинович белән Румия барлык конкурсларда актив катнаштылар, балалар белән әйлән-бәйлән йөрделәр, шигырь сөйләүчеләрне татлы бүләкләр белән сөендерделәр. Үзеңне мак-тарга килешми, әмма әйтмичә мөмкин түгел - татар Кыш бабае һәм Кар кызы бәйрәм кунаклары арасында үзенчәлекле ачыш иде һәм шул ук вакытта иң популяр да булдылар, алар белән фотога төшәргә теләүчеләрнең очы- кырые күренмәде. Бу бәйгедә без шәхсән үзебезне генә түгел, сәләтле, мәдәни традицияләргә бай булган милләтебезне дә күрсәтергә тырыштык. Илнар САДЕКОВ --- | 13.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-13 08:20 Кайда туган, шунда ярап куйган
    13.01.2017 Авыл Бүген авылдан шәһәргә күченеп китүче яшьләр: “Авылда эш юк, эш булмагач, акча юк”, - дип үзләрен акларга тырышалар. Ә Камышлы районының Иске Усман авылында гомер итүче Фәрзетдин һәм Минзилә Мифтаховлар гаиләсенең тормышы белән якыннан танышкач, башка фикергә килдем. Мифтаховларга барып кергәндә,  алар йортларында мәш килеп эшләп йөриләр иде. Шулай да мине колач җәеп каршы алдылар һәм хуҗалыкларын күрсәтә башладылар. Иң беренче җиләк-җимеш бакчасына алып керделәр. Ни генә үсми, нинди генә агач-куаклар юк биредә! Слива, карлыган, алма, чия, крыжовник дисеңме?.. Уңган хуҗалар аларның  һәркайсын бәйләп, төпләрен җылытып, алмагачларның кәүсәләрен акшарлап, кышка әзерләп куйганнар. Шунда ук кышкы йокыга талган теплица басып тора. Хуҗаларның сүзләренә караганда, алар быел Самара өлкәсенең Усть-Кинель бистәсендә үткәрелгән Бөтенроссия авыл хуҗалыгы күргәзмәсендә үзләре үстергән җиләк-җимеш үсентеләрен сатып, бик яхшы табыш алганнар. Ә җәен болыннарда, тау итәгендә һәм урманда үскән дару үләннәре, җиләк-җимеш җыеп, каен себеркесе әзерләп, шулай ук сатуга чыгарганнар. Бакчада үстерелгән бәрәңге, орлык суганы, сарымсак та табыш китергән. Мифтаховлар кышкылыкка төрле кайнатмалар, салатлар да ясап куйганнар. Алар күп итеп мөгезле эре терлек, ат, сарык асрыйлар, куяннар, кош-корт та үрчетәләр. Йортта бакча эшләрен башкару өчен ике мотоблок, печән ташу өчен УАЗик машинасы һәм җиңел автомашина басып тора. Монда барысы да җитешле тормыш алып бару өчен көйләнгән. Уңган хуҗа үз куллары белән тегермән, чөгендер турау машинасы ясап куйган, сарык бәтиләре өчен кышкы җылы абзар да әзер. Ап-ак итеп акшарланган мичтә Минзилә ханым тавыкларына бәрәңге пешерә. “Яхшы тәрбияләгәч, тавыкларыбыз кыш буе йомырка салып, файда китерә”, - дип сөйли ул. Гаилә матур итеп ял да итә белә. Җәен Татарстандагы “Саескан тавы” ял итү базасына барып, Кама елгасында су коеналар, балык тотарга яраталар. Ә кышларын Фәрзетдин карда йөрү машинасына утырып, урманга чыга. Ул оста аучы да бит әле. Менә шундый зур, бай хуҗалык белән танышкач, авылда эш юк дигән сүзгә ышанып та булмый. Ә инде заман таләпләренә җавап бирерлек итеп өйләренә кергәч, хәйран калдым. Фәрзетдин кулына гармунын алды да уйнап җибәрде, көйгә Минзиләсенең йөрәккә үтеп керерлек моңлы тавышы да кушылгач, ямь өстенә ямь өстәлде. Аннары Мифтаховлар үткән тормыш юлларын искә төшерә башладылар. - Без Минзилә белән Татарстанның Яр Чаллы шә¬һәрендә “КАМаз” заводында эшләгәндә таныштык. Мин аңа бер күрүдә гашыйк булган идем. Аннан соң без татар яшьләре җыела торган “Пятачок”та очрашып тордык. Мин гармунда уйныйм, ә  Минзилә җырлый иде. Җыр безне кавыштырды да инде. Бераздан  гаилә корып яши башладык. Ә фатирлы булгач, бер-бер артлы Айсылу белән Айратыбыз туды. Әти-әниләребез картайгач, аларны тәрбияләргә дип авылга - Иске Усманга кайтып төпләндек. Улыбыз Айнур монда дөньяга килде инде, - дип сөйләде Фәрзетдин әфәнде.  Мифтаховлар әти-әниләрен генә түгел, әбиләрен һәм Нәфисә апаларын да хөрмәтләп тәрбияләгәннәр. Минзиләнең каенанасы Наилә апа тугызынчы дистәне ваклаган. Ул бүген гамәл кылып, балалары бәхетенә куанып гомер итә. Мифтаховларның кызлары Айсылу, уллары Айрат үз гаиләләре белән Татарстанда яшиләр. Алар әти-әниләренә дүрт онык бүләк иткәннәр инде. Ә менә Айнур әлегә өйләнмәгән, нефтьче һөнәрен үзләштерә. Хәзерге вакытта авыл яшьләренең күбесе шәһәрләргә агыла. Ә минем уйлавымча, бушка вакыт сарыф итеп, анда-монда сугылып йөргәнче, тормышларын туып үскән җирләрендә башлап җибәрсәләр, күпкә бәхетлерәк булырлар иде. Халыкта “Кайда туган, шунда ярап куйган”  дип юкка гына әйтмиләрдер шул. Табигать-анабыз бик бай бит ул, көчең, яшьлек дәртең ташып торганда, эшләргә генә иренмә, тырышсаң, барысы да җайланачак. Чөнки хәләл көч белән булдырган байлык бәрәкәтле дә, кадерле дә була бит ул. РӘСЕМДӘ: Фәрзетдин һәм Минзилә МИФТАХОВЛАР әни¬ләре Наилә әби белән.   Нурсинә ХӘКИМОВА --- | 13.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-13 08:20 Искечә Яңа ел: «утырып» алмасаң, әллә ничек...
    13.01.2017 Бәйрәм Хөкүмәтебезгә рәхмәт: ун көнлек бәйрәмнәрдән яңа арынып, эшкә керешеп киләбез. Кем ничектер, алардан гарык булучылар да бихисап. Бер чабарга өйрәнгән атны кинәт туктатсаң, тора алмаслык егыла диләр бит. Кышкы каникулларда үзен шул ат белән чагыштыручы танышларым да бар. Ял күп була димени? Әнә бит, СССР заманында бары тик 1 гыйнвар гына ял көне булган. 2 гыйнвар көнне завод-фабрикалар да, хастаханә, комбинатлар да гадәти режимда эш башлаган. Ә хәзер мәктәп укучылары белән бергә каникулга чыгабыз да, алар белән бергә китәбез. Ун көн буе кеше ашарга да, эчәргә дә, кунактан-кунакка йөрергә дә өлгерә. Шулай итеп, кемдер эш атнасы башлануын бармак бөгеп көтә. Кемдер ялларны тартып-сузып узмавын тели. Әмма бәйрәм итәргә яраткан Россия халкын бернишләтеп булмый. Бүген Искечә Яңа ел ләбаса! Кемдер бу бәйрәмне шуның кадәр көтә ки, хәтта 10сыннан 13енә кадәр булган ара «разминка» гына алар өчен. Куанмас җиреңнән сикерерсең, быел атна ахырына туры килүен әйт әле. Кичә кичтән үк икешәр-өчәр шешә шампан шәрабы белән запасланучылар хәйран иде кибеттә. Мандаринны да килолап алалар. – Искечә Яңа ел – гадәти бер бәйрәм инде, – ди Рамил Абдулвалиев. – 31 көнне иртәдән үк ниндидер серлелек тоясың, бәйрәм рухы сизелеп тора. Чыршы да матуррак, бүләкләр дә бирешәсе килә. Бәйрәм табынына дигән каз да үз чиратын көтә. Ә 13 гыйнвар исә – гадәти көн белән гадәти бәйрәмнең кушылмасы. Бу көнне бәйрәм итү дә әллә ничек, «утырып» алмасаң да сәеррәк.     Чыннан да, Искечә Яңа ел чыршы белән бер елга хушлашу көне кебек. Яңа елга кадәр тылсымлык бөркеп янган гирлянда утлары да тора-бара ничектер төсен җуя, кардан ясалган сыннарга да игътибар кими. Гадәттә, Иске Яңа ел көнне гаиләләр Яңа ел бәйрәмнәре узган мәйданнарны әйләнеп кайта. Яңа ел уздымы, кыш бетте дигән фикер дә яши халыкта. Димәк, Искечә Яңа ел бәйрәмгә әзерләнгән матурлыкны җыеп алу өчен кирәк. Ике атна карадык, сокландык, шуннан артыгы кирәкми. Алексеевскида яшәүче Гөлнара Хәлилова 13 гыйнварны көтеп ала. Бу көнне аның иренең туган көне. Шуңа күрә, ике куянның койрыгын берьюлы тоталар. Искечә Яңа елны ел башы дип санаучылар, ышанучылар да юк түгел. 31 декабрь якшәмбегә туры килеп, ЗАГС бүлеге эшләмәгәнлектән, никахларын 13 гыйнвар көнне рәсмиләштерүчеләр дә бар. Янәсе, яңа тормышка Яңа елдан атлыйлар. Искечә Яңа елны бәйрәм итү каян килеп чыккан соң? Бер генә Яңа ел җитмиме безгә? Россиядә Яңа бу гадәт революциядән соң формалаша. Сәбәбе: Юлиан календареннан Григорианныкына күчү. Ике календарь арасында аерма 13 көнне тәшкил итә. Димәк, рәсми төстә Яңа елны каршылаганнан соң иске стиль белән бәйрәм итү арасы да 13 көн. Яңа календарь белән яши башлау, бәлки, ел башлану датасын үзгәрткән дә булыр иде. Тик моңа рус проваслав чиркәү әһелләре каршы төшә. Ун-унбиш еллап элек Искечә Яңа елны бәйрәм итүгә артык әһәмият бирелми иде. Хәзер ул елдан-ел популярлаша бара. Календарьда кызыл төс белән күрсәтелмәсә дә, халык мәш килеп көтә  бу көнне. Телевидение исә Яңа ел программаларын һәм традицион фильмнарны кабатлап күрсәтә. Күрми калучылар өчен менә дигән мөмкинлек. Ярый әле, кемдер канун проекты кабул итеп, календарьда 13 гыйнварны кызыл белән билгеләтми калган. Чөнки 2101 елдан башлап, ягъни 84 елдан искечә Яңа елны 14 гыйнварда бәйрәм итәчәкбез. Ике бәйрәм арасындагы 13 көн гасыр саен арта бара. Вконтакте социаль челтәрендә Intertat.ru укучылары арасында сораштыру да уздырдык. «Бу көн сезнең өчен бәйрәмме?» дигән сорауга 41,9 %ы  «Юк, әле Яңа елны яңача бәйрәм итүдән һаман хушка килеп ятыш...», 38,7 %ы «Әйе, Яңа елны искечә бәйрәм итми калмыйм – бәйрәм күп булмый!» дип җавап бирде. Яңа һәм Иске еллар турында кызыклы фактлар: – 1699 елның 20 декабрендә император Петр I Россия империясендә елларны яңача исәпләүгә күчү һәм ел башлануны бәйрәм итүне 1 сентябрьдән 1 гыйнварга күчерү турында карар чыгара. –  Әлеге карар буенча, 1700 елның 1 гыйнварында өйләрне Гостиный дворда куелган үрнәк буенча нарат, чыршы ботаклары белән бизәргә кирәк була. Күңелләрне күтәрү өчен кешеләр бер-берсен Яңа ел белән һәм гасыр башы белән мәҗбүри котларга тиеш булалар. – Кызыл мәйданда утлы өермә уйнатыла, туплардан һәм мылтыклардан салютлар бирелә. – Мәскәү кешеләре үз өйләре янында мушкеттан атарга һәм ракеталар очырырга тиеш булалар. – Рус православие чиркәвенең яңа елы 1 сентябрьдә билгеләнүе дәвам итә. – 1917 елгы инкыйлабтан соң Раштуа һәм Яңа елны бәйрәм итү бетерелә. – 1935 елда гына әлеге бәйрәм балалар бәйрәме буларак кире кайтарыла. – 1937 елның гыйнвар башында Мәскәүнең Колонналы залыңда беренче тапкыр рәсми Чыршы утларын кабыза.   – Әлеге вакыйга «Советлар берлеге» (Советский Союз) киножурналында күрсәтелә. – Алдагы елда бөтен ил буйлап меңнәрчә чыршылар бизәлә. – 1947 елның 23 декабрендә ССРБ ЮС президиумы указы белән 1 гыйнвар бәйрәм һәм ял көне итеп игълан ителә. Чулпан ШАКИРОВА --- | 13.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-13 08:20 32 яшьлек Алмазның язмышын берничә көн хәл итәргә мөмкин
    13.01.2017 Язмыш Казанда яшәүче 32 яшьлек Алмаз Төхфәтулинның язмышы кыл өстендә тора. Аңа ясаласы операция көне 18 гыйнварга билгеләнгән. Әмма шул көнгә кирәкле сумманың әле 100 меңе генә җыелган. Бер атна эчендә тагын 1 миллион сум акча табарга кирәк! Алмазның әнисе Рәйсә ханым әнә шул уй белән яши. “Улым авырый башлаганнан бирле, тор­мыш­ның мәгънәсе калмады. Үземне ниндидер томан эчендә кебек хис итәм. Ашавым ашау, йокым йокы түгел. Баламны югалтасым килми”, – ди ул. Рәйсә ханым бу авыруның нинди мәкерле икәнен белә. Нәкъ шушы чир аның ирен дә алып китә. Әнә шуңа да ул улын коткарырга дип өзгәләнә. Ирен җирләгәннән соң да, күңеленә, бу авыру әле тагын берәр якын кешемдә баш калкытыр, дигән уй килеп тә карамый. “Улым башта хәл юк дип зарланды, тора-бара баш авыртулары барлыкка килде. Кан анализлары биреп карагач, анда лейкоз икәне ачыкланды”, – дип сөйли әнисе.   Баштарак егеткә бу хакта әйтмиләр. Әмма ул интернеттан чире турында мәгълүматны тиз таба. Төшенкелеккә бирелми, дини китаплар укып, Аллаһка якыная. Мәчеткә дә йөри башлый. Алмаз шулай итеп, үзенә килгән авыруны җиңеләйтмәкче була. Дингә килүнең могҗизалы яклары да була. Хастаханәдә кылган догалар, теләгән теләкләр бушка китми. Көтмәгәндә гемоглобин нормага килә. Әнә шуңа да Алмаз терелүгә өмет итә. “Алмаз өчен мин дә, абыйсы да донор була алмадык. Күзәнәк­ләребез туры килмәде. Шуңа да акча кирәк. Алмазга туры килә торган арка мие күзәнәге дә табылды. Ничек тә операция ясатырга иде. Үзебезнең җыйган акчабыз да юк. Булганы да дарулар өчен, тикшеренүләр узарга китеп бара. Баштарак, кешеләрдән уңай­сызланып, бу хакта беркемгә дә әйтмәдем. Хәзер башка чарам калмады. Бар өметем – игелекле ке­шеләрдә генә”, – ди Рәйсә ханым.   Алмазга ярдәм итәргә теләүче­ләр өчен исәп-хисап счеты:   Саклык банкы картасы4276620029245002. Гөлгенә ШИҺАПОВА --- | 13.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-13 08:20 Сочида һәлакәткә очраган самолетта якташыбыз - “Любэ” төркеме бэк-вокалисты Җәфәр Нәсибуллин булган
    13.01.2017 Фаҗига 2016 елның 25 декабрендә Сочидан кузгалып очып киткән ТУ-154 самолетының һәлакәткә очравын, 70 секундтан ук Кара диңгезгә төшеп берничә мең кисәккә тетелү хәбәрен бөтен ил халкы тетрәнеп тыңлагандыр. Самолеттагы 92 кешенең берсе дә исән калмый: экипажы да, журналист-корреспондентлар да, 68 кешедән торган Александров исемендәге Россия Армиясенең җыр һәм бию хәрби ансамбле дә. Ниятләре изге: Сириядә, Хмейминда хәрбиләргә яңа ел алдыннан концерт куярга дип юлга чыкканнар алар. Һәлакәткә дучар булып һәлак булганнар арасында берничә татар кешесе дә, исемлектә безнең якташыбыз, тамырлары белән Нижгар өлкәсе Сабачай авылына тоташкан Җәфәр (Евгений) Әнвәр улы Нәсибуллин да бар. Җәфәр Нәсибуллинның Мәскәүдә, Казанда һәм Сабачайда яшәүче күп санлы кардәшләре кайгы-хәсрәтнең, мондый фаҗиганең нинди авыр икәнен тагы да тирәнрәк аңлаганнардыр. Җәфәр Нәсибуллин 1964 елда Мәскәүдә туып, 1988 елда Гнесиннар исемендәге музыкаль училищены тәмамлаган. Ренат Ибраһимов, Роза Хабибуллиналар белән дә бергә аралашып, җырлап йөреп алган. 1991-1995 елларда “Любэ” группасында (Игорь Матвиенко, Расторгуевлар), бэк-вокалист булып җырлап йөри. Татарча да (мәсәлән: “Ай, былбылым” җырын) бик матур җырлый булган. 1995 елдан Пятницкий исемендәге хорда чыгыш ясый. Соңгы елларда Александров исемендәге Россия Армиясенең җыр һәм бию хәрби ансамблендә эшли. Аны ачык күңелле, аралашучан булуы өчен дә хөрмәт иткәннәр, яратканнар. Игорь Матвиенко да “Пусть говорят” телетапшыруында: “Иң сәләтле укучым”, - дип бәяли. Мәрхүм-шәһит Җәфәр Нәсибуллинның нәселе Сабачай авылы белән нинди бәйләнештә соң? Әнисе Рәхилә (1937 елгы) Мәскәүдә туа. Аның әтисе Фатих Фәхретдинов (“Пәкруз” Фатихы – 1897 елгы) зур гаиләсен алып сугыш алдыннан Сабачайдан Мәскәүгә күчкән була. Барлык балалары да авылда туган, Мәскәүдә инде соңгы кызы Рәхилә генә дөньяга килә. Аның байтак туганнары яшь вакытта ук вафат булганнар. Апасы Зәкия – авылдашы “Черняй” Айсяга кияүгә чыга. Айся абзый кайнар кеше иде, гомеренең соңгы елларын авылда үткәрде. (Кызлары “Макар” Әхмәттә кияүдә). Тагы бер апасы – Факия дә авылдашы “Ак йон” Абделбәре белән гаилә төзи. Әле мәрхүм-шәһит Җәфәр Нәсибуллинның әтисе Әнвәр абыйның нәселенә дә тукталыйк. Әнвәр абзый (1937 елда Сабачайда туган) Шөмерле шәһәренең бер оешмасында шофер булып эшли, 1963 елларда Мәскәүгә күченә. Анда башта автобус йөртә, аннан бер авылдашы (“Әлче” Абделбәре) чакыруы белән Бадаев исемендәге заводка эшкә урнаша. Янында байтак кына авылдашлар да эшли. Озакламый Рәхилә апа белән гаилә дә кора. Мәрхүм-шәһит Җәфәр Нәсибуллинның әти-әнисе - Әнвәр абзый белән Рәхилә апаның һәм Җәфәрнең үз гаиләсенең дә (хатыны һәм быел укырга керәчәк Тимур исемле улы бар) кайгы-хәсрәтләре чиксез. Һәлакәтнең, фаҗиганең төп сәбәбе дә күрсәтелмәгән, ачык түгел. Мәрхүмнәрнең туганнар каберлегенә кайчан җирләнәчәкләре дә билгесез. Без, Сабачай халкы, авылдашларыбыз Әнвәр абзый белән Рәхилә апаның, аларның авылда, Мәскәүдә, Казанда, башка җирләрдә яшәгән күп санлы кардәшләренең дә тирән кайгыларын уртаклашабыз, бик авыр булса да чыдамлык, түземлек, Ходайдан сабырлык бирүен сорыйбыз. Вафа КАМАЛЕТДИНОВ --- | 13.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-13 08:20 "Тумый калган җан-сабыем бик нык үпкәләп китте бугай безгә"
    13.01.2017 Язмыш Халык белән аралашуда, яңа танышлар-дуслар табуда язучы булуым ярдәм итә. Яңа китабым чыккач та, дусларның оныкларына өләштем. Шундый танышларның берсенә китабымны биргәндә, кызыксынып карап торган ханымнан: «Сезнең оныкларга да кирәкме әллә?» — дип сорап куйдым. Ул моңсу гына елмайды да: «Оныклар юк шул әле. Бердәнбер улыбыз тормыш корырга бик ашыкмый, утызны узды инде», – диде. «Бер генә бала үстердегезмени?» — дип соравыма: «Терсәк якында да, тешләп кенә булмый шул...» — дип пышылдады. Аннары бераз уйларына чумып торды да гомерлек үкенече белән уртаклашты. Кеше күңеле шундый гаҗәп инде, белеп кенә, сакланып кына, бер ташын алып атсаң, буасы ерылырга гына тора... – Ирем белән яшьли яратышып кавыштык. Гомер буе бер-беребезне күз карашыннан аңлап, санлашып яшәдек. Бәхетебезне түгәрәкләндереп, мәхәббәт җимешебез – улыбыз да тугач, дөньяда яшәвебезнең мәгънәсе тагын да артты. Әтисе дә өметемне аклый торган кеше булып чыкты: куллары да алтын, эчеп кайтып, теңкәгә дә тия торган түгел. Улын да бик ярата, эшеннән шактый арып кайтса да, төрле түгәрәкләргә йөртергә дә иренми. Ә мин аларны өйдә тәмле ризыклар пешереп каршы алам. Аннары бергә утырып, кичке ашны ашыйбыз. И-и-и ул чактагы рәхәтлекләр... Улыбыз матур гына булып үсеп килә. Аның бәби чагы артта калганда, тагын бер баланы күкрәгемә кысып, сөеп-назлап үстерәсем килә башлады. Ниш­ләптер, без өйләнгәч, төн кыскарды дигәндәй, бераз тормышларыбыз тагын да яхшыра төшмәсме дип, бу сөенечне чигереп торабыз. Фатирыбыз да бик зур түгел бит әле. Болай кеше почмагында яшәмибез анысы. Иремә кунакханә тибындагы бүлмә бирделәр. Тиздән бөтен уңайлыклары булган фатир да бирергә вәгъдә итәләр эшеннән. Әллә шушы шатлыгыбызны уртаклашырга теләгәндерме, йөрәк астымда тагын бер нәни җан яралуын тойдым. Була дигәндә, койрыгын борды диләрме әле, берәрсенең яман күзе тигәндерме, тормышыбыз­ның кара чоры башланды. Хезмәт хакларын тоткарлыйлар, фатирны да безгә түгел, нишләптер, чиратта бездән соңрак торганнарга бирделәр. Ә минем икенче баламны бөтен уңайлыклары булган яңа нигезгә алып кайтасым бик килгән иде шул. Өметем акланмагач, табибларга киттем дә, озын-озак уйлап тормастан (төптән уйлау ул яшьлеккә хас сыйфат түгел ич инде), булачак баламны төшертеп кайттым. Ирем ни тыныч кеше булса да, беренче тапкыр миңа тавыш күтәрде. «Аны бит миңа карыйсы. Син көне буе эштә», – дип акландым, аннары: «Менә, яңа фатир алгач, алып кайтырбыз әле, әтисе, берне түгел, икене алып кайтырбыз, орлыгы Бохарада түгел», – дип шаярткан булдым. Өнемдә күрмәсәм дә, мин аны, тумый калган сабыемны, бик еш төшемдә күрдем. Әниемә охшаган шомырттай кара күзле, чем кара чәчле кыз иде ул. Миңа үпкәле күзләрен тутырып карый да офыкка кереп югала. Гомерем буе шул бер төш керде миңа... Безгә насыйп фатирны икенче елны бирделәр. Яңа ел бәйрәме алдыннан. Сөенечебезне аңлатырга сүзләр җитми. Гүя бәхет кошын койрыгыннан эләктердек. Фатирыбыз, чынлап та, шатланып туймаслык: ике бүлмәле генә булса да, иркен, зур. Тәрәзәләре кояшлы якка карый. Балабыз тугач, коляска йөртергә җайлы булыр дип, махсус түбәнрәк, икенче каттан сайлап алдык. Балконга чыгып басам да, ишегалды тулы төрле төстәге бишекле арбалар тартып йөрүче хатыннарны күргәч, үземнең дә шул бәхетле көннәремне күз алдыма китереп, елмаеп куям. Тик Алла бирсә, булыр, дип көтсәк тә, безнең икенче балабыз булмады. Бармаган хастаханәм, күренмәгән табибым калмаса да, безгә кабаттан ата-ана булырга Ходай язмады. Тумый калган теге җан-сабыем бик нык үпкәләп китте бугай безгә. Шул кызымны алдырганда (мин аның кыз булуын бөтен җаным-тәнем белән тойдым), аборт ясаганда табиблар саксызлыгы безгә кабаттан ата­ана булу бәхетен чикләгән икән. Бишекле арба этеп йөргән яки бала җитәкләгән хатын-аналардан гомерем буе көнләшеп яшәдем. Аларны күргән саен, үзем теләп баламның гомерен чикләгән көнем исемә төшә дә күзләремә ачы яшь тула, йөрәгем кысылып туктагандай була, Җитмәсә, улыбыз да, абый буласы килеп: «Кайчан миңа сеңелкәш алып кайтасыз инде?» – дип сорап, болай да әрнегән йөрәк ярасына учлап-учлап тоз сала. Бала бит, дусларының эне-сеңелкәшләре булгач. Аңа да кирәк. «Менә акча җыябыз да алабыз, улым!» – дип юаткан булабыз. Бик тә абый буласы килгән улыбыз акча бетмәсен, күбрәк җыелсын дип, конфет, туңдырмалардан үзе теләп баш тарта башлады... Гомерләр, нәкъ җырдагыча, үтә дә китә икән ул... Бердәнбер улыбыз да үсте инде, ир уртасы булып килә. Гомере, исәнлеге генә булсын. Тик, нишләптер, өйләнергә бик ашык­мый, үзе кызлар карамаслык та түгел: эчми-тартмый, тырышып эшли. Өйләнсә, оныгыбыз булыр иде дә, гомер буе төн йокыларымны качырган үкенүем, беразга гына булса да, басылыр иде. Кайчакта: «Әллә, ходаем, бу оныксызлык та шул теге чактагы ялгышуымның нәтиҗәсеме?» – дип куркып та куям. «Сиңа бала кирәк булмады бит!» – дисә Ходай, ни хәл итәрсең... Ул чактагы яшьлек җүләрлеге белән ясалган гөнаһымны ярлыкар өчен, балалар йортыннан бер ятимә кечкенә кызны гаиләбезгә алып, үзебезнеке шикелле кадерләп, назлап үстерергә дә хыялланам. Ирем ризалашып бетми: «Синең яшьтә (миңа тиздән 55 тула, лаеклы ялга чыгам) кем бала бирсен, хәзер бала карарга түгел, үзебезне карарга кирәк булачак бит», – дип, күңелемне җылытып торган ул өметемне дә өреп сүндерергә маташа. Ләкин, шөкер, бөтенләй сүнеп бетмәде әле ул. Шайтанны гына өметсез диләр ич. Ә без кешеләр бит әле... Әңгәмәбез шул урынга җиткәч, мин аңа гаиләбезнең ятимә кыз тәрбияләвен, дүрт улыбыз барлыгын әйттем. «Син бәхетле! – диде ул. – Ә мин үз бәхетемне үзем җимердем. Терсәк бик якында да, теш­ләп булмый шул. Соңгы минутыма кадәр шулай үкенеп яшәрмен инде. Улым алдында да үземне бик гаепле сизәм, әни алдында да. Ул бит әнә куркып тормаган. Еллар авыр да димәгән, безгә – тугыз балага гомер бүләк иткән. Туганнар белән бергә җыелышканда, бер кечерәк дәүләт халкы кадәр булабыз... Тик беребез дә, нишләптер, әнигә охшамадык – балаларыбыз шул бер­икедән артмый». Мин, аның хәленә керергә теләп, изге теләген тормышка ашырышырга ярдәм итәрмен дидем. Безнең яшьтә дә ятим балаларны тәрбиягә алу мөмкин икәнлеген әйтеп, сүнгән өметен яңадан дөрләтеп җибәрдем. «Күкрәк баласы гына алыр­га димәгән ич, үсмер ятимнәр гаиләләргә тагын да мохтаҗрак бит. Тагын бер тапкыр ныклап уйлагыз. Ирегез белән киңәшегез дә, тәвәккәлләгәч, кабаттан очрашырбыз», – дип, телефон номерымны бирдем. «Хәзер бит булачак әти-әниләрне укыталар да, шунда да йөрергә туры килер әле сезгә», – дидем. «Укыйм, көне буе укырга да ризамын, кызлы гына итсеннәр!» – диде ул. Әле тормыш көзенә таба беренче адымнарын гына ясаучы бу ханымны хыялдагы кызы, якты өмете белән калдырып, кайтыр юлга кузгалдым. Киткәндә, миңа сөйләгән бу чын хикәясен газетабызга язарга рөхсәт тә сорадым аңардан. Рәхмәт инде, ул риза булды. «Бүген дә теге чакта минем кебек ике юл чатында, сайлау алдында калган яшьләр бардыр, аларны ялгыш адымнан сакларлык, күңелләргә үтеп керерлек итеп яз!» – диде. Менә яздым. Ничек килеп чыккандыр, хөкем итәргә сиңа калдырам, укучым. дөньяга килергә җыенган, ләкин әнисе икеләнгән бер генә сабыйның гомере шушы язма ярдәмендә сак­ланып калынса да, бик бәхетле булыр идем. Аннары тагын шунысы, бу язманың дәвамы буласына бөтен вөҗүдем белән ышанам. Ананы да, баланы да бәхетле итәчәк дәвамы булыр кебек аның. Йолдыз ШӘРАПОВА --- | 13.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-13 08:20 Татарстанда юл һәлакәтенә эләккән гаиләне машинаны кисеп кенә коткара алганнар (ФОТО)
    13.01.2017 Фаҗига Балык Бистәсе районында үлем очрагы белән тәмамланган юл һәлакәте вакыйгалары ачыкланды. Юл-транспорт һәлакәте нәтиҗәсендә 46 яшьлек хатын-кыз һәлак булган. Бу хакта «Татар-информ» мәгълүмат агентлыгына Россия Гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Татарстан буенча Баш идарәсе матбугат хезмәтеннән хәбәр иттеләр. Искәртеп үтик, фаҗига бүген иртән 9 сәгать 30 минутта булган. Бердәм 112 номеры экстрендиспетчерлык хезмәтенә Саескан тавы –Шәле трассасының 4нче километрында 14нче модельле «Лада»ның Владимир өлкәсеннән булган фургонлы «Пежо Боксер» машинасына бәрелүе турында хәбәр алынган. 19 яшьлек машина йөртүче, шулай ук пассажирлар: 11 яшьлек малай, 19 яшьлек кыз һәм 50 яшьлек ир-ат төрле дәрәҗәдәге җәрәхәтләр һәм имгәнүләр алган. 3 нче зона янгын коткару отряды һәм 128 нче янгын-коткару часте коткаручылары һәлак булучыны һәм зыян күрүчеләрне җимерелгән машинадан чыгарган. Аларны алу өчен махсус инструмент белән машина түбәсен кискәннәр. Зыян күрүчеләргә беренче ярдәм күрсәтеп, медиклар кулына тапшырганнар. Алар барысы да Казан травмотология үзәгенә җибәрелгән. «Пежо» йөртүче зыян күрмәгән. --- --- | 13.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-13 08:20 Хуш, бәхил бул, Өлкән апа!
    13.01.2017 Мәдәният Финляндиядән кайгылы хәбәр килде: хөрмәтле милләттәшебез Өлкән ханым Али вафат. Аңа күптән түгел 80 яшь тулды. Ул Финляндия татарларының Исламия җәмгыяте рәисе Атик Алиның әнисе. Бу хәбәргә ышанырлык та түгел: әле яңа гына, 28 ноябрьдә, Өлкән апа Казанга, Рәшит Ваһапов фестиваленең гала-концертына килде. Бөтен залга нурын таратып, кояш кебек балкып утырды. Сәхнәгә менеп, Финляндия татарлары исеменнән мине туган көнем белән котлады. Казандагы яңалыклар белән нык кызыксынды, киләчәккә матур уй-хыяллары бар иде аның… Өлкән ханым милләтпәрвәр шәхес иде. Ул мәшһүр Абдулла Алиның хатыны иде. Бу гаилә Финляндиядә татар рухын саклап, аны үстерүгә, милләттәшләребезнең Казан, татар дөньясы белән элемтәләрен ныгытуга зур өлеш кертте һәм кертә. Озак еллар Финляндиянең Исламия татар җәмгыятен Абулла Али җитәкләде, бүген исә бу эшне аларның улы Атик Али алып бара. Өлкән апа улының бу эшенә борчылып һәм горурланып яшәде. Өлкән апа озак еллар безнең фестиваль белән тыгыз элемтәдә булды, безнең якын дустыбыз, фикердәшебез, киңәшчебез һәм ярдәмчебез иде. Рәхмәт аңа! Өлкән апа, аның гаиләсе бик күп татар зыялылары (Илһам Шакиров, Рөстәм Яхин, Марсель Сәлимҗанов, Хәйдәр Бигичев, Зөһрә Сәхабиева һ.б.) белән дустанә мөнәсәбәттә булып, аларга кадер-хөрмәтен кызганмады. Өлкән апа Финляндия татарларының тере энциклопедиясе иде. Ул бик күп тарихи материал туплады, аны яшьләргә тапшырып калдырырга тырышты. Бу олы югалту уңаеннан, Финляндия татарларының Исламия җәмгыяте рәисе Атик әфәнде Алиның, аның туганнары Сюзан ханым хәм Акиф әфәнденең, гаиләләренең, якыннарының, якташларыбыз, милләттәшләребезнең тирән кайгысын уртаклашам, Ходайдан сезгә сабырлык сорыйм. Хуш, бәхил бул, Өлкән апа! Урының оҗмахта булсын! Рифат Фәттахов, Рәшит Ваһапов исемендәге татар мәдәнияте фонды директоры.   --- --- | 13.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-11 11:46 Метросексуал Илназ Кадыйров: Татар чәчһәвәсе дигән исемемне булдырдым, дип горурланып әйтә алам
    09.01.2017 Милләт “Илназ белән телефоннан сөйләшкәндә ул, ике-өч сәгатьтән килеп җитәм, әле бизәнәсем бар, диде. Башка берәр егет бу сүзләрне әйтсә, шаярта дип уйлар идем, ә Илназ шаяртмый. Аңа чынлап та бизәнеп-ясанырга ике-өч сәгать вакыт кирәк”, - дип язган иде Илназның төркемдәше Руфия Рәхмәтуллина 2008 елда. Кем соң ул метросексуал? Моны Илназ болай аңлатты:   – Гүзәллекне яратучы, косметик салоннарга йөрүче, зәвык белән киенүче ир-ат. Метросексуаллар төрле ориентациядә булырга мөмкин. Шәхсән мине хатын-кызлар гына кызыксындыра.     Интервьюны тулысы белән моннан укырга була: http://matbugat.ru/news/?id=341   Бүгенге язма исә Илназ Кадыйровның милли җанлы егет булуы турында. Күпләр белмидер, ул Казандагы матурлык салоннарының берсендә чәчһәвәс булып эшли. Фейсбукта үзенең эше һәм милләт турында болай дип сөйләде:   – Татар теле нигә кирәк ул, дигән татарларга гаҗәпсенәм. Күңелеңдә милли үзаң бар икән, татар мохите үзеннән-үзе туа. Менә мин, мәсәлән, гүзәллек салонында чәчһәвәс булып эшлим. Анда татар теленең, әлбәттә, кирәге юк. Әмма, мин, ун ел эшләү дәверендә үз тирәмә татарча белгән кешеләрне, дусларны, клиентларны тупладым, татар мохитен тудырдым. Һәрбер татар белән үз телебездә гапләшәбез, аралашабыз. Телебезне начар белүчеләр дә тырышып сөйләшә, урыслар татарчалатып исәнләшә. Минем янга шуның өчен дә хөрмәт итеп киләләр. Урыслашып беткән директорым да, соңрак, Аллаһка шөкер, диеп куярга күнекте. Татарча сөйләшә башлады. Миңа гап-гади кешеләр дә, табиблар, укытучылар, хисапчылар, депутатлар, архитекторлар, министрлар, физиклар, язучылар, банкирлар йөри. Аларның һәммәсе, минем белән татарча сөйләшә. Шулай күнектердем, инде башкача булуы да мөмкин түгел. Гомумән, берәүнең дә, татар теленә карата яман сүзләр әйткәне юк. Чөнки мин үземне, телемне, динемне нык хөрмәт итәм. Шуңа мохитемнең дә дәрәҗәсе югары! Татар чәчһәвәсе дигән исемемне булдырдым, дип горурланып әйтә алам. Аллаһка шөкер!!!   --- --- | 09.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-11 11:46 Казахстанда эшләнгән хәләл казылыкта кош каурыйлары табылган (ВИДЕО)
    09.01.2017 Җәмгыять Казахстанның Күкчәтау шәһәрендә яшәүче бер гаилә кибеттән сатып алынган хәләл казылыкта кош каурыйларына юлыгуы турында социаль челтәрдә хәбәр иткән. Әлеге хәл буенча Казахстанның Кулланучылар хокукларын яклау комитеты тикшерү үткәргән һәм казылык әзерләү технологиясенең тупас бозылу очракларын ачыклаган. Бу хакта Кулланучылар хокукларын яклау комитетының матбугат хезмәте хәбәр итә. Казылыкта каурыйлар очрау уңаеннан Астана шәһәре буенча Кулланучылар хокукларын яклау департаменты белгечләре "Prod Company "Pyarn" “Ит вакыты” - " Мясные времена" казылык җитештерү җәмгыятендә планнан тыш тикшерү үткәргән. "Тикшерү барышында җитештерү технологиясенең тупас бозылуы ачыкланды. Чимал әзерләү цехының булмавы һәм технологик процессның дөрес алып барылмавы нәтиҗәсендә казылыкка фарш ясаганда чистартылмаган һәм юылмаган чимал, шул исәптән кош каурыйлары кебек чит матдәләр кергән", - дип мәгълүмат бирә ведомство. Кулланучылар хокукларын яклау комитеты кулланучыга сыйфатсыз ризыкны ачыклауда ярдәм иткәне өчен һәм актив гражданлык позициясе өчен рәхмәтен белдергән. --- --- | 08.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-11 11:46 Җәлил хәзрәт Фазлыев: "Тугыз казый җыелдык та, социаль ипотекага рөхсәт бирдек"
    09.01.2017 Дин Тагын бер ел узып китте. Узган ел республика мөселманнары яшәешендә, шәхси тормышыгызда нинди вакыйгалары белән истә калды? Шундый сораулар белән абруйлы дин әһелләребезнең берсенә, Татарстан мөсел­маннары Диния нәзарәтенең баш казые, Балтач районы имам-хатыйбы, Бөрбаш авылы имамы Җәлил хәзрәт Фазлыевка мөрәҗәгать иттек. – Бисмилләһир-рахманир-рә­хим! Әлхәмделилла, тагын бер ел үтте. Һәр ел туганда ул, инсанга мөрәҗәгать итеп, И адәм баласы, синең белән мин Кыямәткә хәтле очрашмам инде, Аллаһ каршында җавап биргәндә йөзеңне кызарт­маслык итеп уздыр мине, дип әйтә икән. Аллага шөкер, 2016 ел матур, тыныч кына узды. Ниятләгән эш­ләребез матур гына юл ярды. Балтачтагы мәдрәсәбезгә лицензия ала алдык. Мәдрәсәнең матур гына чыгарылыш кичәсен уздырдык. Район мәктәпләрендә әдәп-әхлак дәресләре дәвам итте. Елдагыча авылыбызда мөселман балалар Сабан туе үткәрдек. Президентыбыз Рөстәм Миңнеханов аңа югары бәя бирде.   Нәзарәттә дә эшләр тыныч кына дәвам итә. Безгә урыннарда эш­ләргә барлык мөмкинлек бар. Дө­рес, төрле кеше төрлечә әйтергә мөм­кин. Әмма укытырга, динебезне җәелдерергә мөмкинлек бар икән, моны зур бәхет дип саныйм. Аллага шөкер, килешеп, матур гына эшлә­дек. Бу елдан канәгать мин. Узып киткән елда иң әһәмиятле вакый­галарның берсе Болгар Ислам академиясенә нигез салу булды. 2016 ел үзем өчен алтмыш яшь тулу белән дә истәлекле булды. Алт­мышы тулгач, ир-атны тиктомалдан гына пенсиягә чыгармый торганнардыр инде. Юбилеем матур гына үтте. Үзем өчен моңа бәйле ике күңелле вакыйга да булды. Сабада яшәүче Гөлсинә Галимуллина үз ихтыяры белән минем турыда “Алтын ачкыч” дигән әдәби әсәр язып бастырды. Халык аны бик җылы кабул итте.  Диния нә­зарәте­нә рәхмәт: кызым Айсылу тырышлыгы белән “Хозур” нәш­риятында тор­мыш юлыма багышланган “Бә­хет тәме” дигән китап дөнья күрде. Ул да уңышлы гына чыкты кебек. Бәлкем андагы бәя бирүләрнең кайбер­ләре артыграктыр да. Алга таба Аллаһы Тәгалә сәламәтлек бирсә, әдәп-әхлакны төзәтеп (тагын да катырак, нәти­җәлерәк эшләрмен дип әйтә алмыйм, әл­бәттә), күркәмрәк, акыллырак кеше булып яшәп булмасмы дип өмет итәм. Алтыда акыл кер­мәсә, алтмышта керми инде, дигән сүз дә бар. Бу дөнья – бер сәүдәдер. Физик яктан мөмкин­лек­ләрең чикл­ә­нә икән, әдәп-әх­лак, тәртип ягыннан үрнәгрәк булырга тиешсең. – Былтыр газетабызда басылган язмаларның кайбер­ләрендә яңгыраган фикерләр белән килешеп бетә алмавыгызны әйткән идегез. Аңлашыл­мау­чылык калмасын дип, шуларга ачыклык кертеп китик әле. Тәгаен алганда, РИУ проректоры Рөстәм Нургалиев, ипотекага фатир алу хакында сүз чыккач, арендага алып тору мөм­кинлеге бар икән, шуннан файдаланырга кирәк, дип ипоте­ка­ның хәләл­ле­ге­нә шик белдергән иде. Бу җәһәттән ни әйтерсез? – Республикабызда ипотекага фатир алу мөмкинлеге ачылгач, ул вакыттагы казыйлар белән җые­лы­шып сөйләшеп, үзебезгә күрә бер нигезләмә булдырдык. Өммәттәш­ләребезгә өч шарт куйдык. Көн­күрмеше, булмышы даими күңелен сызып тора, яшәү урынына бик мохтаҗ, башка торыр җире юк икән, без андыйларга социаль ипотекага рөхсәт бирдек. Анда тугыз казый иде, галимнәр белән дә киңәшләштек. Ник рөхсәт бирдек икән, дип һич үкенмим. Чөнки анда акчаны алганга караганда азрак кайтарасы. Беренче бала туганда – ике йөз мең сумга, икенче бала тугач, тагын ике йөз мең сумга киме­тә­ләр. Кайбер кеше, бала тумаса, ниш­ләр­сез, дип әйтә. Аллаһы Тә­галә кемгә бала кирәген белә. Ата-ана бик теләп тә, сабый дөньяга килми икән, монда аларның гө­на­һы юк. Алда әйткәнемчә, әгәр ата-ана ике-өч бала табып үстерә икән, анда алганга караганда ким­рәк түлисе. Без мөселманнары­бызны мондый мөм­кинлектән мәхрүм итмәскә дигән фикергә килдек. – Балалар нигә гарип булып туа, сабыйның нинди гөнаһы булсын инде, дип сораган идек бер хәз­рәтебездән. “Моның сә­бәбен Көн­батыш диннәрен­дә­гечә кармага бәйләп аңлатмаска кирәк. Гап-гади сәбәп-нәтиҗә бәйләнеше бу”, – дип аңлатты ул. Сез бу аңлатуны да берьяклы гына, тулы түгел, дисез. – Бу уңайдан мин иң элек Пәй­гамбәребезнең бер хәдисен искә төшерәм. Кемгәдер нәрсәдер кил­сә, сез аны шуның өчендер дип юрамагыз, дип искәрткән ул. Дөнья яратылганда Ходай Тәгалә бөтен җаннарны яраткан (бу хакта “Әгъ­раф” сүрәсендә язылган). Бөтен җаннар, Син безнең Раббыбыз һәм Тәрбиячебез, дип иман китергән. Шуңа күрә бөтен кеше дөньяга иманлы булып килә. Шул вакытта Аллаһы Тәгалә бөтен җан­нарга Җирне һәм Җәннәтне күр­сәткән. “Мин сезне сынар өчен бе­рәм-берәм Җиргә чыгарып алам. Анда үзегезне күрерсез, Мине күр­мәс­сез. Җиргә иңгәч, әйткән иманыгызга тугры калсагыз, ахыргы урыныгыз менә шушы Җәннәт булыр”, – дип әйткән Ул. Шунда мең җаннан берсе, безгә Җәннәт җитә, Җиргә килсәк Җәннәткә керерлек итеп яши алмабыз, дип Җирдән ваз кичкән. Менә шушы җаннар йә сабый вакытта үлә, йә гарип булып туа, йә төрле һәлакәтләргә юлыга, Аллаһы Тәгалә аларны Җир йөзенә ни өчен китерә? Беренчедән, аларны караган әти-әнисе шушы гамәле белән җәннәтле була. Башкалар зәкят чыгарып яки башка төрле юллар аша гарип-горабаны карарга булыша. Сабый баланың үлемен бик авыр кичерәбез. Ә бала төше­рүнең гөнаһын уйлап та карамыйбыз. Кайбер хатын-кыз, Аллаһы Тә­га­лә кайда, нигә бу баланың җанын алды икән, дип кычкыра. Ачу чыга да, ә син үзең ничә баланың җанын алдың, дип әйтәм шуларның кай­берәүләренә. Карыныгыздагы сабыйларны үтермәгез, һәр бала үз ризыгы белән туа, дип әйткән Алла­һы Тәгалә. Гарипләргә карап башкалар гамәлен арттырсын, хезмәт итсен, дигән Раббыбыз. Ул бөтене­сен белә. Шуңа күрә Аның гыйлеме чиксез, тик моны без башка сыйдыра алмыйбыз. Без әле Җиргә кил­мәгән, Ул инде без кыласы догаларны исәпкә алган. Дога кабул була­мы-юкмы, дип сорыйлар. Дога кыл­саң, безнең өчен нидер үзгәрә, Аллаһы Тәгалә өчен үзгәрми. Аның өчен киләчәк заман юк, бөтен нәрсәнең башы-ахыры тәмамлан­ган. Без нәрсәнедер сайлап алган шикелле, әмма Аллаһы Тәгалә аны тәкъдиргә язып куйган инде. Язмыш мәсьәләсенә бик тирән керер­гә ярамый, чөнки аның көферлеккә чыгару ихтималы зур. – Хәзрәт, 2017 елдан ни­ләр көтәсез? Нинди ниятләрегез бар? – Башкалабыздагы “Ярдәм” мә­чете белән бергә, андагы Илдар, Илһам хәзрәтләр тәкъдиме белән, туган авылым Бөрбаштагы иске мәктәп бинасын төзекләндереп, анда мөселман ятим балалар йорты ачарга ниятләп йөрибез. Хәзер бездә Президентыбыз Рөстәм Миң­неханов ярдәмендә бик матур яңа мәктәп эшли. Бүген анда 140 бала татарча белем ала. Инде быел Болгар Ислам академиясе дә эшли башлар дип торабыз. Әмма бездә дини белем бирүнең беренче бас­кычы хәл ителмәгән. Мәдрәсәгә барганчы балалар кайда белем ала? Мәчеткә йөреп укысыннар, диләр. Тик бүген класстан тыш чаралар шул хәтле күп: балаларның мәчеткә йөрергә вакыты калмый. Шуңа күрә без аларга төпле, чын дини белем бирә алмыйбыз. Болар­ның бөтенесен исәпкә алып, авылыбыздагы иске башлангыч мәк­тәп­не төзекләндереп, яңартып, ятим сабыйларны гына түгел, авыр тормышта яшәүче гаиләләрдәге балаларны да җәлеп итеп, торып яшәү шарты белән, шундый мәктәп ачарга исәп. Анда 5-6 нчы сыйныфтан башлап укырлык утыз-кырык бала кабул итәрбез дип торабыз. Шәт, алар көндез Бөрбаш мәктә­бен­дә татарча укыр. Хәзер бит шәһәр җирендәге мәктәпләрдә татар мохите булдыру да проблемага әйлә­неп бара. Балалар йортында коръәнхафиз, тәрбиячеләр булачак. Мәктәптән кайткач, бала дини-милли мохиткә эләгер дип хыялланабыз. Шушы балалар мәдрәсәгә барып керсә, андагы укучыларның да сыйфаты үзгәрер, шәт. Әлеге шәкертләрне Болгар Ислам ака­демиясендә укырлык итеп әзерләү өчен эш тә алып барылыр иде. Быел ТР Диния нәзарәтенең корылтае булачак. Ул тыныч, матур гына узар дип өметләнәм. Берәү дә авылга, районга килеп безнең эшне эшли алмый. Нәзарәттә утыручылар, Хөкүмәт белән килешеп, эшләргә шартлар тудыра икән, без шуңа канәгать, шат инде. Рәшит МИНҺАҖ --- | 09.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-11 11:46 “Йолдызлы алачык” тапшыруының Яңа ел шаярулары нәрсәгә китергән? (ВИДЕО)
    09.01.2017 Мәдәният Җырчы һәм алып баручы, Түбән Кама егете Нәркис Зиннәтуллин “Йолдызлы алачык” тапшыруында клип төшерү серләрен ачып, иҗатының нечкәлекләре һәм шәхси тормышы белән таныштырып үтте. GONGTV спорт һәм музыка каналы алып баручылары Артем Пискунов һәм Резедә Сәләхова тапшыру дәвамында бер генә сынау әзерләми калмаганнар иде. Әлеге шаярулар хәтта Нәркисне бегемот кадәр үрдәкләр теләргә мәҗбүр итте. Яңа ел кәефен яңартып “Йолдызлы алачык”  тапшыруы сезнең дә кәефне күтәрер.  Һәр якшәмбе, кичке сигездә GONGTV спорт һәм музыка каналы “Йолдызлы алачык” тапшыруында сезне өр-яңа клиплар, четерекле сораулар һәм пәрдә артындагы кадрлар белән беренче булып таныштыра. Гөлшат МИНГАЗИЗОВА --- | 09.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-11 11:46 Чаллыда 16 яшьлек кыз әнисе күз алдында җан биргән
    09.01.2017 Фаҗига Татарстанның Чаллы шәһәрендә 16 яшьлек кыз баланы үлемгә китергән сәбәпләр ачыклана, дип яза “Челнинские известия” газетасы. Әнисе эштә вакытта кыз көне буе өйдә торган. Бермәлне аның хәле начарланган һәм ул шул хакта әнисенә телефон аша хәбәр иткән. Әнисе эштән сорап кайтып, “ашыгыч медицина ярдәме” чакырткан, ләкин кыз табиблар килгәнче җан биргән. Судмедэкспертлар кызның үлеменә китергән сәбәпләрне ачыклый. Укучы кызның элек ябыгу өчен препаратлар кулланганы, соңгы 2 атнада алардан баш тартканлыгы билгеле. --- --- | 09.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-11 11:46 Иртәгә 30-35 градус салкын булачак
    09.01.2017 Экология 10 гыйнварда төнлә һава температурасы 24-29 градуска төшәчәк, түбән урыннарда һәм аязганда 30-35 градус булачак. Көндез һава температурасы 15-20 градуста фаразлана, көнчыгышта 24 градус салкынлык көтелә, дип хәбәр итә Татарстан республикасының гидрометеорология һәм әйләнә-тирә мохитне күзәтү идарәсе. Казанда төнлә 27-29, урыны белән 33 градуска кадәр салкын булачак. Көндез һава температурасы 16-18 градус салкын булачак, дип хәбәр итә Татарстан Гидрометеорология һәм әйләнә-тирә мохитне күзәтү идарәсе. --- --- | 09.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-11 11:46 Мәскәүдәге гастрольләрдә 100 артык камаллы катнашачак (АФИША)
    09.01.2017 Мәдәният Иртәгә, 10 гыйнварда, Г.Камал исемендәге Татар дәүләт Академия театры (Казан шәһәре) Мәскәү шәһәренә традицион гастрольләргә китә. 2017 елның 12-18 гыйнварында Россиянең Дәүләт академия Малый театрында Камал театры соңгы елларда куелган 7 премьерасын күрсәтәчәк. Камал театры белән Малый театрның алмаш гастрольләре, матур традиция буларак, 2006 елдан бирле дәвам итә.   Гастрольләрдә Камал театрының 100дән артык хезмәткәре: артистлар, административ һәм техник состав вәкилләре катнаша. 111нче сезонда Камал театры Мәскәүгә соңгы елларның 7 премьерасын алып бара. Гастрольләр 12 гыйнварда 109нчы сезонның данлыклы премьерасы, Нәкый Исәнбәт һәм Саадалла Ваннус әсәрләре буенча куелган "Хуҗа Насретдин" (режиссер Фәрит Бикчәнтәев) әсәре белән ачыла. Гастрольләр афишасында шулай ук: “Көтәм сине" (режиссеры һәм авторы Илгиз Зәйниев), "Кәҗә, Сарык һ.б." (режиссерлар Сәлимә Әминова һәм Илдус Габрахманов, авторы И.Зәйниев), М.Фәйзи әсәре буенча куелган "Галиябану" (режиссер И.Зәйниев), "Мәхәббәт FM" (режиссер һәм автор Илгиз Зәйниев), З.Хәким әсәре буенча куелган "Бармы ришвәттән дәва?.." (режиссер И.Зәйниев), Г.Цхвирава куелышында К.Тинчуринның "Җилкәнсезләр" спектакльләре дә урын алган. «Мәскәү гастрольләре өчен булдыра алганча төрле спектакльләр сайларга тырыштык. Монда милли, бүгенге көн драматургиясе дә, балалар өчен спектакль дә урын алган. Әлеге гастрольләр Россия Федерациясе һәм Татарстан Республикасы Мәдәният министрлыклары ярдәме белән үтә», – ди театрның директоры Илфир Якупов. Мәскәү гастрольләре һәм Камал театрының 110-еллык юбилее кысаларында, 13 гыйнварда 13.00 сәгатьтә А.А.Бахрушин исемендәге Дәүләт үзәк театраль музеенда “Каретный сарай” залында “Татар театрының тарихы плакатларда һәм афишаларда” дип исемләнгән күргәзмә ачыла. Проект А.А.Бахрушин исемендәге ДҮТМ (Мәскәү), Г.Камал  исемендәге Татар дәүләт Академия театры, Казан (Идел буе) Федераль университетының Н.И.Лобачевский исемендәге Фәнни китапханә һәм Татарстан Республикасы Фәннәр Академиясенең Г.Ибраһимов исемендәге тел, әдәбият һәм сәнгать институты хезмәттәшлегендә тормышка ашырылды. Күргәзмәдә беренче татар труппалары (“Сәйяр”, “Нур”) афишаларыннан уникаль җыентык, Татар  эшчеләр (“Эшче”), Колхоз-совхоз (күчмә) театрларының, Г.Камал исемендәге Татар дәүләт Академия театрының  XX гасырдан башлап бүгенге көнгә кадәр чыгарылган афишалары тәкъдим ителә. ИГЪТИБАР! Малый театрның төп бинасында ремонт эшләре бару сәбәпле, Камал театры гастрольләре театрның филиалы бинасында - Большая Ордынка, 69 йорт, Добрынинская метро станциясе адресы буенча уза. Кассалар телефоны: (495) 624 40 46, (499) 237 31 81. Гастрольләргә билетларны театр сайтының "Афиша" сәхифәсендә алып була kamalteatr.ru.   --- --- | 09.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-11 11:46 Трактор, Глобус, Матрос, Дельфин бабай... – әти-әни биргән исемнәр
    09.01.2017 Җәмгыять Трактор, Глобус, Матрос, Дельфин бабай... Арабызда әнә шундый исемле кешеләр дә бар. Үзгәртергә уңайсыз – ул бит әти-әни биргән исем! Татарстанда үзенчәлекле исемнәр бигрәк тә Актаныш, Мөслим якларында очрый. Без дә шул хакта кызыксынырга булдык. Чит илләрдә балага теләсә нинди исем кушу тыела. Мексикада сабыйны Гарри Поттер, Джеймс Бонд, Рэмбо кебек әдә­бият геройлары белән атау тыелса, Португалиядә Том, Роб, Сэмми кебек кыскартылган исем­нәрне хупламыйлар. Ә Польшада тыелган исемнәр юк. Югыйсә ЗАГС балага таныклык бирмәя­чәк. Соңгы вакытта Рос­сиядә дә балаларга сан, символ, аббревиатура исем­нәрне кушуны тыю турында сүз бара. Бу хакта Россия Дәүләт Думасына закон проекты да кергән иде. Тик әле исем мәсьәләсендә әти-әниләрне берәүнең дә тыйганы юк. Хет шунда әллә нинди исем куш, тик балаң үскәч, үзе ни әйтер? Зефир – Җил алласы... – Әткәй сугышта булган. Шунда инглизләр белән очрашкач, Америка җырчысы Робсон турында ишеткән. Аның исемен миңа кушканнар. Әбиләр Рәбсүн дип тә әйтә иде. Гаиләдә 11 бала үстек. Абыем Джон исемле. Студент вакытта әллә исемемне үзгәртимме икән дип аптырап йөргән чаклар да булды. Тик әти кушкан исемне алыштырырга күңелем кушмады. Тиздән 70 яшь тула инде. Яшьләргә балаларына татар исемнәре кушарга тәкъдим итәм. Хәзер бит исемнәр турында махсус китаплар да бар. Шө­кер, малаебызга Рөстәм, кызыбызга Миләүшә дип куштык. Оныгыбыз Рамазан исемле, – ди Актаныш районы мәдәният бүле­ге хезмәткәре Робсон Мусин.   Кукмара районының Нырты мәктәбе директоры Зефир Хө­сәеновның үз исемен Әлмәт, Актаныш якларында ишеткәне бар икән. “Әбием Гайнекамалның мәрхүм улы шундый исемне йөрт­кән. Җил алласы символы дигәнне аңлата ул. Исемемне сәер дип кабул итмим. Элек мактау  кәгазьләренә исемемне Зафир дип бозып язалар иде, хәзер хезмәттәшләрем дә ия­ләште инде. Кечкенә вакытта үртәү­лә­рен хәтерләмим”, – ди директор. “Агыйдел” Татарстан – Баш­корт­стан дуслык оешмасы рәисе Маузир Гыйниятуллинның әнисе улына исемне Урта Азия якларыннан ишетеп кайткан. Маузер фамилиясе – Австриядә атаклы корал уйлап табып, завод ачучы кешенеке. “Исем йөртү кыен булмады, горурландым хәтта. Ар­миядә комбат мин сержант буларак ротаны строевой белән алып барганда: “Ваше слово, товарищ Маузер”, – (Маяковский шигы­рен­нән) дип әйтә иде... Башкортстанда чараларда чыгыш ясаганда кайбер шаян алып баручылар шулай тәкъдим итә иде.  Хәзер инде улым музыкант булгач, үзенә “Маузер Сакс” дип тәхәллүс алды. Маузир дип авыл советында “и” хәрефе белән дөрес яза белмәүдән куйганнардыр дип уйлыйм. Бер галим, дөрес булса, “Мәүзир” ул вәзир урынбасарын аңлата дигән иде”, – ди ул. Республика мәгариф бүлеге башлыклары арасында Югары Ослан районының мәгариф бү­ле­ге җитәкчесе Вилен Касый­мовның исеме дә аерылып тора. Бу исемне аңа әтисе  кушкан булган. Аның улын юлбашчы итеп күрәсе килгән. Вилен ул – Владимир Ильич Ленин  сүз тезмәсе. “Казан дәүләт педагогика институтында физматта укыган чакта 80 яшьлек мөгаллим бар иде. Ул миңа  исемең  бик  саллы, аның белән горурлан, дип әйткән иде. Миңа үз исемем ошый, бервакытта да аны үзгәртү турында уйлаганым булмады. Вилен исемле кешеләр белән беркайчан да аралашырга туры килмәде. Вилена дигән хатын-кыз турында ишеткәнем бар”, – ди ул. Зәйдә Гүзәл исемле ир яши Чулпан, Гүзәл – боларны без хатын-кыз исеме дип кабул итәргә өйрәнгән.  Әмма кайбер малайларга әти-әниләре әнә шундый исем кушкан. Без аралашкан Гүзәл Әхмәтҗанов Зәй районының “Гидромонтаж” оешмасында бригадир булып эшли. – Без гаиләдә биш бала үстек. Дүртесе – кызлар. Миңа да ялгышып кыз исемен кушканнар, күрәсең. Әлеге исемне йөртү авыр булмады. Кайбер кешеләр  миңа Миңлегүзәл диләр. Менә шул чакта җен ачуларым чыга инде. Ә Гүзәл дип әйтүләренә каршы түгел. Мәктәп елларында үртәүчеләр булмады. Армиядән кайткач, исемемне алыштырырга дип уйлаган идем. Тик документ эшләре аркасында тукталып калдым. Армиядә “татарин”  кушаматын йөрттем. Исемемә карап кына үземне артык йомшак дип әйтә алмыйм, үз сүземне әйтә беләм, – ди Гүзәл абый. Сәер  исемнәр турында Мөс­лим районы мөхтәсибе Мөнир Борһановтан  сораштык. – Сәер исемнәр кушуга бик җаваплы карыйбыз. Аны куйдың да бетте түгел бит. Бала шул исем белән бакчага, мәктәпкә бара, егетләр хәрби хезмәткә китә, кызлар кияүгә чыга. Кыскасы, шушы исем белән әби-бабай булалар.  Әти-әниләргә балаларына  мәгъ­нәле, шәригать кануннарына туры килердәй исемнәр кушарга киңәш итәбез. Ят исем­нәрнең мәгънәсен аңлатырга тырышабыз. Никахларда да исем кушу йолалары турында сөй­либез. Кай­бер­ләре үзсүзләнеп мәгънә­сез­рәк исемнәр кушса да, берничә елдан аны үзгәртергә мәҗбүр булалар, – ди Мөнир хәзрәт. – Соңгы ун елда ят исем­нәр кушучылар юк. Мин үзем Дельфин дигән абыйны беләм. Гүзәл абый да бар. Фирдәвес исемен ир дә, хатын-кызга да кушалар. Татарстанның баш казые Жәлил Фазлыев белдергәнчә, күркәм исем белән дәшү балага дога кебек үк уңай тәэсир итә. ”Бүген күп гаиләләр исем кушуга җитди карамый. Кечкенә баланы теләсә кем уйнап карый ала торган аңсыз курчак дип кабул итә. Менә шул Барби курчагына исем сайлау башлана: Эльвина, Мальвина, Дюймовочка... Әйтерсең, ул бала белән уйнап туйгач, ташлыйсы. Дөрес тәрбия бирү дә күркәм исем һәм хәләл ризыктан башлана. Исем гарәпчә, татарча, фарсыча, төрекчә күркәм бер мәгънәгә ия булырга тиеш. Шулай булганда әти-әни  бала алдындагы  исем кушудагы беренче бурычын үтәгән булып санала”, – ди Җәлил хәзрәт. Казан башкарма комите­тының ЗАГС идарәсе башлыгы урынбасары Фәридә Гыйлемханова белдергәнчә, шәһәр халкы арасында тузга язмаган исемнәр кушу очрамый. “Сирәк очрый торган исемнәр арасында Хәҗәр, Бельгиз, Адриана, Эрат, Мәлик, Матин, Спартак, Мелисса, Лея, Айя, Амелий, Нурхаят, Шакира, Женивьева, Тея, Теона, Сандра бар. Аларны төрле милләт вәкилләре кушар. Ә еш очрый торган исемнәр – Кәрим, Әмир, Тимур, Адел, Әскар, Ралинә, Сәмирә, Диана, Мәликә, Ясминә, София, Әминә. Ә менә Хәҗәр дигән хатын-кыз исемен малайга кушканнар бар”, – ди ул. Сәрия МИФТАХОВА --- | 30.12.2016 (полный текст новости)

  • 2017-01-11 11:46 Гүзәл Сәгыйтова улына Калеб дип исем куша?
    10.01.2017 Мәдәният Сөмбел Гаффарова “Гүзәл Сәгыйтова улына Калеб дип исем куша?!” дигән хәбәрне “Калеб” сайтына урнаштырган. Бу сүзләргә тап булган кайберәүләр Сәгыйтованы котлый ук башлаган. Гүзәл дә югалып калмаган. “Аңа өч яшь бит инде - котлаулар белән бераз соңлагансыз”, - дигән ул.   Өч ел элек барлыкка килгән  “Калеб” яңа буын җыены үзенчәлекле кичәләр, төрле форматтагы чаралар уздыра. Гүзәлгә исә калебтәгеләр, чыннан да, еш кына “Калеб анасы” дип дәшә икән.  Калеб анасы 19 гыйнвар көнне әдәбият һәм музыка өлкәсендә яңа исемнәр белән танышу өчен театраль тамашага чакыра. Камал театрының Кече залында узачак “Калеб. Яңа дулкын” проектының финалына керү ирекле. Рәхим итегез!   Тулырак: http://kalebtatar.ru/article/3234   --- --- | 10.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-11 11:46 Зина кылган өчен җәза кемгә күбрәк бирелә? (СОРАУ-ҖАВАП)
    10.01.2017 Дин Муллалар авызыннан «Зинадан ерак булыгыз, чөнки ул үзе белән алты афәт алып килә: өчесе – бу дөньяда һәм өчесе – ахирәттә», дигән сүз ишеткән бар... Intertat.ru редакциясе почтасына Фагилә исемле ханымнан сорау килде. «... Мин иремнән биш яшькә өлкәнрәк. Шулай да яратышып өйләнештек. 5-6 ел бик тату гомер иттек. Ике улыбыз бар. Соңгы араларда иремнең читләр белән чуалганын сиздем. Хәер, сиздем генә түгел, үзе дә миңа хыянәт иткәнен яшерми. Ул хатын миннән дә яшьрәктер дип уйлаган идем. Ачыклый торгач, иремнән 10 яшькә олырак булып чыкты. И, ачуым чыкты да, уйламый-нитми генә мин дә хәләлемә хыянәт иттем... Ә менә хәзер бик үкенәм. Аллаһы каршына барасы бар бит... Казаннан Фагилә.» Зина кылган кешене нинди җәза көтә? Бу хакта башкаланың Галиев мәчете имам-хатыйбы Тимергали хәзрәт Юлдашев әтрафлы итеп җавап бирә: – Әссәләмү галәйкум вә рәхмәтуллаһи вә бәрәкәтүһү! Аллаһ Тәгалә Коръәндә әйтә: «Вә алар (ягъни хак мөэминнәр) гаурәт әгъзаларын күрсәтмәсләр һәм зинадан сакланырлар».  Ягъни барча фәхеш гамәлләрдән, уйлардан мөэминнәр ерактыр. Коръәндә килгәнчә: «...зина кылу кеби фәхеш эшләрнең ачык эшләнә торганнарына да, яшерен эшләнә торганнарына да якын бармагыз...»  Ягъни зур вә кече зинадан ерак булу (үбү, тотыну, карау кебек зиналарга якын килмәү) дигәнне аңлата. Көннәрдән бер көнне Муса  Раббысы Аллаһтан сорады: «Йә Раббым, зина кылучыга нинди җәза булыр?» – дип. Шунда Аллаһ Тәгалә әйтте: «Без Кыямәт көнендә зина кылучыга махсус уттан ясалган күлмәк кидерербез, хәтта шушы күлмәктән зур таулар да тузанга әйләнер иде». Риваятьтән мәгълүм булганча, иблискә бер бозык фәхеш хатын-кыз мең бозык иргә караганда күпкә сөйкемлерәк. Чөнки бер бозык хатын меңнән артык ирне аздырырга мөмкин. Пәйгамбәребез әйтте: «Әгәр кеше зина кылса, аның иманы аннан чыгар һәм башы өстендә күләгә сыман булыр, ә шушы гамәлен, ягъни зинаны, тәмамлагач иманы кире кайта». Фикерләргә урын күп, галимнәрнең сүзләренә караганда, әгәр дә кеше зина вакытында үлсә, ул имансыз хөкемендә дөньядан киткән булып саналыр вә урыны җәһәннәмдә булыр. Лутыйлык (ике ирнең җенси мөнәсәбәткә керүе) – зинадан да зуррак гөнаһ. Әнәс бин Мәлик риваять итә: «Пәйгамбәр  әйтте: «Әгәр берәр ир кеше икенче берәр ир белән зина кылса, җәннәтнең исен дә сизмәс, ә аның исе 500 еллык сәфәр ераклыгында гына сизелер». Шулай ук бер риваятьтә: «Әгәр берәр хатын шәһвәт илә берәр егетне үпсә, бу хатынны җәһәннәмдә Аллаһ 500 ел газаплар, ә әгәр берәр егет берәр кызны (никахсыз) шәһвәт белән үпсә, ул җитмеш гыйффәтле кыз белән зина кылган кебек булыр, ә кем инде гыйффәтле кыз белән зина кылса, ул җитмеш мең хатын-кыз белән зина кылган кебек гөнаһлы булыр». --- --- | 09.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-11 11:46 Татарстан Мәгариф һәм фән министрлыгы салкыннарда дәресләр үткәрелмәү турында хәбәр итә
    10.01.2017 Мәгариф Республикада салкын һава торышы урнашу сәбәпле Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгы түбән температуралы һава торышы вакытында дәресләр үткәрелмәү турында хәбәр итә. Авыл мәктәпләре өчен: 1-4 сыйныфларда - 23 C салкында дәресләр үткәрелми; 5-9 сыйныфларда - 25 C; 10-11 сыйныфлар - 30 С салкын булганда дәресләр булмый. Шәһәр мәктәпләре өчен: 1-4 сыйныфлар - 25 C салкында мәктәпкә килмиләр; 5-9 сыйныфларга - 27 C булганда; 10-11 сыйныфларга - 32 С салкында өйдән чыкмаска киңәш ителә. Моңа өстәп, Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгы -25 С тан түбән температура булган очракта балаларны автобусларда йөртүне һәм районнан читкә чыгуны туктатырга киңәш итә. --- --- | 09.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-11 11:46 Казанда күмәк сугыш нәтиҗәсендә биш кеше тән җәрәхәтләре алган, берсе комада
    10.01.2017 Криминал Яңа ел төнендә Казан астындагы Бөреле бистәсендә яшәүче ике ир-ат шунда ук эшләүче Корея гражданнарын бәйрәм белән котларга килә. Бер шешә шампан шәрабын эчкәч, үзара низаг чыгып, хуҗалар килгән кунакларны кыйный башлый. Ярдәмгә иптәшләрен чакыру күмәк сугыш белән тәмамлана. Шулай итеп, шампан шәрәбеннән башланган "бәйрәм кичәсе" нәтиҗәсендә 5 кеше төрле дәрәҗәдәге тән җәрәхәтләре белән хастаханәгә эләгә, бугенге көндә аларның берсе бик авыр хәлдә комада ята. Тулырак: Бутылка шампанского стала причиной массовой драки под Казанью: один в коме --- --- | 10.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-11 11:46 Әлмәтле юл һәлакәтендә машинасы белән янып үлгән, дүрт бала ятим калган (ФОТО, ВИДЕО)
    10.01.2017 Фаҗига Татарстаннан бер кеше республикадан читтә юл-транспорт һәлакәтенә юлыккан. Бу хәл Самара-Уфа-Чиләбе юлында була. Фаразларга караганда, «Опель Астра» зур тизлектә «МАЗ» йөк машинасы белән бәрелешә. Авариядән соң җиңел машинага ут каба. Шоферы машина белән бергә яна. Кайбер чыганакларга караганда, шофер Әлмәттән булган. Аның дүрт баласы ятим калган. Икесе 2016 елда туган балалар. Аянычлы үлемгә китергән вакыйганың сәбәпләрен ачыклау бара, дип яза "Әлмәт таңнары". --- --- | 10.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-11 11:46 Кара диңгезгә төшкән Ту-154нең һәлакәткә юлыгу СӘБӘБЕН атадылар
    10.01.2017 Фаҗига Кара диңгезгә төшкән “Ту-154” очкычының борттагы үзьязгычларын расшифровкалаганнан соң, авиаһәлакәт сәбәбләрен атый башладылар. Россия Федерациясе Оборона министрлыгы экспертлары фикеренчә, фаҗигагә берьюлы берничә фактор китергән. Җирдән кузгалып киткәндә шасси белән идарә итә торган рычагларны канатларның арт өлешендәге механикалаштыру элементларыныкы (закрылки) белән бутаган икенче пилотның хатасы һәм очкычта тиешледән артык йөк булуы, дип хәбәр итә «Лайф». Фаҗиганың төгәл сәбәпләре тикшерү беткәч аталачак. Тулырак: В Минобороны назвали выдуманным обвинение второго пилота в крушении Ту-154 --- --- | 10.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-11 11:46 "Тәртип FM" ябыла?
    10.01.2017 Матбугат Күңелсез яңалык: татар телле "Тәртип FM" радиосы ябыла, аның урынына Мәскәүнең "Business FM" радиосы сөйли башлый дигән хәбәр чыкты. "Тәртип" белән бергә "Европа Плюс" һәм "Дорожное радио" да үзгәреш кичерәчәк, имеш. «БИЗНЕС Online» хәбәр итүенчә, моңарчы Казан эшмәкәре Зөфәр Ганиев карамагында булган әлеге радиостанцияләрне эре «РуМедиа» медиахолдингы 140-180 миллион сумга сатып алган. Әлеге холдингның хуҗасы - Россиянең иң бай кешеләре арасында 8нче урында торучы Владимир Лисин. "Тәртип FM"ның җитәкчесе Марат Ибляминов радионы сату буенча мәгълүмат бирүдән баш тарткан. Комментарийлар соңрак булачак, дигән ул. Әмма Роскомнадзор сайтында үзгәрешләр турында инде рәсми мәгълүмат эленгән.   --- --- | 10.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-11 11:46 Татарстанның бер мәктәбендә бомба куелу турында хәбәр килгән
    10.01.2017 Хәвеф-хәтәр Әлмәттә полицейскийлар мәктәптә бомба куелганлыгы турында хәбәр итеп шалтыраткан 15 яшьлек кызны тоткарлаган. Бу хакта “Татар-информ” агентлыгына Татарстан Республикасы буенча Эчке эшләр министрлыгы матбугат хезмәте хәбәр бирде. Кичә, 9 гыйнвар көндезге 2 туларга 10 минутта, кичектергесез хезмәтләрнең “112” бердәм номерына шалтыратып, бала тавышы белән шәһәрнең 15 нче мәктәбенә бомба куелганлыгы турында хәбәр ителә. Шевченко урамындагы әлеге мәктәпкә шәһәрнең кичектергесез хезмәтләре тиз арада килеп җитә, бинадан балалар һәм олылар эвакуацияләнә, аннары кинологлар этләр белән тикшереп чыга, әмма шартлаткыч җайланма табылмый. Республиканың Эчке эшләр министрлыгыннан алынган мәгълүмат буенча, полицейскийлар бомба турында хәбәр ителгән телефон хуҗасының кемлеген ачыклаган: ул 15 нче мәктәп укучысы булып чыккан. Аннан сораштырып, полицейскийлар бомба турында хәбәр иткән кыз турында белешкән. 15 яшьлек әлеге кыз да шушы ук мәктәптә укый икән. Балигъ булмаганнар эшләре буенча инспекция хезмәткәрләре аны тоткарлаган. “Террорчылык акты турында белә торып ялган хәбәр бирү” маддәсе буенча җинаять эше кузгатылган. Хәзерге вакытта кызның “112” хезмәтенә шалтыраткан аудиоязмасы йолып алынган. Язмага экспертиза ясалгач, аның нәтиҗәләре буенча карар чыгарылачак. Әлегә үсмер кыз өенә кайтарып җибәрелгән. --- --- | 10.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-11 11:46 Арабыздан вакытсыз киткән Ринат Гобәйдуллин истәлегенә ВИДЕО
    10.01.2017 Мәдәният Чаллыда композитор Ринат Гобәйдуллинны соңгы юлга озаттылар. «Күңелеңә авыр алма», «Бир кулыңны, гүзәлем», «Чаллы сиреньнәре» кебек популяр җырлар авторы матбугатта, телевидениедә бик күренеп йөрми иде. Шулай да без аның катнашындагы бер видеоны таптык. ТНВда чыгучы "Җырлыйк әле" тапшыруында Ринат Гобәйдуллин катнашкан чыгарылыштан бер өзек тәкъдим итәбез. Моңарчы язган идек: «Күңелеңә авыр алма», «Бир кулыңны, гүзәлем» җырлары авторы композитор Ринат Гобәйдуллин вафат  Ринат Гобәйдуллинны соңгы юлга озату видеосы монда:   http://www.tukai-rt.ru/tt/the-news-tat/item/17333-tukaylyilar-tanyilgan-kompozitor-rinat-g%D3%A9b%D3%99ydullin-bel%D3%99n-hushlashtyi-video.html     --- --- | 10.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-11 11:46 Пенсионерларга түләнелә торган 5 мең сум акчаны алу тәртибе ничек?
    10.01.2017 Икътисад Бер тапкыр түләнелә торган 5 мең сум акчаны алу өчен Россия Пенсия фондына аерым мөрәҗәгать итәргә яки гариза бирергә кирәкми. Аны 13 гыйнвардан алып бөтен пенсионерларга да бирәчәкләр. Пенсияләре өйләренә китерелүче пенсионерларга почтальоннар бер тапкыр түләнә торган акчаны гыйнвар ае пенсиясе белән бергә китерәчәк. Әгәр дә пенсия 3нән 12 гыйнварга кадәр түләнә торган булса, бер тапкыр түләнүче 5 мең сум акчаны аерым, шулай ук 13нән 28 гыйнварга кадәр китерәчәкләр. Россия Пенсия фондында бер тапкыр түләнелә торган тиешле акчалар - 221,7 млрд сум. Сүз уңаеннан: Пенсия фондында бер тапкыр түләнелә торган акчалар Россия территориясендә даими яшәп, 2016 елның 31 декабренә кадәр пенсия алучылар өчен.   --- --- | 10.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-11 11:46 Моңарчы 3 тапкыр хөкем ителгән коллектор Казан хастаханәсен шартлату белән янаган
    10.01.2017 Криминал Татарстан Эчке эшләр министрлыгы хезмәткәрләре Санкт-Петербургта Казанның 7 нче номерлы хастаханәсен шартлату белән янаган коллекторны тоткарлаган. Бу хакта “Татар-информ” агентлыгына әлеге министрлыкның матбугат хезмәте хәбәр итте. Коллекторлык агентлыгының бурычларны мәҗбүриләп түләттерү белән шөгыльләнгән әлеге 25 яшьлек хезмәткәре моңа кадәр мошенниклык, талау һәм һөҗүм итеп талау кебек җинаятьләре өчен 3 тапкыр хөкем ителгән булган. Тотылгач, ул шалтыратып хастаханәне шартлату белән янавын таныган. Аерым алганда, таныш булмаган ир беренче тапкыр 2016 елның 26 ноябрендә хастаханә хезмәткәре булган хатын-кызга шалтыратып, бурычын капламаса, хастаханәгә гранаталар тондырам, дип янаган. Шуннан соң хастаханәгә барлык кичектергесез хезмәтләр вәкилләре килеп җиткән, тикшереп, шикле берни тапмаган. 30 ноябрьдә иртәнге 6ларда янә шалтыраткан. Янә хастаханә бинасын кинологлар этләр белән тикшереп чыкканнар, шартлаткыч җайланма табылмаган. Бу очрак буенча “Террорчылык акты турында белә торып ялган хәбәр бирү” маддәсе буенча җинаять эше кузгатылган. Хәзерге вакытта тикшерү эшләре алып барыла. --- --- | 10.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-11 11:46 Менә дөнья рәхәте: аягына басканы да, артына утырганы да кесә телефоны тоткан
    10.01.2017 Җәмгыять Телевизордан без яшь чактагы мәгънәле кино бара. Фильм героеның фатирында телефон чылтырый. Мин авыз ачып карап утырам: ал инде, ал телефоныңны! Баксаң, бу телефон минем фатирда чылтырый икән. Мин, ашыгып телефон янына килеп җиткәнче, ул тынды. Бер-ике минут үттеме-юкмы, кесә телефоныма чылтыраттылар. Ахирәтем икән: “Кайда йөрисең, нигә өй телефоныңны алмыйсың?” – ди. “Өйдә идем, кино карыйм, трубканы алырга өлгермәдем”, – дим. Сөйләштек, аңлаштык. Заманның шушы җайлы аралашу чарасына бәйле хатирәләр искә төште. Безнең авыл зур булса да, телефон дүрт-биш кенә йортта бар иде. Берсе – миндә. Эш буенча кирәк булгач, урнаштырдылар. Чылтыратасы булса, авыл халкы төнлә безгә килә. Көндез авыл советына, колхоз идарәсенә, почтага баралар. Аэропорттан кемнедер каршы аласы булса, үлем-китем телеграммаларын ирне яки малайны ияртеп, төнлә дә илтеп тапшыра идек. Менә хәзер дөнья рәхәте. Диваныңа кырын яткан килеш дөньяның төрле почмагына чылтырата аласың. Урамга чыксаң, аягына басканы да, артына утырганы да кулына кесә телефоны тоткан. Акчаны да бик күп ашый бит әле ул. Кирәкме-түгелме, бигрәк тә яшьләр колакларыннан һич аермыйлар шуны. Кайвакыт таныш-белешеңнең, хәтта туган-тумачаң баласы да, килеп бәрелмәсә, күрми үтәргә мөмкин. Әле бит хәзер – соңгы чыкканнарында аның телефоны гына түгел, фотоаппараты да, диктофоны да, хат кабул итә, җавап юллый торган тагын әллә ниләре бар. Ир белән хатын яки очрашып йөргән егет белән кыз, бер-беренең телефоны кулына эләксә, әллә нинди смсларын укып талашып, пыр тузып бетәләр. Аннан урамда шул телефонны талап, урлап алып күпме тавыш-гауга чыга, хәтта җинаятькә кадәр барып җитәләр. Һәр яхшы әйбернең бер начар ягы булмый калмый шул. Әле бит кешенең дәрәҗәсен дә билгеләүче әйбер икән ул. Телефонын әллә ун меңлек диде бер танышымның улы. “Ул кадәр ни һөнәрләре бар соң аның?” – дип көлеп сораган идем бер кергәнемдә. “Апа, миннән күпкә грамоталы ул, белмәгәне юк, хәтере дә бик яхшы”, – дип көлдерде. Куанычы булсын, файдасын күрсен берүк. Бервакыт кесә телефонымны югалттым. Киемнәрне дә селектем, сумкаларны да актардым (алары да күп аның хәзер) – юк телефоным! Үткән көнне балаларга барган идем, өч яшьлек оныгым сумка тирәсендә бик нык бөтерелгән иде. Шул алып берәр җиргә куймады микән дип, киенә башладым. Шунда башыма каяндыр бик акыллы фикер килде: өй телефоныннан кесәнекенә чылтыраттым. Чылтырый башлады бу – тумбочка тартмасына тыкканмын икән. Хәзер шулай, әбиләр дә телефонсыз тора алмый. Рәхәтен белеп бетердек. Бик күпләр фатирларындагы телефоннарын да өздереп бетерделәр инде. Безнең кебек элекке заман кешеләренә барыбер анысы уңай, якын. “Син кайда? Мин хәзер кирәкле кешене өйгә алып кайтам, чәең-мәең әзер, өең җыештырылган булсын”, – дип чылтыратты бер танышымның ире. Ә хатын дигәне миндә кунак булып утыра. “Ярый, ярый, хәзер кибеткә генә барып кайтам да, барысы да син дигәнчә булыр”, – диде ахирәтем. Хәзер барлык кирәк-яракны кибеттән күтәреп кайтасы инде. Корыны бушка әйләндереп тә акча ясый торган әллә нинди җирләр бар бит хәзер. Дәүләттән айлык хезмәт хакы тамганны көтеп утырмыйлар. Хәер, анысы инде, кем әйтмешли, бөтенләй бүтән тема... Халисә ШӘЙДУЛЛИНА, Сарман районы, Җәлил поселогы --- | 10.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-11 11:46 Салават Фәтхетдинов турында кызыклы 15 факт! (ФОТО)
    10.01.2017 Шоу-бизнес Бүген, 10 гыйнварда Татарстанның халык артисты Салават Фәтхетдинов туган көнен билгеләп үтә. Аңа 57 яшь тулды. Гомер бәйрәме уңаеннан халкыбызның яраткан җырчысы турында 15 кызыклы факт тәкъдим итәбез. 1. Салават Фәтхетдинов 1960 елның 10 гыйнварында Башкортстанның Тәтешле районы Аксәет авылында туган. 2. Салаватның әнисе Тәкълимә апа: «Салават кечкенәдән тырыш булды. Сәнгатьтә булмаса, башка өлкәдә уңышка ирешер иде. Авылда калган булса да, югалмас иде». 3. Мәктәпне тәмамлагач, Стәрлетамак мәдәни агарту училищесында, Казан мәдәният институтының режиссерлар әзерләү бүлегендә укый. 4. Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать университетында үз акчасына татар эстрадасы бүлеге ача. 5. 1989 елдан бирле ел саен сольный концертлар куя.   6. Мактаулы исемнәре: «Россия Федерациясенең атказанган артисты», «Татарстан Республикасының халык артисты», Габдулла Тукай һәм Муса Җәлил премияләре лауреаты. Автоспорт буенча халыкара класслы спорт мастеры, Россия чемпионы. 7. Салават Фәтхетдинов исеме Казанның Бауман урамындагы «Йолдызлар аллеясы»нда урын алган.   8. Тормыш иптәше – Ләйсән, кызлары – Лиана, Алинә (кияүдә), улы – Рөстәм. 9. Салават тормыш иптәше белән үз авылында танышкан. «Мин армиядән кайтканда, Ләйсән өченче сыйныфта укый иде. Аны үзем үстердем дисәм дә була», – ди җырчы. 10. Яраткан ризыгы – Ләйсән пешергән кыстыбый.   11. Яраткан ял итү урыны – Чехия, Карловы Вары. Шулай ук дуслары белән табигать кочагында ял итәргә ярата. 12. Яраткан автомобиле – джип «Mercedes».   13. Хоббие – мылтыклар.   14. Салават Фәтхетдинов шулкадәр тыгыз режим белән яши ки, аның хәтта өч машина йөртүчесе бар, ди. 15. «Мин үземне яхшы җырлыйм дип әйтә алмыйм. Мин яхшы җырчы түгел, мин– яхшы артист. Мин халкым өчен җырлыйм. Иҗатымны яратучы, билет алып концертларыма килүче халык өчен җырлыйм». --- --- | 10.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-11 11:46 Илфир Якупов: "Сәнгать миңа һава кебек кирәк иде..." (ӘҢГӘМӘ)
    11.01.2017 Мәдәният Театр директоры кем ул? Гәрчә аның эше тавык чүпләп бетермәслек булса да әллә ни күзгә бәрелеп тормый кебек. Артист сәхнәдә уйный - роле аша таныла, режиссер спектакль куя - исеме афишада ук ялтырап күренә. Бәлки директорның барлык вазифаларын бергә кушкач, ул - театрның җаны дияргәдер? Үзәге дигән билгеләмә дә килешер иде. Хәер, ел әйләнәсендә республика театрлары җитәкчеләре белән очрашып-күрешеп бу сорауга ачыклык кертербез, шәт. Хәерле сәгатьтә! Беренче кунагыбыз Г.Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры директоры Илфир Илшат улы Якупов. Коллегалары арасында иң яше. Быел аңа 35 яшь тула. Биш ел элек директор итеп билгеләнгән егет кыска гына вакыт эчендә “Камал”ны җанландырып җибәрде. Халыкта “Яңа себерке әйбәт себерә” дигән шаян әйтем бар.  Себерә ул, әмма бернәрсәне дә тышка чыгарып түкми. Элек-электән театрда  сакланган  матур  традицияләрне  яңа идеяләр, яңа проектлар белән баетып, тагын да югарырак баскычка күтәрә. - Илфир, әңгәмәбезне исемегездән башлыйк әле. Ул нинди мәгънәне аңлата? - Армиядә әти Илфир дигән егет белән хезмәт итә һәм аның хөрмәтенә миңа шушы исемне куштыра. Мәгънәсенә килсәк - ил күрке. - Сез итагәтле, ачык йөзле, Сездә мин-минлек, борын чөю юк, ә бит кайбер яшь  җитәкчеләр  һавалы  була.  Бер язучыбыз әйтмешли: “Өлкән буын  картая,  алар  урынына пыяла күзле җансыз компьютер малайлар килә”. Бала чакта ук  “сөйкемле сөяк”  идегезме соң? Яши-яши  (олыгая-олыгая димим, яшьлегегез үпкәләр) үзгәрдегезме? - Кечкенәдән үк әдәпле идем. Мине әби-апалар бик ярата иде. Шулай ук укытучыларым да үз итте. Чаллы шәһәренең 54 нче татар гимназиясендә укыдым. Бервакыт әни җыелыштан кайтты. “Минем турыда нәрсә әйттеләр”, - мәйтәм. “Безнең Илфир - Илфир инде ул,  диделәр”, - ди. - Тәртипле укучы – алар өчен бәхет инде ул. - Шук идем анысы. Тиктормас та идем. Берсендә караваттан сикереп маңгаемны  ярдым. Күрәсең, мине урамда буталып, мәгънәсезгә вакыт  уздырулардан гаиләдәге тәрбия белән сәхнәгә тартылу  көче саклагандыр. Укыганда  шаяннар  һәм  тапкырлар клубына йөрдем, төрле кичәләрдә чыгыш ясадым. - Сезнең пародияләр хәтта ки, укытучыларны   да шаккатырган икән. - Күрәсең, уеныбыз ошагандыр, берсендә математика укытучысы кызыксынды. “Ничек боларны уйлап табасың?” -  ди. Малайлар миңа: “Әйдә, сөйлә дә сөйлә”, -  дип төртә, чөнки аларга укымаска кирәк. Мәзәк  сөйли-сөйли дәреснең үткәнен сизмәдек тә. - Шунысы  сөендерә, чын татар мәктәбендә белем алгансыз. Димәк, кечкенәдән үк  милли  рухта тәрбияләнгәнсез. Нәкъ менә шундый егет-кызлар булганда гына  татарның киләчәге өмет уята. Хуш, сәхнә белән мавыгу, кайчакта, мәктәпне тәмамлагач сүнә,  һәм яшь кеше һөнәр турында уйлана. Кая  документларны  тапшырырга  дип  баш  вата. Нигездә ир балалар техник вузларны сайлый. - Әйе, безнең гаиләдә дә андый проблема туды. Әти-әни безне: “Фәлән  һөнәрне үзләштерсәң - акчага мохтаҗлык кичермисең”, - дип үстермәде. Без апам белән ирекле идек, алар безнең ирекне беркайчан да  чикләмәде.  Ләкин мин  Мәдәният һәм сәнгать институтына  - актерлык бүлегенә керәм дигәч, алар сагаеп калды. - Сагаерлык сәбәпләр күп иде шул: артистлар турында төрле гайбәтләр тарала иде. - Өебездә иртән үк “чыбыклы радио”ны кабызалар иде. Әни: “Әй, балакаем, уйладыңмы соң? Мин ишетәм бит, артистлар аерылып, әле берсенә, әле икенчесенә өйләнә.  Тормышмени инде бу! Әйдә, Чаллы педагогия институтына кер”, - дисә, әти: “Теш табибы һөнәре кулайрак, улым”, - дип үз ягын каера. “Ник медицинага кыстыйсың?” -  дим. “Картайгач тешләрем бозылыр да, син дәваларсың”, - ди. Ул безнең шаянрак кеше. Әнине: “Бөтен артистлар да бер чыбыктан сөрелмәгән”, - дип тынычландырдым инде. “Артист һөнәренә өйрәнгән яшьләрнең барысы да сәхнәдә уйнамый”, - дип тә әйттем әле. “Юк, артистлыкка укыйм!” - дип, үземнекен куәтләгәч, бүтән үгетләмәделәр, мине - 17 яшьлек егетне, Казанга китереп, чыбык очы туганыбызда  калдырдылар. - Ахырдан “их!” дип үкенмәдегезме соң? - Үземнең мөмкинлекләремне белү, үземнең дөньямны ачу ягыннан актерлык бүлегендә укуым бик нык ярдәм итте.  Алай гынамы, кыюлык, ышаныч өстәде. Тәвәккәллеккә өйрәтте. Биш ел буе “Камал”да күмәккүренешләрдә  катнаштым, олы артистлар белән гастрольләргә чыктым.  Театрда мин зур “тормыш мәктәбе” уздым.  Уку практика белән ныгытылса гына, нәтиҗәсе була. Өченче курста  “Пазик”ка төялеп бер төркем артистлар белән Оренбургка  юл тоттык.  Мин Хәлим абый Җәләй  белән янәшә  утырып  бардым. - Димәк, иҗат сукмагына  басар өчен  берничә адым гына калган. - Әнигә: “Барысы да сәхнәдә уйнамый”, - дип  әйткәндә, мин киләчәгемне  алдан ук  күзаллаганмын ахрысы. “Барысы”ның берсе - мин идем.  Тиктормас холкым аркасында  өченче курста  Интертат ру.га штаттан тыш хәбәрче булып урнаштым. Каләмемне сынап карыйм әле, дидем. - Бу табигый теләк, язарлык җирлек  бар, иҗат Казанында кайныйсыз. - Театрдагы  һәрбер  яңалыкны  күзәтеп  бара идем. Информация кытлыгы юк. Каядыр артистлар белән әңгәмә оештырам, фестивальләрдән язма әзерлим. Бу гына җитмәде, директор Шамил  абый Закиров  өстәмә вазифа  йөкләде. Кичләрен спектакльләргә рус теленә синхрон тәрҗемә ясадым. Диплом спектакле  белән Актанышка җыенгач, төркем башлыгы итеп тә ул мине билгеләде. Күрәсең, оештыру сәләтемне чамалагандыр, һәр нәрсәгә диярлек “борын тыгуымны” өнәгәндер, берсендә “Зәңгәр шәл”дә  массовкада уйныйм, режиссер ярдәмчесе:  “Директор чакыра”, - ди. Шамил абый берни аңлатмады. “Мәдәният министрлыгына бар әле”, -  генә  диде. Курка-курка киттем.  “Язмаларымда  хата  җибәрдем микәнни”, - дим. Министр урынбасары А.А.Заппаров  эш тәкъдим иткәч кенә тынычландым.  “Бездә хезмәт хакы әллә ни шәп түгел”, - ди урынбасар. “Зур акча артыннан кусам - сәнгатькә якын да килмәс идем”, - дигән җавабым аңа бик ошады. Анда өч ел сәнгать бүлегенең театрлар буенча әйдәп баручы белгече булып эшләдем. - Акчага идол итеп табынган заманда  Сез рухи кыйммәтләрне өстенрәк санагансыз. 2005 елда Илфир Якупов  сәнгатьтән  бөтенләй ерак өлкәдә - мәгълүматлаштыру һәм элемтә министры ярдәмчесе. Үзенә күрә түрә! Кулда кәттә телефон, ноутбук, капка төбендә машина, иркен, якты кабинет, чит илләрдә рәсми очрашулар һәм...  матди яктан бөтенлек. Яшьләрнең хыялы түгелме соң бу?  Ә Сез җылы урыныгызны ташлап яңадан театрга әйләнеп кайткансыз. Хәтта ки министрның “җибәрмибез!” дигән катгый сүзе дә тәэсир итмәгән. - Әлеге эш җаныма ятмады, ул минеке түгел иде. Сәхнәдә уйнамасам да, мин сәнгатьтән аерылып яши алмыйм, сәнгать миңа  һава кебек кирәк иде. Министр  гаризамны   өч  тапкыр ертты, дүртенчесендә барыбер куйдырттым. Шамил абыйга шылтыратып хәлне аңлаттым, икенче көнне үк  Фәрит Бикчәнтәев  белән  алар мине театрга чакырды. “Сине кем сыйфатында эшкә алыйк?” - дигәч: “Сезнең маркетинг буенча  кешегез юк”, -дидем. “Элемтәдә” мин ярты  Аурупаны әйләндем. Чит илләрдәге үзгәреш-яңалыкларны гел күзәтә идем. Театр җитәкчелегенә иң беренче  халык арасында   социаль сораштыру үткәрик, дидем. Идеяләр байтак иде. Директорның маркетинг  буенча урынбасары штаты ачылды. Моңарчы республика театрларында мондый бүлек юк иде., шуңа күрә башта:  “Нәрсә ул?” - дип аптырадылар. Аллага шөкер, элеккеге проектларыбыз бүген дә гамәлдә. - Ул чакларда,  мин дә бәлки директор кәнәфиенә утырырмын әле,  дигән уй  күңелегезне  кытыкламадымы, Илфир? - Юк, кытыкламады. Мин кәнәфиләргә кызыкмадым. Кызыксам, Сез “түрә” дип тамгалаган эшемне ташламас идем. 2012  елда Шамил Зиннур улын “мәңгелек йорт”ка  озаттык. Мондый шәхесне югалту  әйтеп бетермәслек  тирән хәсрәт иде. Аның эше ярты юлда тукталмыйча, дәвам итәргә тиеш иде, Фәрит абый мине ТР Мәдәният министрлыгына алып барды. Менә, безнең кандидатура, диде. -  Сез җиде ай чамасы директор вазифасын башкаручы  статусында гына тордыгыз. Көндәшләрегез шактый иде. “Кем? Кайсысы?” - Интернет шартлый  язды.  Бездә халык “җитез”, берсе фәлән иптәшне “куйса”, икенчесе аны “алып атты”. - Мәдәният министрлыгында эшләгәндә дә  мин “Камал” белән элемтәмне өзмәдем бит. - Шулай шул, Сез бер-берегезгә ефәк җеп  белән бәйләнгән кебек идегез. - Җеп белән генә микән? Аркан белән! (Көлә.) - Бүген һәр өлкәдә диярлек дөнья арбасыннан төшеп калмас өчен нинди генә алымнар, нинди генә чаралар уйлап тапмыйлар. Аның кайберләрен “мөгез чыгару” дип тә әйтәләр. Менә Сез дә, тамашачыны җәлеп итәр өчен, узган елда флешмоб  үткәрдегез. Моның бер-бер нәтиҗәсе булдымы? - Булды, билгеле. Безгә яшьләр тартыла башлады, ягъни тамашачыбыз яшәрде. Театр нәрсә ул? - Ул көн саен ашый торган ипи түгел. Әгәр син: “Җәмәгать, театр бар!” дип кычкырмасаң, кеше башын аска игән, дөнья куып чаба,  ә синең тавышыңны ишеткәч, адәм баласы  ирексездән күтәрелеп карый. Мине дә тәнкыйтьләделәр. Ничек инде академия театры артистлары  җир астында  Булат җырын җырлый, янәсе. Бу бит түбәнлек, янәсе. Дөрес, метро түбәндә - аста, әмма да ләкин  без өстә! Кешеләр моңсу иде, сүлпән иде, җыр яңгырагач йөзләре яктырды.  Күбесе безнең артистларны фотога төшерде. Флешмоб үз-үзен аклый. Вируслы реклама дияр идем мин аны, тирә-якка тиз тарала ул. - Әйе, халыкны төрткәләп уятмасаң, тирән йокыга талуы ихтимал. “Вирус” бүтән театрларга йокмады, шикелле. - Йоксын гына! Мин моңа бик шат. Без бер-беребезгә көндәш түгел, барыбыз да  татар милләте тегермәненә су коябыз. - Сез әле театрда экскурсияләр оештыру турында да уйланасыз икән. “Пәрдә  артында  ниләр  бар?  Күрегез!” -  кебегрәк  тоела  ул миңа. Театрдагы  серлелек   югалмас   микән? Тамашачы  театрны могҗизага тиңләп килә ләбаса. - Тамашачы нәрсә күрә? -  Касса, гардероб, зал. Ә театрның завод кебек үк  оешма икәнен берсе дә белми. -  Белмәве әйбәтрәк бит инде! Аның өчен иҗат беренчел. - Ә бутафория  иҗат  түгелмени? Сәхнәдә күз явын алырлык  “сусыл алмалар” эленгән, ул - иҗат җимеше. Тегү цехында  бер генә данәдә тегелгән күлмәк шулай ук - иҗат! - Ничек кенә исбатласагыз да, мин Сезнең белән килешмим, Илфир. Бутафор алмаларны чын дип кабул итсен  тамашачы, их, өзеп ашарга иде дисен! - Сезнеке  дә дөрес, Нәбирә апа. Бу  хакта  коллективта да төрле фикерләр ишетелде. Баш рәссам Сергей Скоморохов:  “Нишләп халыкны цехларга кертәбез?” -  дип, ризасызлык белдерде. - Бәхәстә генә хакыйкать туа, диләр. Сез һәрвакыт  киңәш-табыш итеп эшлисез, мөгаен, ниндидер уртак  фикергә килерсез. Һәр яңалык, гадәттә, каршылыклар тудыра. Кул кушырып утырган җитәкчегә генә яшәве  җиңел. Яңалык дигәннән, шуларның тагын берсен игътибарга лаек дип саныйбыз. Киләчәктә спектакльләрне  онлайн  күрсәтүләр  оештыру турында хыялланасыз икән. - Ул тормышка ашар дип уйлыйм. Аның файдасы бик зур,  ул безнең аудиториябезне киңәйтәчәк.  Әлегә эш финанс мәсьәләләренә килеп төрәлә. Мини-ПТСлар сатып алырга кирәк. Кызганыч, бүгенге көндә әйбәт аппаратуралар чит илдә ясала. - Элек “Барысы да балалар өчен!” -  дигән шигарь  бик популяр иде. Чөнки алар  - безнең киләчәгебез, безнең өметебез дип ышандык. Камал театры да: “Барысы да  тамашачылар өчен!” - дигән  принцип белән яши. Сезнең өчен тамашачы иң кадерле, иң хөрмәтле кунак. Хәтта ки авыл-районнардан спектакльләргә  күмәкләшеп килгән очракта  театр автобусын да җибәрәсез, ди. Кыскасы, алма пеш - авызыма төш, дип утырмыйсыз. - Хәрәкәттә - бәрәкәт, ди. Узган елгы сезонда 140 мең кеше җыйганбыз, бу - әйбәт күрсәткеч. Димәк, төрле чаралар кулланып, тамашачыны театрга тартуыбыз җилгә очмаган. - Мөгаен, Сез дә хәтерлисездер: без заманында радиоспектакльләр тыңлый идек.  Шәүкәт Биктимеров, Ринат Таҗетдинов, Наилә Гәрәева, Ирек Баһмановларның тавышын ишетеп, шуларны бер күрсәң иде дип хыяллана идек.  Бүген бездә  тозсыз һәм мәгънәсез тапшырулар күбәйде, эфир - сүз боткасына  әйләнде. Ник  шуннан сәхнә әсәрләре тапшырмаска ди! - Балачакта мин үзем дә спектакльләр тыңлап үстем. Бер радио җитәкчесенә идея бирдем, әйдәгез, без артистларны җибәрәбез, микрофон алдында өзекләр уйнарлар, дидем. Әлегә бу хәл ителмәде. - ИншәАллаһ, боз кузгалыр дип өметләник. Сездәге үҗәтлек, Сездәге җитезлек  белән таш-таулар актарырга мөмкин. Биш ел... Бәләкәй генә түгәрәк сан. Шушы еллар эчендә фәлән-фәлән  уңышларга ирештем,    мин үз-үземнән канәгать диярсез микән? - Әгәр  җитәкче канәгать дисә, ул үзен дә, бүтәннәрне дә алдый. Камиллекнең чиге юк, менә берәр эшне төгәллисең дә, ахырдан, туктале, моны бит тагын да яхшырак итеп эшләргә була иде, дисең. - Алда нинди бурычлар билгеләдегез дип төпченмим, алар - бихисап. Сез  шул хәтле театрпәрвәр ки, шунда куна-төнә эшләр генә идегез, өйдә гаилә көтә, гаилә. Аннары, тулаем сәнгатькә багынып  кына яшәргә дә ярамыйдыр. - Аллага шөкер, тормыш иптәшем Алия белән бик матур гаилә корып яшибез. Мин өч бала  әтисе. Олы кызыбыз Әминәгә тугыз, уртанчы улыбыз Даниярга алты яшь, ә төпчегебез Хәлимәгә 3 ай. Аңа исемне озак эзләдек. Пәйгамбәребез Мөхәммәд Мостафа (с.г.в.) ның сөт анасы - Хәлимә булган. - Ял итәргә вакыт табасызмы? - Табам, билгеле. Хатыным Балык Бистәсеннән. Иптәшемнең әнисе Олы Солтан авылыннан. Равил Шәрәфи, Хәлим Җәләй кебек  танылган артистлар туып-үскән төбәк ул. Без, гаиләбез белән шунда кайтып йөрибез. Мин аның табигатен дә, кешеләрен дә яратам. Әңгәмә барышында  кабинет ишеген әледән-әле ачып яптылар, түземсез кесә телефоны  да  туктаусыз  шылтырады. Хак, директор театрның җаны икән ул!  Нәбирә Гыйматдинова, Сәхнә журналы, гыйнвар 2017. --- --- | 10.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-11 11:46 Авылларда кышын юл бармы?
    11.01.2017 Авыл Бәйрәм ялларында кайда идегез? Белеп торам, күбегез авылда ял итте. Ашап-эчеп арыган халык рәхәтләнеп тау шуды, яшьлек эзләреннән урам да әйләнде. Шулай бер мәшәкатьсез дөнья көткәндә, кинәт дулаган буран гына кайбер планнарга аяк чалды. Бөтен дөньяны ак карга күмгән буранга шатланып йокыга талсак, иртән ишекне каерып ачучылар, капка алдына чыгып, тездән көрткә батучылар да булмады түгел. Калага җыенучыларның исә үз хәле хәл: бульдозер чистартып китмәсә, авыл юлыннан чыгарлык та түгел. Дөрес, соңгы елларда  урамны кардан арындыру мәсьәләсе үз урынына утырды кебек. Әмма юлсызлыктан интегүче авыллар да юк түгел икән. Биектау районы Татар Урматы авылында яшәүче Рамил Гыйльманов та редакциябезгә шундый зар белән мөрәҗәгать итте. – Авылыбызда 60 хуҗалык исәпләнә, – ди Рамил әфәнде. – Юлсызлык проблемасы белән елның һәр фасылында очрашабыз. Кышын исә бигрәк тә баш авыртуына әйләнә. Синоптикларның «Буран булуы ихтимал» дигән сүзләреннән үк төн йокылары кача. Бәйрәм ялларында буран дулап та күрсәтте соң. Авылга килә торган трассаны фермага кадәр ачтылар үзе. Ә урамга кермәделәр. Шәһәрдән кайткан кеше авылга керә алмый интегә. Без авыл читендә яшибез. Батып калсалар, ярдәм сорап, безнең капканы кагалар. 15 елдан бирле юлсызлык борчый безне. Язын-көзен тездән пычрак, кышын буран кар тутыра. Яңа елны без буран белән каршы алдык. Авыл җирлеге башлыгына ялына торгач, 2 гыйнварда юлны ачтылар. Анысы да өстән-өстән генә, машина төшеп батарга мөмкин. Алла сакласын ут-күздән, кемдер авырып, «ашыгыч ярдәм» чакыртудан.  Әти инсульт кичерде. Хәле гел үзгәреп тора. Авырып китсә, «ашыгыч ярдәм» дә чакыртып булмый, машина белән авыл эченнән дә чыгам димә. Рамилне юлсызлык проблемасы күптәннән борчый. Ул хәтта бу мәсьәлә белән район башлыгына да мөрәҗәгать иткән.   - Җавап бер: юл булачак, диләр. Узган көз авыл урамына өч «КАМАЗ» вак таш җәйделәр. Коры җир өстенә. Аннан ни файда! Башта юлны тигезләргә, эттерергә кирәк иде бит, – дип көрсенә ул. Республика юлларын карап тору, кардан чистарту эше һәр районның юл идарәсе карамагында. Грейдерлар юлны буран артыннан ук чистартырга тиешле. Кайсы юлларны кардан арындыру буенча һәр оешмада махсус исемлек бар. Ә авылда бу эш җирле үзидарә вазифасына керә. Юл идарәсе авыл җирлеге балансына керә торган юлларны махсус документ белән тапшыра. Җитәкчелек аны имза куеп алган икән, вакытында чистартырга да бурычлы. Димәк, авыл юлларын чиста тотуны авыл җирлеге башлыгы оештыра. Ул бу эшне йә колхоз белән бергә күтәрә, йә инвестор оешмалары башлыклары белән эшли. Кайбер авыл җирлекләре балансында махсус трактор бар. Татар Урматында юлларны кардан чистарту эшен фермер Марат Садриев башкара. – «Яңа елны юлсыз каршыладык» дигән сүзләр дөреслеккә туры килми, – ди Иске Казан авыл җирлеге башлыгы Гөлнара Закирова. – 31 декабрьдә  буран булды, шул ук кичтә юллар кардан арчылды. 1 гыйнварда иртүк авылларны урадым. Безнең җирлеккә 7 авыл керә. Бураннан соң юл күп дигәндә 2-3 сәгать булмаска мөмкин. Шул вакыт аралыгында чиратлап чистартабыз. «Трактор юлны өстән-өстән генә ача» дигән сүзләр белән дә килешмим. Трактор үтеп киткәч, анда төшеп батмыйсың инде. Авыл халкы зарлана-зарлана авыл эчен дә грейдер белән ачтырмакчы була. Моның мөмкин эш түгеллеген күп аңлаттым инде. Татар Урматының аеруча проблемалы урыннарына узган җәйдә вак таш түшәлгән. Барысы ике  чакрым юл салынган.  Бу – авыл җирлеге рәисе үзе көрәк тотып башкарган яки пенсиядәге әби-бабайлар эшләгән эш түгел. Юлны районның тендер аша узган махсус оешмасы салган. Шуңа күрә анда хилафлыклар күрми Гөлнара ханым. - Татар Урматы – кечкенә авыл. Кышын нибары 15-20 йортта ут яна. Шулай да без аңа үгисетеп карамыйбыз. Авыл юлларын чистарту эшен район башлыгы да һәрвакыт күз уңында тота. Кышын юлларны кем чистартачак – бу хактагы килешүләрне октябрьдә үк төзеп куйдык инде, – диде ул. Авыл кешесе өчен кыш айлары аеруча киеренке чор. Салада шәһәрдәге кебек төне буе юлны кардан чистартучы машиналар да, урам себерүчеләр дә юк. Карны төяп түгә торган техника исә аның төшенә дә керми. Зур җитештерү оешмасы, көчле колхозы  булган авылларда юлсызлыкны сизмиләр дә. Ә менә район үзәгеннән ерактарак урнашкан, кечкенә авылларда эш бөтенләй хөрти. Юл – стратегик объект. Ул әби белән бәбигә кирәкмәсә дә, мәктәпкә баручы балага, эшкә ашыгучы әти-әнигә көн саен кирәк. Кемдер юлсызлык аркасында соңгы сулышын алырга, туасы сабый тумый калырга мөмкин. Шуңа күрә бу мәсьәләдә авыл җирлеге башлыклары аеруча уяу булсын иде. Сүз уңаеннан, Бөгелмә халкы юлларның кардан чистартылмавыннан зарланып Путинга петиция язган. Аны махсус порталга урнаштырганнар. Кыска гына вакыт эчендә ул ике меңнән артык имза җыйган. Чулпан ШАКИРОВА --- | 11.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-11 11:46 Банктан 20 миллион сум акча урланганны 10 көн үткәч кенә белгәннәр
    11.01.2017 Криминал Мәскәүнең Пятницкая урамында урнашкан "Булгарбанк" офисыннан билгесез затлар 20 миллион сум акча урлаган, дип хәбәр итә ТАСС хокук саклау органнарындагы чыганакка сылтама белән. Акчалар 2016 елның 31 декабреннән башлап 10 гыйнварга кадәр арада югалган. Банк бүлеге җитәкчелеге полициягә мөрәҗәгать иткән. Урлау факты буенча жинаять эше ачылган. --- --- | 11.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-09 01:58 Казанда Кыш бабай белән Кар кызы сәҗдәгә киткәннәр (ФОТО)
    07.01.2017 Юмор Бу мәзәк фотоны җырчы Альберт Исмаил төшереп алган. Казанда Кыш бабай белән Кар кызы сәҗдәгә киткәннәр, дип хәбәр итә ул. Казандагы Декабристлар урамы һәм Ибраһимов проспекты киселешендәге бу сыннар ел да шулай сәҗдәгә китә. Эш шунда ки, алар һавадан өретеп ясалган. Һава бераз кимесә, шулай намазга басалар. "Кыйбласы да шул якта, белеп укыйлар", - ди Исмаил. Фотодан күренгәнчә, Кар сыны исә Кыш бабай белән Кар кызына кушылмаган. Ул башка диннән яки атеист булса кирәк.   --- --- | 07.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-09 01:58 Татарстан Журналистлар берлеге президиумы Марсель Зарипов вафаты сәбәпле, кайгы уртаклаша
    08.01.2017 Матбугат Татарстан Журналистлар берлеге президиумы танылган прозаик, тәрҗемәче, журналист, Г. Тукай исемендәге Дәүләт премиясе лауреаты Марсель Зарипов вафат булу сәбәпле туганнарының һәм якыннарының тирән кайгысын уртаклашуын белдерә. Татарстан һәм Россия журналистикасы аксакалы, Татарстан Язучылар берлеге һәм Татарстан журналистлар берлеге әгъзасы, Г. Тукай исемендәге Дәүләт премиясе һәм “Бәллүр каләм” республика конкурсы лауреаты Марсель Зарипов 7 гыйнвар көнне 86нчы яшендә вафат булды. Татарстан журналистлар берлеге сайтында Марсель Зариповны үз эшенең остасы һәм үзенең принципиаль карашы булганга хөрмәт итүләре, яшь журналистларның остазы булуы, аралашучан һәм җор, һәр вакытта да актив тормыш позицияле кеше булганлыгы турында билгеләп үткәннәр. Мәрхүмне соңгы юлга озату бүген Казанның Зур Кызыл урамындагы 59 нчы йорттан булачак. Мәтам чарасы сәгать 10да башлана. --- --- | 08.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-09 01:58 Әтәч менде читәнгә: 2017 елга тулы ЙОЛДЫЗНАМӘ
    08.01.2017 Җәмгыять 2017 ел кытай календаре буенча Кызыл Утлы Әтәч елы. Әтәч – Кояш символы, иртән-иртүк торып, үзенең җыры белән йокыдан уята. Шуңа да Көнчыгыш илләрендә әтәчтә кояш энергиясен күрәләр. Әтәч елы безгә нәрсә­ләр алып киләчәк? Йолдызлар бу җәһәттән ниләр сөйли? Карап карыйк! Кучкар Алдагы ике еллары «тормыш ул – көрәш» девизы астында узган кучкарлар өчен, ниһаять, тыныч вакыт килә. Ел аларга тормыш рәхәтлекләре вәгъдә итә, ягъни мәсәлән, тормышларында чып-чын «курорт» этабы башлана. Кучкарлар бик күп кызык­лы кешеләр белән танышачак. Шәхси тормышта үзгәрешләр июль аенда көтелә. Бу бигрәк тә ялгызлар өчен уңышлы чор булачак. Финанс мәсьәләсенә килгәндә, акчаны ничек эшләргә дигән сорау аларны бөтенләй борчымас кебек. Үз эшләрен ачарга теләүчеләр 2017 елда тәвәккәлләп карый ала. Йолдызлар августны да иң уңышлы ай дип атый. Үгезбозау Нинди генә эшкә алынсалар да, нәтиҗәсе үзләре көткәннән дә яхшырак булачак. Өстәмә белем алучылар аның әҗерен дә күрер. Кайберәүләрнең яшерен сәләтләре ачылып, эшчәнлек төрен дә алыштырырга мөмкиннәр. Йолдызлар үгезбозауларга гаилә коруны кичектермәскә куша. Ялгызлар булачак тормыш иптәшләрен өйдән читтә очратачак. Шуңа да сәяхәткә чыгарга, командировкага барырга мөмкинлек тууга, моны кулдан ычкындырмагыз. Быел үгезбозауларга кирәкле вакытта кирәкле урында булырга һәм бердәнбер дөрес карарны кабул итә белергә кирәк. Шулай булганда, акчага мохтаҗлык күрмәссез. Игезәкләр Әтәч елында игезәкләр бөтен нәрсәдә дә тылсым күрәчәк. Бу ел сезне яңа тәэсирләр белән сөендерәчәк. Кайберәүләрдә хәтта әлегә кадәр сизелмәгән алдан күрүчәнлек барлыкка киләчәк. Иң мөһиме – эчке сиземләүгә ышанырга кирәк һәм барысы да әйбәт булачак. Буйдаклар, ниһаять, тормыш кору турында уйлый башлар. Йолдызлар бәхәсләр туган очракта тыныч һәм сабыр булырга киңәш итә. Ел башында акчаны шактый сарыф итәргә туры киләчәк. Бу фатир яки башка милек төре сатып алу белән бәйле. Бурычка акча алып, каешны ныграк та кысарга туры киләчәк. Ә менә сәламәт яшәү рәвеше алып баручыларга сәламәтлекләренә зарланырга сәбәп юк. Алар хәтта үзләрендә Эверест тавына менәрлек көч сизәчәк. Кысла Кыслаларның эчке дөньясын «үзгәртеп корулар» көтә. Алар бөтен иске нәрсәләрдән котылып, тормышларына яңалык кертергә омтылачак. Әлеге үзгәрешләр тормышларының бөтен өлкәсендә дә чагылыш таба. Яңа танышларыгыз шәхес буларак үсәргә ярдәм итә. Ялгыз кыслалар тәвәккәлрәк булсын. Танышулар өчен яз айлары кулай. Ә менә эш урынын алыштырырга ашыкмагыз. Киресенчә, булган эшегездә үзегезнең нәрсәгә сәләтле булуыгызны ныклап күрсәтергә тырышыгыз, хуҗагыз бәяләми калмас. 2017 елда ерак яшәүче, сирәк аралаша торган туганнар белән күрешү җае чыгачак. Арыслан Горур һәм мөстәкыйль арысланнар гадәти булмаган хәл алдында калачак. Бернинди тырышлык күрсәтмичә генә дә күп нәрсәгә ирешәчәксез. Февраль аенда эшнең сыйфатын арттыру буенча кызыклы гына идеяләрегез туар, шуның белән җитәкчегез алдында абруегыз артыр. Хезмәт хакы артуын һәм карьера баскычыннан йөгереп менеп китүне сизми дә калырсыз. Ике куян артыннан куып, берсен дә тота алмаучылар бар. Бу гыйбарәне арысланнарга истән чыгарырга ярамый. Ә менә шәхси тормышка килгәндә, Әтәч аның сценариесен төзеп куйган инде. Ялгызлар туй вальсын өйрәнә торсалар да була. Кыз Әтәч елында кул кушырып кына утырып булмас. Мөстәкыйльлек яраткан кешеләр эшнең күплегеннән курыкмас, ә менә агымга ияреп йөрүчеләргә яхшы гына тирләргә туры килер. Бу елда, бигрәк тә яз айларында бәхетле билет отарга мөмкинсез. Берничә лотерея билеты алып кую комачауламас. Шәхси тормышларына яңалык кертергә теләүчеләргә, паспортка штамп куяргамы-юкмы дип шикләнүчеләргә ноябрь аеннан да соңга калмаска кирәк. Әтәчне исә туйга тамада итеп чакырырга онытмагыз. Хезмәттәшләре белән мөнәсәбәтләре киеренке булганнар элемтәләрне яңарту өстендә эшләсен. Үлчәү Ике сүз белән генә әйткәндә, зур мөмкинлекләр елы. 2017 елда булачак уңышларыгыз фәкать үзегездән генә тора. Сезгә бу очракта эшләргә, эшләргә һәм тагын бер кат эшләргә дип кенә телисе кала. Матди яктан узган Маймыл елы сезне бер дә рәнҗетмәде. Әтәч тә традицияне бозмаска вәгъдә итә. Акчагызны тегендә-монда сарыф итмәгез, ә менә хәйриячелек белән шөгыльләнү тәкъдиме бар. Иҗади кешеләрнең хоббилары өстәмә акча эшләү мөмкинлеге бирәчәк. Ялгызлар элеккеге мәхәббәтләрен очратачак, әмма бер киселгән икмәк кире ябышмый. Мәхәббәткә сусадым дип, беренче очраган кешенең кочагына да атылырга кирәкми. Чаян Зур үзгәрешләр алдында торасыз. Кыюларны ул үзгәрешләр сөендерәчәк, ә кыюсызлар исә куркып калачак. Алда нәрсә буласы бары үзегездән тора. Йолдызлар тәвәккәл булырга, үзегез өчен яңа дөнья ачарга чакыра. Бу сезнең якыннарыгызга да ошамаска мөмкин, әмма сездәге үзгәрешне күреп, алар һичшиксез тынычланыр. Әтәч чаяннарга күңелле очрашулар, кызыклы танышулар әзерләгән. Эшләрен алыштырырга теләүчеләргә җәйне көтәргә кирәк. Балык тозлаучы буласызмы, сыра кайнатачаксызмы – сезне һәркайда уңыш көтә. Ноябрь аенда исә көндәшләрегез баш калкытачак, әмма чаяннар «власть» өчен көрәшергә һәрчак әзер. Укчы Көчле энергетикага ия укчылар быел үзләрен бик бәхетле сизәр. Булган проблемаларны чикләвек ваткан кебек бик тиз чишәр. Моның өчен нервыларын да, вакытларын да әрәм итмәсләр. Йолдызлар бер елгага ике тапкыр керүдән курыкмаска киңәш итә. Күптән аралашмый торган, кайчандыр хәтерегезне калдырган дусларыгыз белән элемтәләрне яңартып карагыз. Нәтиҗәдә сез үзегезне яңа яктан ачып, кызыклы идеяләр белән янып яши башларсыз. Ә менә карьера баскычыннан күтәрелү турында уйларга иртәрәк, аның өчен кулай вакыт түгел, югыйсә ярык тагарак алдында калуыгыз бар. Кәҗәмөгез Яшереп торырга кирәкми, кәҗәмөгезләрне катлаулы ел көтә. Адым саен каршылыкларга очрап, язмышка үпкә дә белдереп алырсыз. Әмма иң элек үз өстегездә эшләргә, камилләшергә кирәк. Дөньяга яңача карый башлагач, әйләнә-тирәдәгеләр дә үзгәреп киткәндәй булыр. Принципларыгыздан арыныгыз, югыйсә буш урында үзегезгә проблемалар гына табып торасыз. Яз уртасында Әтәч сезгә сюрпризлар әзерләп куйган. Бу иң беренче чиратта финанслар белән бәйле. Акча ишелеп кермәсә дә, акча янчыгыгыз һәрчак тулы торыр. Сукояр 2017 ел чын мәгънәсендә Сукоярлар елы. Нинди генә бәхәскә кергән очракта да, алар һәрчак үзләренең дөреслекләрен раслый алачак (чынлыкта хаклы да булмаска мөмкиннәр). Февраль аенда һөнәр алыштыруыгыз ихтимал, мөмкинлекне кулдан ычкындырмагыз. Үзләрен иҗатта сынап караучылар өчен дә кулай вакыт. Карандаш, буяулар, ручка, кәгазьләр әзерләп куегыз. Сез язган поэмаларны безгә дә укырга туры килмәгәе. Көзен төзелеш материаллары сатыла торган кибетләрдә еш кунак булачаксыз. Бөтен вакытыгызны торак шартларын яхшыртуга багышларсыз. Дизайнерлар чакырырга кирәкми, ул эшне үзегез дә шәп башкарасыз. Балык Берничә елга сузылган «торгынлык» елы тәмам. Сезнең тормышыгызда яңа этап башлана, чын мәгънәсендә бәхет диңгезендә йөзәрсез. Карьерада зур сикереш ясарсыз. Энергиягез ташып тора, яңа идеяләр туып тора. Әйләнә-тирәдәгеләр сезне бөтенләй «танымаска» мөмкин. Шәхси тормыш турында да ныклап уйлый башларсыз. Күпләр чын мәхәббәтләрен табып, гаилә дә корып куяр. Аерылышкан парлар яңадан кушылып куярга мөмкин, моның өчен беренче адымны сезгә ясарга кирәк. Төпле эше булмаганнарга йолдызлар эшне язын эзләргә куша, уңыш елмаймый калмас. --- --- | 06.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-09 01:58 Яңа ел мәшәкатьләрен күмү мәшәкатьләре алыштырыр дип башларына да килмәгән
    08.01.2017 Язмыш Үлемне күз белән каш арасы кебек якын дип белми генә әйтмиләрдер...Әҗәл дигәнең кемне кайда сагалап тора бит. Тәкъдиреңә шулай язылган булса, ул синең гаиләңә дә, эшеңә дә, яшеңә дә, карамый. Гомерең беткән булса, сине якыннарың да, нинди генә көчле медицина да алып кала алмый. Адәм баласы монда көчсез... Сабада яшәүче Зәйнуллиннар да күңелле Яңа ел мәшәкатьләрен күмү мәшәкатьләре алыштырыр дип башларына да китермәгәннәрдер. Халык мәш килеп Чыршы бәйрәмнәренә әзерләнеп йөргәндә, гаилә башлыгы Фәрит хатынсыз, ике бала әнисез кала... Рәзилә үзе Кукмара районы Сазтамак авылыннан,кечкенәдән ятимлек ачысын татыган –әбисе тәрбиясендә үскән. Чулпыч егете Фәрит белән 2006 елда өйләнешеп матур гаилә корганнар. Ипотекага фатир алганнар. Шигъри җанлы, иҗатка омтылучан Рәзилә балалар бакчасында тәрбияче булып эшләгән, әле күптән түгел эшен алыштырган – балалар һәм яшүсмерләр спорт мәктәбенә урнашкан. Фаҗиганең башы нәкъ шул коллектив каршында башланган да инде. Яңа ел кичәсе көнне (хәзер аны заманчалаштырып “корпоратив” дип атыйлар) бәйрәм барышында Рәзиләнең кисәк кәефе киткән, аны “Ашыгыч ярдәм” белән хастаханәгә алып киткәннәр. “Миңа хәбәр бирүгә, хастаханәгә тиз арада килеп җиттем, Рәзилә аңында түгел иде инде, мине янына кертмәделәр, төнге 1ләрдә җан бирде”, – дип искә ала Фәрит ул көннең шомлы вакыйгаларын. “Мондый бәйрәмнәрдә  моңарчы бик катнашканы юк иде, шуңадырмы, кичәне алып баручы буларак, бик дулкынланды, борчылды. Өстәвенә югары кан басымы белән интегә иде,  инсульт булган дигән фараз бар, хәзер экспертиза нәтиҗәләре  Казанда тикшерүдә, алар кайтмыйча берни дә әйтеп булмый. Алкоголь белән агуланган дигән имеш-мимешләр бөтенләй дөреслеккә туры килми, хатынымның исерткеч эчемлекләрне авызына да алганы булмады”, – дип дәвам итә Фәрит авыр сулап... “Алдагы көнне “Миңа акча күчкән”, дип шалтыратты эштән, аннары бергә кибетләргә чыгып тәм-томнар алдык. Мондый хәсрәт килер дип кайлардан башыбызга килсен?! Ышана алмыйм аның юклыгына. Каядыр киткән дә, менә менә кайтып керер төсле... Фәрит хәзер ике баласын аякка бастырасым бар дип нык, язмышына күндәм булырга тырыша. Чулпычта оныклары өчен өзелеп торучы әнисе, Сабада ярдәмгә  әзер бертуган апасы белән абыйсы бар. “Авыр вакытта бик күпләрнең ярдәмен, терәген тойдым. Үзем хезмәт куйган “Экопродукт” җәмгыятенә, ДЮСШ “Сабантуй”га, “Әллүки” балалар бакчасы, гимназия коллективларына, классташларга, туганнарга, Рәзиләнең Кукмара районы Байлангар авылындагы абыйсына, барлык дусларга бик рәхмәтлемен. Берсе дә мондый хәсрәт күрмәсен, беркем дә ялгызлык ачысын тоймасын, иминлектә яшәсеннәр иде” – ди ул.  И.Ильфирова, Саба таңнары --- --- | 08.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-09 01:58 «Күңелеңә авыр алма», «Бир кулыңны, гүзәлем» җырлары авторы композитор Ринат Гобәйдуллин вафат
    08.01.2017 Мәдәният Чаллыда яшәп иҗат итүче композитор, «Күңелеңә авыр алма», «Бир кулыңны, гүзәлем», «Адашкан мәхәббәт», «Мин синең ярты җаның», «Оялмале, яле!», «Чаллы сиреньнәре» кебек популяр җырлар авторы, композитор, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре Ринат Гобәйдуллин вафат. 200дән артык җыр авторы Ринат Шәрип улы Чаллыда яшәп иҗат итә иде. Аңа нибары 65 яшь иде. Кызганыч, аның үлеме турында кайгылы хәбәр килеп иреште. Машинада барганда туктап калырга өлгергән, йөрәге тоткан, дип хәбәр итте "Матбугат.ру" хәбәрчесенә Чаллыдан Резидә Ганиева. Ринат Гобәйдуллинның туганнарының, якыннарының кайгыларын уртаклашабыз. Иннә ли-лләһи үә иннә иләйһи раҗигун. Композиторны соңгы юлга озату 9 гыйнвар көнне иртәнге тугызда Чаллының Энергетиклар мәдәният йортында булачак.  2016 елның май аенда Тукай районының "Якты юл" газетасында чыккан Ринат Гобәйдуллин белән интервью укырга тәrъдим итәбез: «Иң матур җырым әле язылмаган», – ди Ринат Гобәйдуллин Ходай талант дигән илаһи хәзинәне мыскаллап, бик сакланып кына бирә: кемгәдер мул, кемгәдер чеметем генә. 200дән артык җыр, дистәләп спектакльгә көйләр язган композитор, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре Ринат Шәрип улы Гобәйдуллин бу җәһәттән күкләргә дәгъва белдерә алмый. Киң колачлы сәнгатьпәрвәр популяр көйләр авторы гына түгел, күпме яшь җырчыларны әзерләп, сәхнәгә күтәргән остаз да ул.   Иҗатка яскынып торган җырчы, баянчы Ринат 1976 елда матур хыяллар белән, кем әйтмешли, яшьләр җыелган җиргә – даны еракларга таралган КамАЗ төзелешенә килә. Чөнки бу төбәк ул елларда бик күп иҗат әһелләрен – язучыларны, җырчыларны, композиторларны, гомумән, иҗатка сусаган яшьләрне магниттай үзенә тарта.   Ринат Гобәйдуллин музыкаль-педагогия училищесын тәмамлаган белгеч буларак, 18нче шәһәр мәктәбенә музыка укытучысы булып урнаша. Һөнәр сайлаганда ук аның нияте балаларда музыкаль зәвык, милләтебезнең җыр сәнгатенә хөрмәтле караш тәрбияләү, талантларны сабый чактан ук ачу, үстерү һәм, шулай итеп, милли мәдәниятебезгә үзеннән лаеклы өлеш кертү була. Әмма, күп тә үтми, аның тирәсенә җырга сусаган яшьләр – төрле төбәкләрдән КамАЗ төзелешенә килгән егетләр-кызлар туплана башлый. Шулай итеп, 29лап яшь җырчыны берләштергән «Сердәш» вокаль ансамбле барлыкка килә. Төзелеш гөрләгән шанлы еллар. Кеше эш белән генә яшимени, күңелгә җыр, милли моң кирәк. Күп тә үтми ансамбль концертлар белән чыгыш ясый башлый һәм бик тиз пропулярлашып та китә.   Ринат Шәрипович торгынлыкны яратмый, концерт номерларын яңартып кына торалар, ә сәхнә дигәндә талымсыз алар. КамАЗ яшьләренең тулай торакларындагы «кызыл почмак»ларында, төзелеш мәйданнарында, яшьләр «пятачок»ларында (нигәдер, татар яшьләре җыела торган кичке уен мәйданнарын шулай дип атыйлар) аларны көтеп алалар. Ансамбльчеләр махсус бригада оештырып, районыбызның кыр станнарында да концертлар биреп, игенчеләрнең күңелләрен күтәреп кайталар. «Елына 400-600гә кадәр концерт куя торган идек», – дип искә ала Ринат абый ул елларны. Әле шуның өстенә татар-башкортның иҗат көчләрен якынайту буенча «Дуслык күпере» фестивален үткәрүне, 20 ел буе «Татар җыры» конкурсын уздыруны башлап йөрүче дә Ринат Шәрипович була.   – Ринат абый, Сез менә дигән музыка укытучысы, оста оештыручы, ни өчен көйләр яза башладыгыз? – дип сораганым булды аннан. Минем дә остазым бит ул, сәләтен, талантын яхшы беләм. Ә ул миңа:   – Чыннан да, ниятем балаларга музыкаль белем бирү, милли музыка дөньясына лаеклы алмаш үстерү иде. Күрәм, матур тавышлы, талантлы җырчылар күп, республика авылларыннан талантлы яшьләр килде бит, ә җыр сайлый башласаң, репертуар ярлы. Аннары булган җырларда да кайнап торган яшьлек шәһәренең йөрәк тибеше чагылмый, яңалык, дәртле, ярсу хисләр кирәк. Көй язып карарга булдым, – диде.   Һәм беренче көе сәхнәдә яңгырауга, җырны тамашачыларның дәррәү алкышларга күмүен күрүгә аңлый: көй язу аның стихиясе, күңел талпынышы икән бит. Сәхнәгә яшь композитор Ринат Гобәйдуллин көйләре юл яра. Халык сүзләренә язылган «Бир кулыңны гүзәлем», «Күңелеңә авыр алма» (Ә. Гадел сүзләре), «Түзик, без бит кешеләр» (Ф. Шәфигуллин), «Күчмә кошлар» (Н. Абдуллина) һәм башка бик күп җырлары төрле сәхнәләрдә яңгырый. Кайда гына булмасын, җырлары яратып кабул ителә, киң тарала.   Ринат Шәрипович иҗатының тагын бер ягына игътибар итәм мин: ул беркайчан да кабатламый, ашыгып көй язмый. Әйтик, аның туган җир, туган авыл турында уннан артык көен беләм мин, аның берсе дә икенчесенә охшамаган. Ул шагыйрь әйтәсе килгән хис-кичерешләрне яңа музыкаль калыпка сала, яңача яңгырата. Бу композиторның таланты турында сөйли, шуңа күрә күп шагыйрьләр аның белән иҗатташлык итә дә.   Ринат Гобәйдуллин Әлмәт, Минзәлә театрлары куйган унлап спектакльгә, «Аңга килү» фильмына көйләр язды. Алар якты милли аһәңле, алардагы хисләр кайнарлыгы, ярсулыгы, сафлыгы һәм драматизмы тыңлаучыларга яшәү дәрте, көрәш рухы өсти.   Язмамда кабат «Сердәш» вокаль ансамбленә кайтасым килә, студент елларымда үзем дә шул коллективның иҗат казанында кайнадым, аны эчтән беләм диясем килә. Тавышы, моңы, җырга хирыс булып та, сәхнә күрмәгән күпме яшьләр җыелды бирегә. Ринат абый сабыр гына, каударланмыйча-кимсетмичә җыр дөньясының серенә төшендерүгә, сәхнә осталыгына өйрәтүгә күпме көч куя иде. Тырышлыгы бушка китмәде – аның шәкертләре бүген төрле сәхнәләрдә чыгыш ясый. Ансамбльгә беренче көннәреннән үк йөргән Габидулла Хөрмәтуллин, Резидә Шәрәфиева, Равил Галиев зур сәхнәләрдә, телевизион тапшыруларда чыгыш ясыйлар, Татарстанның атказанган артистлары дигән исемнәр алдылар. Айгөл белән Ришат Шәйхетдиновлар инде үзләре сольный концертлар бирәләр. Менә боларны бал кортыдай эшчән, туктаусыз эзләнүчән, дустанә аралашучан Ринат абый Гобәйдуллинның иҗат җимешләре дими, ни дисең. Әле хәзер дә аның элекке шәкертләре киңәш сорап Ринат абый янына килә, чөнки көй сайлаганда ул аларның тавыш мөмкинлекләрен белә.   Танылган композитор, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре, тагын бик күп шәрәфле бүләкләр иясе Ринат Шәриповичка шушы көннәрдә 65 яшь тула. Шөкер, остаз әле егетләр кебек, матур иҗат планнары белән яши. «Иң матур җырым әле язылмаган», – дип яскынып иҗат итә.   Ринат Гобәйдуллиның бөтен җырлары тупланып чыккан «Чаллы сиреньнәре» күп җырчыларның куен кесәсендә йөри. Димәк, кешеләргә кирәк аның җырлары.   P. S. Остаз быел да 16 майда – үзенең туган көнендә «Энергетик» мәдәният сараенда шәкертләре катнашында зур концерт үткәрә. Ул инде күркәм гадәткә әйләнеп китте. Ринат Шәрип улына ихлас күңелдән исәнлек-саулык, гаилә бәхете, иҗади уңышлар теләп калабыз! Юбилеегыз котлы, мөбарәк булсын!     Инзилә Әхмәтгәрәева, Татарстан Республикасының атказанган матбугат һәм массакүләм коммуникацияләр хезмәткәре. --- --- | 08.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-09 01:58 Көмәнем алты айлык чакта әнисе: “Гомереңдә бәхет күрмәсәң иде”, – дип каргый-каргый елады
    08.01.2017 Язмыш Резидә белән бала тудыру йортында таныштык. Бер палатада яттык. Баштарак, гел телефоны белән мәш килгәч, мин аңа өнәмичәрәк кенә карадым. Аралаша башлагач, интернет аша кием-салым белән сату иткәнлеге аңлашылды. “Көненә ике йөзгә якын кеше яза. Бөтенесенә дә җавап бирергә кирәк. Җиңел түгел. Ләкин үземә үзем хуҗа, акчасы да ярыйсы чыга. Җыелган сумманың унбиш процентын түлиләр”, – дип сөйләп китте. Мин аны икенче баласын тапты дип уйлаган идем. “Бусы өченчесе инде. Беренчесе тугач та озак тормады, үпкәләре ачылмыйча үлде, – дип сөйли башлады ул. – Мин ул вакытта башка ирдә кияүдә идем. Бәлки, Ходай, барыбер тормаячак болар, дип алгандыр сабыемны”, – диде дә елап җибәрде. Бер төн эчендә бөтен язмышын сөйләп бирде. “21 яшь иде миңа. Кайгы бер-бер артлы килде ул чакта. Кияүгә чыгып, бер көн дә бәхетле яшәмәдем. Ирем эчте, кул күтәрде. Балабыз үлгәч озак та тормый әнием мәрхүмә булды. Тагын ярты елдан соң әти дә китеп барды. Үзем дә ярымүле килеш йөрдем. Чираттагы тапкыр ирем кыйнагач, әйтерсең лә айнып киттемме, болай булмый бит, аерылырга кирәк моннан, дидем. Бертуган абыема шалтыраттым. “Үзең сайлаган язмыш, басылып тик утыр”, – диде. Әти-әни йортына хуҗа булып калган иде ул. Алар янына кайтып, кысанайтырмын дип курыкты, күрәсең. Шул чакта бары тик үз көчемә генә ышанырга кала, дигән фикергә килдем. Ярый әле иптәш кызым булышты. Ярты ел аның белән бер бүлмәле фатирны бүлешеп яшәдек. Кайларда гына эшләмәдем. Кайгы-хәсрәтләремне эш белән басарга тырыштым. Телефон операторы да булдым, тимер юлда да эш­ләдем, хәтта базарда әйбер ташыдым! Кондуктор булып йөрдем, сату иттем. Аннан икенче ирем белән танышып киттек. Бер еллап очрашып йөргәч, ул миңа тәкъдим ясады. Аны бик тә яраттым. Ләкин кае­нана-каената белән бергә яшәргә туры киләчәк иде. Ул вакытта әле мин бүгенге кебек аягымда нык басып тормый идем. Иремнең акчасы да аерым торакка чыгып торырга җитми. Төрле чак булды. Әти-әнисе үз итеп бетер­мәде. Ә алардан бигрәк сеңлесе гел ике араны бозып торды. Инде утыз бишкә җитә, кияүгә алучы юк. Каенанага әйтә икән: “Килен бозып ята мине”, – дип. Берара әйберләремнең тик торганнан юкка чыгуын сизенә башладым. Юк булып тора да, яңадан үз урынында барлыкка килә. Күземә күренә торгандыр инде, дип уйладым. Баксаң-күрсәң, каенана белән икәүләшеп им-томчыларга йөри башлаган болар. Мыштым гына сөйләшкәннәрен ишеттем. Шуннан иремә әйттем: “Монда бер көн дә яшәмим”, – дидем. Бурычка бата-бата аерым яши башладык. Мин ир бала таптым. Өйдә бала белән утыра башлагач, иремнең элек күренмәгән яклары ачыла башлады. Комарлы уеннар уйнарга ярата булып чыкты. Муеннан бурычка батып, чак төрмәдән алып калдым. Ахыр чиктә, тагын каен­аналар бусагасына кайтып егылырга туры килде. Ә анда инде артык кашык кебек. Менә шунда мин ничек тә булса өйдә утырып акча эшләү ысулларын эзли башладым. Бирәм дигән колына, чыгарып куяр юлына, ди. Җаен таптым. Инде ике елдан бирле сату итәм. Ирем җыйган бурычның яртысын түләп бетердем. Бөтенләй түләп бетергәч, башта бүлмә, соңрак фатир алырлык акча җыясым килә”, – ди Резидә. Икенче баласына узганын сизми калган. Узганда инде дүрт айлык булган. “Бу иремнән дә уңмадым. Бусы да эчә, бала тапканчы берничә тапкыр кул күтәрде. Иртә уңмаган, кич уңмас, диләр бит. Йөз уйладым китәргә. Тик яратам шул, берни дә эшләтә алмыйм. Чын йөрәктән яратам. Шулай да була икән...” Беравык ул тынып калды. Ә аннан соң: “Син каргышка ышана­сыңмы?” – дип сорады. Мин, ышанам, дип баш кактым. “Менә мин дә вакыт-вакыт уйга калам. Бер ышанам, бер ышанмыйм... Беренче ирем белән яшәп, үлгән баламны көткән мәлем иде. Без берничә пар су коенырга киттек. Җәй иде. Мин суга кермәдем. Ләкин көймә белән булса да йөзеп киләсем килде. Ике пар һәм бер өйләнмәгән егет (исеме Илшат иде) бергәләшеп көй­мәдә йөзеп киттек. Ләкин бервакыт көймә әйләнеп капланмасынмы? Көмәнем алты айлык иде. Илшаттан кала калганнар мине коткарырга кереште һәм ярга таба өстерәп, йөзеп бардылар. Илшат, көймә әйләнеп каплануга, ярга ыргылды. Ләкин барып җитә алмаган. Башкалар мине коткарган арада аңа игътибар итүче булмагандыр инде. Ул шул көнне суга батып үлде. Әнисенең бердәнбер малае иде. “Гомереңдә дә бәхет күрмәсәң иде”, – дип каргый-каргый елады ул. Улының үле­мендә мине гаеп­ләде. Менә баштан кичкәннәрне уйлыйм да, ышанырга да, ышан­мас­ка да бел­мәссең...” Сәнифә ГОМӘРОВА --- | 08.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-09 01:58 “Тамагыңнан ризык ничек үтә? Син каз боты кимереп утырганда, газиз балаң кәбестә шулпасы чөмерсенме?”
    08.01.2017 Язмыш Cыер савучы Нәкыя (исемнәр, адреслар үзгәртелде – авт.) гармунчы Рәсимне беренче мәртәбә моннан чирек гасыр элек, күрше авылга тормышка чыккан ахирәте Хәлимәнең туена баргач күргән, әмма аңа әлләни игътибар бирмәгән иде. Егерме ике яшьлек чая, чибәр кунак кызы уртага чыгып биегәндә, аннан күзен ала алмаган яшь егет сүз кушарга җай тапмады, баскан җирендә ут чыгаручы туташка тутырып караудан, ымсынып калудан ары китә алмады. Аның каравы, зимагурлыкта йөреп шомарган, шахтада күмер чабып, кесә тутырып акча эшләп кайткан Гыйльметдиннең бәхет капкасы ачылды. Тасма теле белән әфсенләп, мавыктыргыч шәһәр тормышына кызыктырып, ул чибәркәйне таң тишегеннән торып, җәен-кышын резин итек киеп, фермада тирес изеп йөрүдән, икешәр потлы бидоннар, авыр капчыклар күтәрүдән коткарырга, күзләрне ачыттыручы силос исеннән арындырырга вәгъдә итте. Ай күрде, кояш алды дигәндәй, ни арада Нәкыяне үзенә каратып, Пермь шәһәре янындагы шахтерлар бистәсенә ияртеп алып та китте. Әмма тормыш монда да ал да гөл түгел иде. Хатын эшендә авыр хезмәттән изелмәсә дә, холыксыз, тупас ире бер салып алса, дуамал җүләргә әверелә, җикеренә, ора-бәрә, вата-җимерә торган кеше булып чыкты. Шундый вакытта Нәкыя, бәләкәч уллары Галләмне куенына кыстырып, өйдән чыгып качарга мәҗбүр була. Айныгач, ир акылына килә, хатыны алдында тез чүгеп, күз яшьләре белән гафу үтенә. Хезмәт хакы алгач, хәтәр хәлләр янәдән кабатлана. Ире котырынган чакларда, Нәкыянең башына төрле уйлар килә: әнкәем мәрхүм булса да, туган йортым яшәмәслек түгел, әллә башым исән чакта бу мәхшәрдән качып котылыйм микән? Үзе генә булса бер хәл, ир баланы әтиле килеш ятим итү дөрес эш түгел бит. Кимсенеп үсәр, миңа рәнҗер дип, янәдән тешен кысып түзеп кала. Ә беркөнне шахтада шартлау булып, өскә менү- төшү мәйданчыгы эштән чыкты. Коткару эше атнага сузылды. Җир астында калганнарны янәдән исән-имин күрү өмете көннән-көн кими барды. Төрле хәлләр күрсәтсә дә, Нәкыя ирен юньсез кешегә санамый бит: җимертеп эшли, уч тутырып акчасын ала, гаиләне ач-ялангач яшәтми, иптәшләре арасында абруе бар. Эчүен эчсә дә, айга берничә көнгә түзәргә була. Кем эчми? Авыр хезмәттән соң тамак чылатырга бик күпләр остарып беткән шул монда. Шартлаудан соң сигезенче көндә коткаручылар хезмәте егетләре бригадир Гыйльметдиннең, аның кул астында эшләүче өрлектәй алты ирнең җансыз гәүдәләрен лабиринттай шурфлар арасыннан көч-хәлгә табып алып, җир өстенә меңгерделәр. Күз яшьләре ташкыны, сыктау, каргау авазлары, шурфларны вакытында тиешенчә ныгыта барырга материал кызганган җитәкчелеккә ләгънәт уку, имгәнеп, газапланып үлгән ирләрне күмү мәрәсиме Нәкыянең күз алдыннан коточкыч кино кадрлары сыман йөгереп узды. Бер ай чамасы аңгы-миңге халәттә йөргәннән соң, тәвәккәлләп туган ягына кайтырга кузгалды ул. Илдә чыпчык үлми дисәләр дә, туган авылында Нәкыяне кочак җәеп каршылаучы юк иде. Ул, башын иеп, таныш сукмак буйлап фермага теркелдәде, авылда аны авыр хезмәт, сагыш, толлык ачысы изде. Ярый әле улы, карап торган юанычы бар. Толлык гомере икеләтә авыр иде. Авыл җирендә бакча сукалатасың, мал азыгы кайтартасың булса, чит-ят ирләргә ялынмый чараң юк. Бүген эш эшләтәсең, иртәгә яман гайбәт, нахак сүз ишетәсең. Кайвакыт берәр оятсыз салмыш бәндә төн ката ишек-тәрәзәңне кагарга да күп сорамый, чарасызлыктан гарьләнеп күз яше түгәсең... Нәкыянең бердәнбер өмете – улы Галләм ни арада үсеп тә җитте, һөнәри училище тәмамлап, армиягә дә барып кайтты. Аннан Чаллыга китеп урнашты. Өйләнде, хәзер аның үз тормышы. Ә олыгаеп килүче Нәкыянең җанын ялгызлык ачысы кимерә. Көндез бакчада казынып, терлек-туар арасында әвәрә килеп күңелен юатса, озын караңгы кичләрдә җанына тынгылык тапмый иза чигә. Хәзер кеше кешегә керми, авылдашлар, элеккегечә, бер гаилә булып аралашып яшәми, якын туганнары юк, ерактагылары ара-тирә хәл белешкәли, айга бер мәртәбә улы кайтып, булышкалап китә – шуның белән шул. Уйламаганда-көтмәгәндә, беркөнне күрше авылда гомер итүче элеккеге ахирәте Хәлимә чылтыратты: – Ирем шифаханәгә китте, аулакка утырмага кил. Аруырак киен, кызыклы очрашу булырга тора, – дип, Нәкыя күңеленә коткы салды. Мал-туар асраган авыл кешесе, йорт-җирен бикләп, утырмага бара аламыни? Шулай да, күрше карчыгын җайлап-юмалап, бүләк-күчтәнәчләрен тутырып, Нәкыя, тәвәккәлләп, олы юл чатына чыгып басты. Буран себерә, ачы җил битне чеметкәли, машиналар ары-бире узгаласа да, җилгә аркан бөкрәеп баскан, мамык шәлгә уранган, киез итекләр, кайры тун кигән зур гәүдәле хатынны юл уңаена утыртып алып китәргә теләүче күренмәде. Әллә кире борылыргамы дип уйлаган мәлдә, янына куе зәңгәр төстәге “Лада-Калина” килеп туктады. Машина тәрәзәсеннән башын сузган мыеклы ир: “Әттәгенәсе! Менә ичмасам Карсылу! Катып үләсең бит, апасы! Утыр тизрәк. Кая барасың? Озерныйга кадәр алып кайта алам”, – дип гөр килде. Җылы машинага кереп чумган Нәкыягә бу тавыш үтә дә таныш кебек тоелды, тик кайда, кайчан ишеткәнен исенә төшерә алмады. Килеп җиткәч, рәхмәт әйтеп, Хәлимәләрнең авыл башында төшеп калды. Озак вакыт күрешмәгән ике ахирәт кочаклашып күрештеләр, серләштеләр, елаштылар, көлештеләр. Хәлимәнең Нәкыяне чакырып китереп, кылларын тарткалап каравы юкка булмаган икән, иренең туганнан туган энесе, ничәмә-ничә ел иза чиккәннән соң, эчкече марҗасыннан аерылып кайткан, хәзер күрше бистәдәге төп нигезен торгызып маташа ди. Хәлимә ялгыз дустын шуңа димләмәкче. Ир эшчән, ягымлы, кешелекле икән. Нәкыя бу хәбәргә көенмәде дә, сөенмәде дә. Никахлы ире белән яшәгәндә кыен ашавы онытыла төшсә дә, чәчкә чал кунганда чит-ят ярны үз итеп, уртак түшәк бүлешү мөмкин хәлме, улы-килене, авылдашлары ни әйтер, парлы булам дип адәм көлкесенә калмаммы дип уйлады ул. Ахирәтләр кинәнеп мунча керделәр, рәхәтләнеп чабынып чыккач, сөтләп-баллап, мәтрүшкәле чәй эчеп, уңган хуҗабикәнең тәмле пәрәмәчләре белән сыйланып утырган мәлдә, чолан ишеге ачылып-ябылган тавыш ишетелде. Үзе артыннан салкын һава дулкыны ияртеп, уртача буйлы, җыйнак гәүдәле, кырык биш-илле яшьләр чамасындагы, чигәсенә чал йөгергән ир күренде. – Исәннәрмесез! – диде ул, көр тавыш белән. – Туган апа, мин килеп җиттем! Чәең кайнаганмы? Нәкыя сискәнеп китте: ишек катында, кояш кебек елмаеп, кичә җиңел машинасында утыртып кайткан мәрхәмәтле ир басып тора иде. Аларның үзара сынаулы-аптыраулы караш ташлауларын сизеп алган Хәлимә, юк йомышны бар итеп, ихатага чыгып китте. Ул әйләнеп кергәндә Рәсим Нәкыя белән күңелле генә гәп кора башлаган иде. Гаилә җылысына сусаган затлар, янәдән очрашуларына бер ай дигәндә, никахлашып та куйдылар. Ә бер ел үтәр-үтмәстән, Рәсимнең беренче хатынының үлүе турында хәбәр килеп иреште. Уртак уллары да булган, ул вафат хатынның әнисендә калган икән. Моны белеп алган Нәкыя, ирен көйләп-җайлап, оялтып- үгетләп, 15 яшьлек Сергейны үзләренә алып кайтырга күндерде. – Тамагыңнан ризык ничек үтә, Рәсимкәем? – диде ул. – Син биредә тәмләп каз боты кимереп утырганда, газиз балаң суга пешкән кәбестә шулпасы чөмерсенме? Улыңның юлдан язганын, сукбайга йә җинаятьчегә әверелгәнен көтәсеңме? Яше сиксәннән узган карчык аны ничек тәрбияли алсын? Әйдә, җыен, улыңны бүген үк барып алып кайтабыз! Син бармасаң, Сережканы үзем алып кайтам! Исерек ана янында тилмереп үскән, тиешле тәрбия күрмәгән, карт әбисен санламыйча, теләсә-нәрсә эшләп йөрергә күнеккән үсмернең холкы шырпылы, теле төртмәле булса да, Нәкыя аны какмады, авыр сүзләр әйтеп рәнҗетмәде, үз баласы кебек якын күрде. Бераздан ике арадагы салкынлык әкренләп эреп югалды. Уналты яше тулу уңаеннан корылган мәҗлестә, мул табын түрендә балкып утырган Сергей бүләккә яңа кесә телефоны алып биргән Нәкыяне ихластан елмаеп кочаклап алды һәм саф татарча: “Рәхмәт, әнием!” – диде. Хәмидә ГАБДУЛЛИНА, Казан --- | 08.01.2017 (полный текст новости)

  • 2017-01-09 01:58 Журналист Марсель Зариповны соңгы юлга озаттылар (ФОТО)
    08.01.2017 Матбугат Язучы, тәрҗемәче, журналист, Габдулла Тукай исемендәге Дәүләт премиясе лауреаты Марсель Зариповны бүген соңгы юлга озаттылар. Безнең фоторепортаж:               1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 Шамил АБДЮШЕВ фотолары. --- --- | 08.01.2017 (полный текст новости)

1   (Всего 1)

RSSportal.RU - крупнейший каталог русскоязычных новостных лент в формате RSS по различным тематикам, от бизнеса и образования до медицины и литературы. Новости в лентах обновляются несколько раз в сутки.

Яндекс.RSS
Бизнес
Автомобили
Hi-Tech
Кино
Здоровье
Мода
Новости
Музыка
Путешествия
Игры
Семья
Спорт
Шоу-бизнес
Культура
Политика
Экономика
Недвижимость
Юмор
Главные новости
Кулинария
Наука
На проверку
Другие ленты

Обратная связь Яндекс.Метрика